Geri Dön

Edward Albee'nin“Hayvanat Bahçesi Masalı”oyununda yabancılaşmış öznenin temsili

Representation of the alienated subject in Edward Albee's“Zoo Tale”

PDF İndir

  1. Tez No: 987160
  2. Yazar: KHAYALA KARIMOVA
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER PAKER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Müzik ve Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışması, Edward Albee'nin“Hayvanat Bahçesi Hikâyesi”(The Zoo Story, 1958) adlı oyunu üzerinden özne ve yabancılaşma kavramlarını felsefi, sosyolojik ve psikanalitik eksenlerde incelemektedir. Modern düşüncenin merkezinde yer alan“özne”kavramı, Descartes'ın“Cogito, ergo sum”ifadesiyle Kartezyen bir kesinlik kazanmış, Kant'ın transandantal–ampirik özne ayrımıyla derinleşmiş, Husserl'in fenomenolojisi ve Sartre'ın varoluşçu özgürlük anlayışıyla yeniden tanımlanmıştır. Ancak Marx'ın yabancılaşma, Durkheim'ın anomi ve Weber'in demir kafes kavramları, modern toplumda öznenin yapısal kırılmalarını görünür kılmıştır. Psikanalitik düzlemde Lacan, özneyi dilin öznesi olarak“bölünmüş”bir yapıda konumlandırmış; Foucault, özneleştirme pratiklerini iktidar/bilgi rejimleriyle ilişkilendirmiş; Žižek ise öznenin ontolojik“eksik/çatlak”üzerinden yeniden düşünülmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Bu kuramsal arka plan, oyunun karakterleri Jerry ve Peter aracılığıyla dramatik düzlemde sınanmıştır. Jerry, toplumun dışına itilmiş“yabancılaşmış özne”figürü olarak, iletişim çabaları ve kendini feda edişiyle modern yalnızlık ve ötekileşmeyi somutlaştırmaktadır. Peter ise burjuva normlarının temsilcisi olarak“konformist özne”yi canlandırmakta, düzen, güvenlik ve rasyonaliteye dayalı yaşamıyla Weberci demir kafesi sembolize etmektedir. Jerry'nin köpek hikâyesi, iletişimin paradoksal doğusunu ve“anlaşmanın imkânsızlığı”nı alegorik biçimde ifade etmektedir. Oyunun doruk noktasında Jerry'nin ölümü, hem varoluşçu özgürlük ve sorumluluk kavramlarıyla hem de Lacancı“Gerçek”ile yüzleşme deneyimiyle ilişkilendirilmektedir. Araştırmanın bulguları, Albee'nin oyununun, modern öznenin iletişimsizlik, yalnızlık, normatif baskılar ve ontolojik eksiklik karşısındaki varoluşsal krizini görünür kıldığını ortaya koymaktadır. Oyunun“hayvanat bahçesi”metaforu, insanların birbirlerinden ve kendi içsel doğalarından yabancılaşmasını sembolize etmektedir. Bu bağlamda Albee, seyirciyi rahatsız eden ve dönüştürücü bir yüzleşmeye çağıran sahne poetikasıyla, yalnızca Absürd Tiyatro geleneği içinde değil, modern özne krizine dair felsefi ve sosyolojik tartışmalarda da özgün bir katkı sunmaktadır. Bu çalışma, Edward Albee'nin Hayvanat Bahçesi Masalı adlı eserinde“yabancılaşmış özne”kavramının temsillerini modern felsefe ve psikanaliz kuramları ışığında incelemektedir. Oyun, bireyin modern toplumda yaşadığı yalnızlık, iletişimsizlik ve kimlik çatışmasını sahneye taşırken, özellikle Marx'ın yabancılaşma kuramı ve Lacan'ın özneleşme modeli ile kuramsal bağlar kurar. Marx'a göre üretim sürecinden kopmuş bir figür olan Jerry, yabancılaşmış öznenin prototipidir. Peter ise simgesel düzende yer alan, toplumsal normlara uygun bir kimlik sergiler; ancak Jerry'nin müdahalesiyle bilinçdışı arzularla yüzleşerek Lacancı“gerçek”düzleme geçer. Çalışmada, Descartes'tan Lacan'a uzanan düşünsel çerçeve özetlenmiş; oyun karakterleri bu kuramlarla ilişkilendirilmiştir. Eser, postmodern özne anlayışını da yansıtarak sabit ve tutarlı bir kimliğin olanaksızlığını vi vurgular. Hayvanat Bahçesi Masalı, modern bireyin çok katmanlı yabancılaşmasını dramatik ve felsefi bir derinlikle ele alan güçlü bir metin olarak değerlendirilmiştir.

