Geri Dön

Hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan femur başı avasküler nekrozu hastalarının değerlendirilmesi

Evaluation of femoral head avascular necrosis patients treated with hyperbaric oxygen therapy

  1. Tez No: 987124
  2. Yazar: RECEP FURKAN ÇALIK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH ARSLAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Deniz ve Sualtı Hekimliği, Ortopedi ve Travmatoloji, Marine and Underwater Medicine, Orthopedics and Traumatology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Femur başı avasküler nekrozu (FBAVN) olan hastalarda, 30 seans hiperbarik oksijen tedavisinin (HBOT) kalça ağrısı, kemik iliği ödemi ve nekrotik alan yaygınlığı üzerindeki etkisini; ayrıca klinik ve radyolojik parametreler ile tedavi yanıtı arasındaki ilişkileri değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, Mart 2023 – Mart 2025 tarihleri arasında T.C. Konya Şehir Hastanesi Hiperbarik Tıp Kliniği'nde FBAVN tanısıyla 30 seans HBOT uygulanan ve çalışma kriterlerini karşılayan 43 hasta ve bu hastalara ait 59 kalça dahil edilmiştir. Travma öyküsü, steroid kullanımı, alkol ilişkili veya cerrahi işlem gibi sekonder nedenlere bağlı AVN olguları dışlanmıştır. Tüm hastalarda tedavi öncesi ve sonrası kalça ağrısı Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirilmiş; femur başı ve kemik iliği ödem alanları manyetik rezonans görüntüleme (MRG) üzerinde PACS sistemi üzerinden manuel bir şekilde ölçülerek femur başı alanına oranlanmıştır. Radyolojik evreleme Steinberg sınıflamasına göre yapılmıştır. HBOT, çok kişilik basınç odasında 2,4 ATA'da, her biri 25 dakika süren üç oksijen periyodu ve aralarda hava molaları ile günde tek seans, haftada 5 gün, toplam 30 seans şeklinde uygulanmıştır. Bulgular: Çalışma grubunun yaş ortalaması 50,5±11,2 yıl olup, hastaların %72,1'i erkekti. Toplam 59 kalçanın %42,4'ü erken evre (Steinberg evre 1–2), %57,6'sı ileri evre (evre 3–4) olarak sınıflandırıldı. Tedavi sonrası VAS skorlarında anlamlı azalma saptandı (3,76±2,96'dan 1,61±1,93'e; p<0,001). Kemik iliği ödem oranı tedavi öncesi ortalama %59,84 iken tedavi sonrası %40,67'ye geriledi (p<0,001). Buna karşın nekroz oranında anlamlı değişiklik gözlenmedi (tedavi öncesi %15,76; tedavi sonrası %16,81; p=0,081) ve Steinberg evrelerinde genel olarak stabil seyir izlendi (kalçaların %78'inde evre değişimi yok, %10,2'sinde ilerleme, %11,9'unda gerileme; p=0,782). Korelasyon analizinde tedavi öncesi kemik iliği ödem miktarı ile tedavi öncesi VAS arasında orta düzey pozitif ilişki (p=0,003), tedavi sonrası ödem miktarı ile tedavi sonrası VAS arasında düşük düzey pozitif ilişki saptandı (p=0,036). Çoklu lineer regresyon analizlerinde; tedavi öncesi evre ve pelviste kemik iliği ödemi varlığının tedavi sonrası ödem miktarı için bağımsız belirleyici değişkenler olduğu, tedavi öncesi evrenin ise tedavi sonrası nekroz oranı üzerinde bağımsız ve güçlü bir belirleyici olduğu gösterildi (p<0,05). Sonuç: FBAVN olgularında 30 seans HBOT, kısa-orta dönem takipte kalça ağrısında ve kemik iliği ödeminde anlamlı azalma sağlamasına karşın, nekrotik alan yüzdesi ve Steinberg evresinde belirgin bir değişiklik oluşturmamıştır. Tedavi öncesi hastalık evresi ve pelviste kemik iliği ödemi varlığı, tedavi sonrası radyolojik yükü belirleyen temel faktörler olarak öne çıkmaktadır. HBOT'nin özellikle ağrı kontrolü ve ödem çözülmesi açısından, eklem koruyucu yaklaşımlarla birlikte tamamlayıcı bir tedavi seçeneği olarak değerlendirilmesi uygun görünmektedir. Daha uzun süreli ve prospektif, kontrol gruplu çalışmalarla HBOT'nin yapısal progresyon ve cerrahi gereksinimi üzerine etkisinin netleştirilmesine ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objective: To evaluate the effects of 30 sessions of hyperbaric oxygen therapy (HBOT) on hip pain, bone marrow edema, and necrotic lesion extent in patients with femoral head avascular necrosis (FHAVN), and to investigate the relationships between clinical and radiological parameters and treatment response. Materials and Methods: This retrospective study included 43 patients with FHAVN and 59 affected hips who received 30 sessions of HBOT at the Hyperbaric Medicine Clinic of Konya City Hospital between March 2023 and March 2025, fulfilling predefined eligibility criteria. Secondary AVN due to trauma, previous hip surgery, chronic steroid use, or alcohol abuse was excluded. Hip pain was assessed using the Visual Analog Scale (VAS) before and after HBOT. Bone marrow edema and necrotic areas were manually segmented on MRI using PACS software, and the lesion areas were expressed as a percentage of the femoral head area on the slice with maximal involvement. Radiological staging was performed using the Steinberg classification. HBOT was delivered in a multiplace chamber at 2.4 ATA, in three 25-minute oxygen periods with air breaks, once daily (5 days/week), for a total of 30 sessions. Results: The mean age of the cohort was 50.5±11.2 years, and 72.1% of the patients were male. A total of 42.4% of hips were classified as early stage (Steinberg I–II) and 57.6% as advanced stage (III–IV). After HBOT, VAS scores significantly decreased from 3.76±2.96 to 1.61±1.93 (p<0.001), and bone marrow edema percentage declined from 59.84% to 40.67% (p<0.001). In contrast, the necrotic lesion percentage did not change significantly (15.76% vs 16.81%; p=0.081), and Steinberg stages remained largely stable (78% unchanged, 10.2% progressed, 11.9% regressed; p=0.782). Baseline bone marrow edema showed a moderate positive correlation with baseline VAS, whereas post-treatment edema and VAS were weakly but significantly correlated. Multivariable regression analyses identified baseline stage and pelvic bone marrow edema as independent determinants of post-treatment edema, and baseline stage as the sole independent determinant of post-treatment necrotic extent. Conclusion: In FHAVN, a 30-session HBOT protocol provides clinically relevant pain relief and substantial reduction in bone marrow edema, without significant short-term impact on necrotic lesion size or radiological stage. Baseline disease stage and pelvic marrow involvement are key determinants of post-treatment radiological burden. HBOT appears to be a useful adjunctive option for symptom control and edema resolution; however, prospective controlled studies with longer follow-up and advanced volumetric imaging are warranted to clarify its effects on structural progression and surgical outcomes.

