Matematiksel modelleme kapsamında ilkokul öğrencilerinin modelleme yeterliklerinin ve akıl yürütme süreçlerinin değerlendirilmesi: Bir eylem araştırması
Assessment of primary school students' modeling competencies and reasoning processes in the context of mathematical modeling: An action research study
- Tez No: 987189
- Danışmanlar: PROF. DR. İRFAN BAŞKURT, DOÇ. DR. PINAR GÜNER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Yenilikçi matematik etkinlikleri, Innovative mathematics Learning activities
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin matematiksel modelleme yeterliklerini ve matematiksel akıl yürütme süreçlerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Bu doğrultuda öğrencilerin akıl yürütme becerilerinin ezbere, algoritmik ve yaratıcı akıl yürütme türlerine göre eğilimleri değerlendirilmiştir. Araştırma nitel paradigmaya uygun olarak eylem araştırması şeklinde tasarlanmıştır. Eylem araştırması uygulama süreci ilk döngüsü pilot uygulama olmak üzere toplam üç döngüden oluşmaktadır. Pilot uygulama olan ilk döngü dört hafta, ikinci döngü dört hafta ve üçüncü döngü üç hafta sürmüştür. Böylece araştırmanın asıl uygulama kısmı olan ikinci ve üçüncü döngüde öğrencilere yedi hafta boyunca matematiksel modelleme etkinlikleri verilmiş ve bu süreçte öğrencilerin hem matematiksel modelleme yeterlikleri hem de matematiksel akıl yürütme süreçleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri, üç odak grup üzerinden toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak; araştırmada matematiksel modelleme etkinlikleri çözüm kağıtları, video ve ses kayıtları, yansıtıcı günlük ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verileri analiz etmek için içerik analizi ve değerlendirme rubrikleri kullanılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin matematiksel modelleme yeterliklerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler özellikle problemi anlama, sadeleştirme ve matematikselleştirme gibi yeterlik alanlarından yüksek başarı elde etmişlerdir. Öğrenciler doğru grup dinamiği ve rehberlik sağlandığında ve seviyelerine uygun modelleme etkinlikleriyle çalıştıklarında modelleme yeterlikleri bakımından başarılı sonuçlar alabilmektedir. Matematiksel modelleme etkinlikleri boyunca, öğrencilerin akıl yürütme süreçleri incelendiğinde ezbere, algoritmik ve yaratıcı akıl yürütme türlerinin üçü de gözlenmiştir. Fakat eylem araştırması genel olarak değerlendirildiğinde yaratıcılığa dayalı akıl yürütmenin ön plana çıktığı görülmüştür. Eylem araştırması süreci tamamlandığında öğrenciler problemleri çözerken ağırlıklı olarak yaratıcılığa dayalı akıl yürütmeyi kullanmaya başlamışlardır. Matematiksel modelleme döngüsü öğrencilerin doğal olarak yaratıcılığı kullanabilecekleri fırsatlar sağlamıştır. Süreçte öğrencilerin süreci grup çalışması olarak yürütmesi, fikir alış verişinde bulunmaları ve doğru öğretmen rehberliği yaratıcılığa dayalı akıl yürütmeyi desteklemiştir. Öğrencilerin matematiksel modelleme etkinlikleriyle ilgili görüşleri alındığında genelde olumlu değerlendirmelerde bulundukları ve bu etkinliklerin derslerinde uygulanmasını istedikleri görülmüştür. Öğrenciler bu süreçte en çok modelleme etkinliklerinin karmaşık yapısı ve uzun olması sebebiyle zorlandıklarını ifade etmişlerdir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to examine the mathematical modeling competencies and mathematical reasoning processes of fourth-grade elementary school students. In this context, the students' reasoning skills were evaluated according to their tendencies toward rote, algorithmic, and creative reasoning. The research was designed as an action research study in line with the qualitative paradigm. The action research implementation process consisted of a total of three cycles, with the first cycle being a pilot application. The first cycle, which was the pilot application, lasted four weeks, the second cycle lasted four weeks, and the third cycle lasted three weeks. Thus, in the second and third cycles, which were the main application part of the research, mathematical modeling activities were given to students for seven weeks, and during this process, both their mathematical modeling competencies and mathematical reasoning processes were evaluated. The data for the research were collected through three focus groups. Data collection tools used in the study included mathematical modeling activity solution sheets, video and audio recordings, reflective journals, and semi-structured interview forms. Content analysis and evaluation rubrics were used to analyze the data obtained from the study. Within this scope, it was determined that students had high mathematical modeling competencies. Students achieved high success particularly in competency areas such as understanding the problem, simplifying it, and mathematizing it. Students can achieve successful results in terms of modeling competencies when provided with the right group dynamics and guidance and when working with modeling activities appropriate to their levels. Throughout the mathematical modeling activities, when students' reasoning processes were examined, all three types of reasoning—rote, algorithmic, and creative—were observed. However, when action research is evaluated in general, it has been observed that creativity-based reasoning comes to the fore. When the action research process was completed, students began to use creativity-based reasoning predominantly while solving problems. The mathematical modeling cycle provided opportunities for students to naturally use their creativity. In the process, students' group work, exchange of ideas, and proper teacher guidance supported creativity-based reasoning. When students' opinions on mathematical modeling activities were gathered, they generally gave positive evaluations and expressed a desire for these activities to be implemented in their lessons. Students stated that they found the modeling activities most challenging due to their complex structure and length.
Benzer Tezler
- İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilişsel modelleme yeterliklerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi
Determining and evaluating of primary 4th-grade school students' cognitive modelling competencies
NESLİHAN ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERASLAN
- Ortaokul öğrencilerinin düzgün çokgenler konusunda modelleme yeterlikleri üzerine bir eylem araştırması
An action research about secondary school students' modeling competencies in regular polygon
MUSTAFA ÖZKAN
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALAATTİN PUSMAZ
- İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilişsel matematiksel modelleme yeterliklerinin geliştirilmesi
Development of cognitive mathematical modeling competencies of elementary school fourth grade students
HATİCE BEYZA ALBAYRAK
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUZAFFER SENCER ÖZSEZER
PROF. DR. KAMURAN TARIM
- Geometri öğrenme alanında matematiksel modelleme etkinliklerinin tasarımı ve uygulanabilirliğinin incelenmesi
Investigation on design and applicability of mathematical modeling activities in geometry learning domain
MUHAMMET ŞAHAL
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ŞÜKRÜ ÖZDEMİR
- 4. sınıf öğrencilerinin cebirsel düşünme yapılarının gelişimini amaçlayan bir öğretim deneyi
A teaching experiment to develop algebraic thinking structures of 4th grade students
SEDA YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimYozgat Bozok ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYLAN ŞEN