Geri Dön

Geriatrik hastalarda serum magnezyum seviyesi ile bilişsel fonksiyonlar, günlük yaşam aktiviteleri ve depresyon arasındaki ilişki; retrospektif bir çalışma

The relationship between serum magnesium level and cognitive functions, activities of daily living and depression in geriatric patients; a retrospective study

PDF İndir

  1. Tez No: 987395
  2. Yazar: MERVE ACAR ÇAM
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. İSMAİL KASIM, PROF. DR. KAMİLE SILAY
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, geriatrik poliklinik hastalarında serum magnezyum (Mg) düzeyi ile bilişsel fonksiyonlar, günlük yaşam aktiviteleri ve depresif belirtiler arasındaki ilişkiyi incelemek; ayrıca D vitamini, vitamin B12, folat ve albümin gibi diğer biyokimyasal belirteçler ile sosyodemografik ve klinik faktörlerin bilişsel performans üzerindeki bağımsız etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Geriatri Polikliniklerinde yürütülen, gözlemsel, analitik ve retrospektif tasarımlı bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini 01.01.2020–30.06.2025 tarihleri arasında geriatri polikliniklerine başvuran 65 yaş ve üzeri bireyler, örneklemini ise ilk başvurusunda serum Mg, kalsiyum(Ca), fosfor(P), folat, albümin, 25(OH)D vitamini ve B12 düzeyleri ile Eğitimsizler için Mini Mental Durum Testi (MMSE-E)/Eğitimliler için Mini Mental Durum Testi (MMSE), Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Formu (GDS-SF), Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (ADL), Lawton & Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (IADL) ve Mini Nütrisyonel Değerlendirme Kısa Formu (MNA-SF) kayıtlı bulunan 361 hasta oluşturmuştur. Akut enfeksiyon, malignite, ileri organ yetmezliği ve deliryum gibi akut nörolojik tablolar dışlama kriteri olarak kabul edilmiştir. Veriler hastane bilgi yönetim sisteminden geriye dönük olarak elde edilmiştir. Nicel değişkenler için normallik Kolmogorov–Smirnov testi ile değerlendirilmiş; normal dağılmayan veriler için parametrik olmayan testler (Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon ve Ki-kare testi ile incelenmiş, bilişsel performansın bağımsız belirleyicilerini ortaya koymak amacıyla aşamalı çoklu doğrusal regresyon modelleri oluşturulmuştur. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 361 bireyin yaş ortalaması 77,5±6,5 yıl olup, katılımcıların %58,2'si kadındır. Multimorbidite ve polifarmasi yaygın olup, katılımcıların büyük kısmında en az iki kronik hastalık ve beş ve üzeri ilaç kullanımı mevcuttur. Serum Mg, Ca, P ve albümin düzeyleri ortalama olarak referans aralıklar içinde yer alırken, folat ve B12 değerlerinde belirgin varyasyon gözlenmiştir. Bilişsel performans (MMSE/MMSE-E) ortalama 25 puan civarında olup hafif düzeyde bilişsel etkilenmeye, Katz ve Lawton skorları ise temel ve