Benzer Tezler

  1. Femur başı avasküler nekrozunda hiperbarik oksijen tedavisi ve kor dekompresyon tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    İBRAHİM BOZKURT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bakanlığı

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHAMMED NADİR YALÇIN

  2. Femur başı avasküler nekrozunda hiperbarik oksijen tedavisinin ve enoksaparinin kısa dönem etkilerinin araştırılması

    Evaluation of short term effects of hyperbaric oxygen and enoxaparin treatments in avascular necrosis of femoral head

    ABDULLAH ARSLAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Deniz ve Sualtı Hekimliğiİstanbul Üniversitesi

    Deniz ve Sualtı Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SALİH AYDIN

  3. Hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan tek taraflı üreter obstrüksiyonu oluşturulmuş sıçanlarda nitrik oksitin rolü

    The role of nitric oxide, in rats with unilateral ureteral obstruction treated with hyperbaric oxygen

    ZAFER DÖRTDOĞAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Çocuk CerrahisiTrakya Üniversitesi

    Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÜMİT NUSRET BAŞARAN

  4. Hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan çeşitli hastalarda hemoreolojik parametrelerin araştırılması

    Investigation of hemorheological parameters on various patients who underwent hyperbaric oxygen therapy

    MUKADDES SİNAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Fizyolojiİstanbul Üniversitesi

    Temel Tıp Bilimleri Bölümü

    DOÇ. DR. NESRİN ZEYNEP ERTAN

  5. Hiperbarik oksijen tedavisi uygulanan karbonmonoksit zehirlenmesi tanılı hastaların değerlendirilmesi

    Evaluation of patients who underwent hyperbaric oxygen therapy with the diagnosis of carbon monoxide poisoning

    ÖZDİNÇ ACARLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Deniz ve Sualtı Hekimliğiİstanbul Üniversitesi

    Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AKIN SAVAŞ TOKLU