Zamana dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme ve müşteri karlılık analizi: Bir üretim işletmesinde uygulama
Department of business administration time-based activity-based costing and customer profitability analysis: Application in a manufacturing company
- Tez No: 986717
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MURAT GUTNU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Müşteri Kârlılık Analizi, Maliyet Yönetimi, Stratejik Karar Alma, Activity-Based Costing, Time-Based Activity-Based Costing, Customer Profitability Analysis, Cost Management, Strategic Decision Making
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz iş dünyasında artan küresel rekabet, çeşitlenen müşteri beklentileri ve kaynak kullanımının stratejik önemi, işletmelerin doğru ve güvenilir maliyet bilgilerine duyduğu ihtiyacı artırmaktadır. Geleneksel maliyetleme yöntemleri, özellikle dolaylı maliyetlerin yükseldiği ve üretim süreçlerinin karmaşıklaştığı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Bu bağlamda, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) yöntemi, maliyetleri faaliyetler temelinde analiz ederek daha gerçekçi sonuçlar sunmaktadır. Ancak uygulama sürecinin karmaşıklığı ve zaman alıcılığı nedeniyle bazı sınırlılıklar taşımaktadır. Bu sınırlılıkları aşmak amacıyla geliştirilen Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) sistemi, FTM'nin prensiplerini koruyarak süreci sadeleştirmekte ve maliyet hesaplamalarını faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için harcanan süreye dayandırmaktadır. Bu araştırmada, metal sanayi sektöründe faaliyet gösteren bir üretim işletmesinde Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (FTM) ve Zamana Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (ZDFTM) yöntemleri karşılaştırılmıştır. Mart 2025 dönemine ait veriler kullanılarak yapılan analizlerde, FTM'de tüm kapasitenin kullanıldığı varsayılmış, ZDFTM'de ise fiili kapasite dikkate alınarak atıl kapasite maliyet dışı bırakılmıştır.
Özet (Çeviri)
In today's business environment, increasing global competition, diversified customer expectations, and the strategic importance of resource utilization have amplified the need for accurate and reliable cost information for companies. Traditional costing methods have become insufficient, particularly in cases where indirect costs are rising and production processes are becoming more complex. In this context, the Activity-Based Costing (ABC) method provides more realistic results by analyzing costs based on activities. However, it carries certain limitations due to its complexity and time-consuming implementation process. To overcome these limitations, the Time-Driven Activity-Based Costing (TDABC) system was developed, simplifying the process while maintaining the principles of ABC and basing cost calculations on the time required to perform activities. In this study, the Activity-Based Costing (ABC) and Time- Driven Activity-Based Costing (TDABC) methods were compared in a manufacturing company operating in the metal industry. Using data from March 2025, the analysis assumed full capacity utilization under the ABC system, whereas in the TDABC system, actual capacity was considered, and idle capacity was excluded from the cost calculations.
Benzer Tezler
- Muhasebe meslek mensuplarının müşteri kârlılık analizi ve bir model önerisi
Customer profitability analysis of accounting professional members and a modal proposal
EZGİ POLAT
- Sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyet sisteminin müşteri karlılık analizinde kullanılması: Bir konaklama işletmesinde uygulama
Using time driven activity based costing system for customer profitability analysis: A case study in an accomodation company
LEVENT KOŞAN
- Aracı kurumlarda müşteri tabanlı karlılık analizi ve uygulaması
Customer based profitability analysis and applications for brokerage houses
SONGÜL PITIRAK
- Müşteri karlılık analizlerinde faaliyet tabanı ile zaman etkenli maliyet yöntemlerinin karşılaştırılması
The comparison of basic and basic activity methods in customer profitability analysis
UFUK GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeİstanbul Aydın Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYHAN HİLAL YASLIDAĞ
- Müşteri karlılık analizinde faaliyet tabanlı ile zaman etkenli faaliyet tabanlı maliyet yöntemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi: Seyahat acentası örnek olayı
A comparative study of activity-based costing and time driven activity based costing in customer profitability analysis: Travel agency case study
VELİ ERDİNÇ ÖREN
Doktora
Türkçe
2011
TurizmAkdeniz ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER TETİK