enstrümental günlük yaşam aktivitelerinde kısmi bağımsızlığa işaret etmektedir; MNA-SF puanları birçok katılımcının malnütrisyon riski altında olduğunu göstermektedir. Serum Mg düzeyi ile MMSE skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış; temel günlük yaşam aktiviteleriyle de (ADL) ilişki gösterilememiştir. Buna karşın Mg düzeyleri ile enstrümental günlük yaşam aktiviteleri (IADL) arasında pozitif, depresyon skorları (GDS-SF) ile arasında ise negatif yönlü, düşük düzeyde ancak istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Çok değişkenli regresyon analizlerinde Mg, bilişsel performansın bağımsız bir belirleyicisi olmadığı; MMSE skorlarını açıklamada yaş, eğitim düzeyi ve demans varlığının en güçlü sosyodemografik/klinik belirleyiciler olduğu gösterilmiştir. Biyokimyasal parametreler içinde D vitamini ve B12 düzeyleri bilişsel performansla ilişki göstermiş; D vitamininin etkisi küçük fakat istatistiksel olarak anlamlı, B12'nin etkisi ise ters yönlü bir örüntü sergilemiştir. İncelenen biyokimyasal parametreler arasında yalnızca serum albümin düzeyinin bilişsel fonksiyon, günlük yaşam aktiviteleri ve beslenme durumu ile pozitif, depresyon skorları ile ise negatif yönlü olmak üzere tüm bu değişkenlerle istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler gösterdiği saptanmıştır. Folat düzeylerinin de bilişsel performans ve fonksiyonel bağımsızlıkla anlamlı pozitif ilişkiler sergilediği saptanmıştır. Serum Ca düzeyleri yalnızca enstrümental günlük yaşam aktiviteleri ile pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermiş, diğer parametrelerle anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Serum P düzeyleri ile değerlendirilen hiçbir ölçek arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışma, geriatrik poliklinik populasyonunda serum Mg düzeyinin bilişsel performansı tek başına belirleyen bağımsız bir faktör olmadığını, ancak özellikle enstrümental günlük yaşam aktiviteleri ve depresif belirtilerle zayıf fakat anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Bilişsel performansın asıl olarak yaş, eğitim düzeyi ve demans tarafından belirlendiği; D vitamini, B12, folat ve albümin gibi biyokimyasal parametrelerin ise bu çok faktörlü yapı içinde tamamlayıcı rol oynadığı görülmüştür. Bulgular, geriatrik klinik uygulamada Mg'nin tek başına bir“bilişsel belirteç”olarak değil, fonksiyonel bağımsızlık ve duygudurumla ilişkili yardımcı bir parametre olarak değerlendirilmesi gerektiğini; bilişsel, fonksiyonel, duygudurum ve beslenme alanlarını kapsayan kapsamlı geriatrik değerlendirmenin vazgeçilmez olduğunu göstermektedir. Gelecekte yapılacak, prospektif ve müdahale temelli, hücre içi veya beyin Mg düzeylerini de içeren çalışmalar, Mg'nin geriatrik bilişsel ve fonksiyonel sonuçlardaki gerçek yerini daha net ortaya koyacaktır.