Özet (Çeviri)

This thesis examines the concepts of subject and alienation through Edward Albee's play“The Zoo Story”(1958) on philosophical, sociological and psychoanalytical axes. The concept of“subject”, which is at the center of modern thought, gained Cartesian precision with Descartes' expression“Cogito, ergo sum”, deepened with Kant's transcendentalempirical distinction between the subject and was redefined by Husserl's phenomenology and Sartre's existential understanding of freedom. However, Marx's concepts of alienation, Durkheim's anomie and Weber's iron cage made visible the structural ruptures of the subject in modern society. On the psychoanalytical plane, Lacan positioned the subject in a“divided”structure as the subject of language; Foucault associated practices of subjectification with regimes of power/knowledge; Žižek, on the other hand, argued that the subject should be rethought in terms of ontological“missingness/crack.”This theoretical background is tested dramatically through the play's characters, Jerry and Peter. Jerry, as the“alienated subject”excluded from society, embodies modern loneliness and otherness through his efforts at communication and self-sacrifice. Peter, on the other hand, represents the“conformist subject”as a representative of bourgeois norms, symbolizing the Weberian iron cage with his life based on order, security, and rationality. Jerry's dog story allegorically expresses the paradoxical nature of communication and the“impossibility of understanding.”At the play's climax, Jerry's death is linked to both existentialist concepts of freedom and responsibility and the Lacanian experience of confronting the“Real.”The research findings reveal that Albee's play renders visible the modern subject's existential crisis in the face of miscommunication, loneliness, normative pressures, and ontological deficiency. The play's“zoo”metaphor symbolizes the alienation of people from each other and from their own inner natures. In this context, Albee's stage poetics, which disturbs the audience and calls for a transformative confrontation, offers a unique contribution not only to the Theatre of the Absurd tradition but also to philosophical and sociological discussions on the crisis of the modern subject. This study examines the representations of the concept of the“alienated subject”in Edward Albee's“Tale of the Zoo”in light of modern philosophy and psychoanalytic theories. The play portrays the loneliness, lack of communication, and identity conflict experienced by individuals in modern society, particularly establishing theoretical connections with Marx's theory of alienation and Lacan's model of subjectification. According to Marx, Jerry, a figure detached from the production process, is the prototype of the alienated subject. Peter, on the other hand, exhibits an identity within the symbolic order, conforming to social norms; however, with Jerry's intervention, he confronts his unconscious desires and moves to the Lacanian“real”plane. This study summarizes the intellectual framework extending from Descartes to Lacan, and relates the play's viii characters to these theories. The play also reflects the postmodern understanding of the subject, emphasizing the impossibility of a fixed and consistent identity.“Tale of the Zoo”has been evaluated as a powerful text that explores the multilayered alienation of the modern individual with dramatic and philosophical depth.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    124580

    Hayvanat Bahçesi Masalı-Edward Albee

    The Zoo Story-Edward Albee

    EROL İPEKLİ

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Sahne ve Görüntü SanatlarıAnadolu Üniversitesi

    Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı

    PROF. ZELİHA BERKSOY

  2. Tez No

    239205

    Edward Albee'nin“Hayvanat Bahçesi Masalı adlı”oyunundaki“Jerry”rolüne çalışma süreci

    The preparation process for the character“Jerry”in“The Zoo Story”wrıtten By Edward Albee

    ONUR ÖZAYDIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has Üniversitesi

    DOÇ. DR. ÇETİN SARIKARTAL

    ÖĞR. GÖR. TİLBE SARAN

  3. Tez No

    161767

    Absürd tiyatro ve Edward Albee'nin Hayvanat Bahçesi isimli oyununa bakış

    The absurd theatre and a study on The Zoo Story by Edward Albee

    TOLGA ÖZENÇ ÖZENÇEL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    Sahne ve Görüntü SanatlarıSelçuk Üniversitesi

    Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZAMİNE HACIYEVA

  4. Tez No

    321061

    The dislocation of power and alienation through the use of dramatic violence in Edward Albee's the zoo story, Eugene Ionesco's the lesson and Sarah Kane's blasted

    Edward Albee?nin hayvanat bahçesi hikayesi, Eugene Ionesco?nun ders ve Sarah Kane?nin Harap oyunlarında otorite ve yabancılaşmanın dramatik şiddetle yerinden edilmesi

    HASRET KUR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2012

    İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MERAL ÇİLELİ

  5. Tez No

    353128

    The theme of lack of communication and alienation in the Caretaker by Harold Pinter and The Zoo Story by Edward Allbee

    Harold Pinter'ın Kapıcı ve Edward Albee'nin Hayvanat Bahçesi adlı oyunlarında iletişim eksikliği ve yabancılaşma teması

    RABİA ARIKAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    İngiliz Dili ve EdebiyatıÇankaya Üniversitesi

    İngiliz Edebiyatı ve Kültür İncelemeleri Ana Bilim Dalı

    ÖĞR. GÖR. BÜLENT AKAT

Geri Dön