Bilateral trade between Iran and Türkiye from historical perspective to current situation
İran ve Türkiye arasındaki ikili ticaretin tarihsel perspektiften günümüze durumu
- Tez No: 986892
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUNUS ÖZCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Uluslararası ticaret, International trade
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Ticaret Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye ile İran arasındaki ticaret ilişkilerini Osmanlı-Safevî dönemindeki ipek yolu temelli alışverişten günümüzde çok-taraflı enerji ve dijital lojistik ağlarına uzanan eksende inceleyerek tarihsel süreklilik, güncel kırılma noktaları ve geleceğe dönük çözüm alanlarını bütüncül bir perspektifle ortaya koymaktadır. Karşılıklı Bağımlılık ve Yeni Bölgeselcilik kuramsal çerçevesiyle yürütülen araştırma, arşiv belgeleri, dış ticaret istatistikleri, uluslararası örgüt raporları ve güncel literatürü kapsayan nitel betimleyici bir yöntem kullanmıştır. Bulgular, ikili ticaretin tarih boyunca enerji (doğalgaz-petrol), sanayi ürünleri ve sınır ticareti ekseninde tamamlayıcı bir yapı sergilediğini; ancak ABD yaptırımları, bankacılık kısıtlamaları, gümrük-lojistik darboğazlar ve teknik mevzuat uyumsuzluklarının potansiyeli sınırladığını göstermiştir. Çalışma, dijital gümrük entegrasyonu, yerel para ile ticaret-blokzincir tabanlı ödeme çözümleri ve Gürbulak-Bazargan hattında lojistik köy/sınır serbest bölgelerinin devreye alınmasıyla ticaret akışının hızlandırılabileceğini; yeşil hidrojen, güneş-rüzgâr projelerinde ortak Ar-Ge fonlarının kurulmasının Avrupa Yeşil Mutabakatı kaynaklı karbon maliyetlerini azaltarak iki ülkeyi“enerji merkezi / koridor ülke”vizyonuna yaklaştıracağını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Türkiye-İran ticaretinin tarihî bağımlılıktan stratejik çeşitliliğe evrilmesi, yalnızca ikili refahı değil, ECO ve D-8 çerçevesindeki bölgesel entegrasyonu da katalize edecek bir yol haritası sunmaktadır. Bu çalışma ile Türkiye ile İran arasındaki ticari ilişkilerin özellikle son zamanlarda arttığı gözlemlenmiştir. Türkiye, son yıllarda hem ithalat hem de ihracat açısından İran'ın üçüncü büyük ticaret ortağı haline gelmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the trade relations between Türkiye and Iran from the silk road-based exchange in the Ottoman Safavid period to today's multilateral energy and digital logistics networks, revealing historical continuity, current breaking points and future solution areas with a holistic perspective. The research, conducted with the theoretical framework of Interdependence and Neo-Regionalism, used a qualitative descriptive method encompassing archival documents, foreign trade statistics, international organization reports and current literature. The findings show that bilateral trade has historically exhibited a complementary structure in the axis of energy (natural gas oil), industrial products and border trade; however, US sanctions, banking restrictions, customs logistics bottlenecks and technical regulatory incompatibilities have limited potential. The study reveals that trade flow can be accelerated with digital customs integration, local currency trade blockchain-based payment solutions and the commissioning of logistics villages/border free zones on the Gurbulak Bazargan line; the establishment of joint Research and Development funds in green hydrogen and solar wind projects will reduce the carbon costs originating from the European Green Deal and bring the two countries closer to the“energy hub/corridor country”vision. As a result, the evolution of Türkiye-Iran trade from historical dependence to strategic diversity offers a roadmap that will catalyze not only bilateral prosperity but also regional integration within the framework of the ECO and D-8. With this study, it has been observed that trade relations between Türkiye and Iran have increased especially in recent times. In the last few years, Turkey has become Iran's third largest trading partner in terms of both imports and exports.
Benzer Tezler
- Interregional Relations: Perspectives on the Summit of South American-Arab Countries 'New' patterns of engagement
Bölgelerarasi ilişkiler: Güney Amerika - Arap Ülkeleri zirvesindeki“Yeni”angajman yapısı perspektifleri
MARSHA MARİE HALL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Orta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Tedaviye cevap vermeyen diyabetik makula ödeminde vitreoskizisin rolü
The role of vitreoschisis in diabetic macular edema refractory to treatment
MAKBULE BERNA ÖTÜK YAŞAR
- Hipoksik ve hiperoksik koşullarda serebral kan akımı değişimlerinin ventilasyon parametrelerine etkisi
Başlık çevirisi yok
NAZAN FIRAT