Özet (Çeviri)

Objective: The aim of this study was to investigate, in geriatric outpatient clinic patients, the relationship between serum magnesium(Mg) level and cognitive functions, activities of daily living and depressive symptoms. And to evaluate the independent effects of other biochemical markers such as vitamin D, vitamin B12, folate and albumin, together with sociodemographic and clinical factors, on cognitive performance. Materials and Methods: This observational, analytical and retrospective study was conducted in the Geriatrics Outpatient Clinics of Ankara Bilkent City Hospital. The study population consisted of individuals aged 65 years and older who presented to the geriatric outpatient clinics between 01.01.2020 and 30.06.2025, and the study sample comprised 361 patients whose first-visit records included serum Mg , calcium(Ca), phosphorus(P), folate, albumin, 25-hydroxyvitamin D [25(OH)D] and vitamin B12 levels, as well as scores on the Mini Mental State Examination for Illiterate Individuals (MMSE-E) / Mini Mental State Examination (MMSE), the Geriatric Depression Scale–Short Form (GDS-SF), the Katz Index of Activities of Daily Living (ADL), the Lawton & Brody Instrumental Activities of Daily Living Scale (IADL) and the Mini Nutritional Assessment-Short Form (MNA-SF). Acute infection, malignancy, advanced organ failure and acute neurological conditions such as delirium were accepted as exclusion criteria. Data were obtained retrospectively from the hospital information management system. The normality of quantitative variables was assessed using the Kolmogorov-Smirnov test; non-normally distributed data were analysed with non-parametric tests (Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis). Relationships between variables were examined using Spearman's correlation and the chi-square test, and stepwise multiple linear regression models were constructed to identify independent predictors of cognitive performance. Results: The mean age of the 361 participants included in the study was 77.5±6.5 years, and 58.2% were women. Multimorbidity and polypharmacy were common, and most participants had at least two chronic diseases and were using five or more medications. Mean serum magnesium, calcium, phosphorus and albumin levels were within the reference ranges, whereas marked variability was observed in folate and vitamin B12 levels. Mean cognitive performance (MMSE/MMSE-E) was around 25 points, suggesting a mild degree of cognitive impairment; Katz and Lawton scores indicated partial independence in basic and instrumental activities of daily living, while MNA-SF scores showed that many participants were at risk of malnutrition. No significant relationship was found between serum Mg level and MMSE scores, nor between Mg and basic activities of daily living (ADL). In contrast, low but statistically significant correlations were observed between Mg levels and instrumental activities of daily living (IADL) in a positive direction, and between magnesium levels and depression scores (GDS-SF) in a negative direction. In multivariable regression analyses, Mg did not enter the model as an independent predictor of cognitive performance; instead, age, educational level and the presence of dementia emerged as the strongest sociodemographic/clinical determinants of MMSE scores. Among biochemical parameters, vitamin D and vitamin B12 levels were associated with cognitive performance; the effect of vitamin D was small but statistically significant, whereas vitamin B12 showed an inverse pattern, likely reflecting empirical supplementation practices and extreme values frequently encountered in clinical settings. Albumin level showed positive relationships with cognitive function, activities of daily living and nutritional status, and a negative relationship with depression scores, indicating that it is a robust biochemical indicator of multidimensional geriatric status in older adults. Folate levels also displayed significant positive associations with cognitive performance and functional independence. Conclusion: This study showed that, in a geriatric outpatient clinic population, serum Mg level is not an independent factor that alone determines cognitive performance, but it has weak yet significant relationships particularly with instrumental activities of daily living and depressive symptoms. Cognitive performance was mainly determined by age, educational level and the presence of dementia, while biochemical parameters such as vitamin D, vitamin B12, folate and albumin played complementary roles within this multifactorial structure. The findings suggest that, in geriatric clinical practice, Mg should be considered not as a stand-alone“cognitive marker”but as an auxiliary parameter related to functional independence and mood, and that comprehensive geriatric assessment encompassing cognitive, functional, mood and nutritional domains is indispensable. Prospective and interventional studies that also assess intracellular or brain magnesium levels are needed to more clearly elucidate the true role of magnesium in cognitive and functional outcomes in older adults.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    703246

    65 yaş üstü tip-2 diyabetes mellitus'lu hastalarda magnezyum seviyelerinin metabolik parametrelere etkisi

    The effect of magnesium levels on metabolic parameters in patients over 65 years of age with TYPE-2 diabetes mellitus

    MUHAMMET EKREM KARAKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıKütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN PAŞALI KİLİT

  2. Tez No

    481072

    Geriatrik hastalarda elektrolit değişkenliğinin mortalite üzerine etkisi

    The effect of electrolyte variability on mortality in geriatric patients

    ÖMER FARUK DURAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HASAN KAYABAŞI

  3. Tez No

    967863

    Geriatrik hastalarda eser element ve minerallerin tiroid fonksiyonu ve nodül varlığı ile olan ilişkisi

    The relationship of trace elements and minerals with thyroid function and thyroid nodule presence in geriatric patients

    GÖRKEM CESUR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HANİFE USTA ATMACA

  4. Tez No

    983866

    65 yaş üstü vitamin B12 eksikliği tanısı olan hastalarda proton pompa inhibitörü kullanımının cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğinin değerlendirilmesi

    Evaluation of sex differences in proton pump inhibitor use among patients aged 65 and older diagnosed with vitamin B12 deficiency

    GÜL NUR BÜLÜÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN CAN

  5. Tez No

    515275

    MALNÜTRİSYON VEYA MALNÜTRİSYON RİSKİ TESPİT EDİLEN YATAN HASTALARDA ''YENİDEN BESLEME SENDROMU'' (REFEEDING SYNDROME) RİSKİNİN GÖRÜLME SIKLIĞININ İNCELENMESİ

    Investigation of the incidence of the Refeeding syndrome's risk in patients with malnutrition or risk of malnutrition

    ADEM AYDIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Beslenme ve DiyetetikSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İLKER TAŞÇI

Geri Dön