Parent and child perspectives of mindful parenting in the UK and Turkey: Associations with psychological adjustment and wellbeing
Birleşik Krallık ve Türkiye'de bilinçli farkındalıklı ebeveynliğe ebeveyn ve çocuk bakış açıları: Psikolojik uyum ve iyi oluş ile ilişkileri
- Tez No: 987459
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BONAMY R OLIVER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Algılanan ebeveynlik biçimleri, Ana-baba çocuk ilişkileri, Bilinçli farkındalık, Grup değişmezliği, Türkçe uyarlama, Ölçme değişmezliği, Perceived parenting styles, Mindfulness, Group invariance, Turkish adaptation, Measurement invariance
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Unıversıty College London
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilinçli-farkındalıklı ebeveynlik, gelişen bir araştırma konusu olmakla birlikte, alanyazında hala önemli boşluklar bulunmaktadır. Bu doktora tezi, öncelikle Bilinçli-farkındalıklı Ebeveynlik Modelini kavramsallaştırmak için sistematik bir anlatı incelemesi gerçekleştirerek bu boşlukları ele almıştır. Sonuçlar; hem ebeveynlerin, çocukların ve ailenin sosyal çevresinin özelliklerinin hem de ebeveynlik stresinin bilinçli-farkındalıklı ebeveynliğin çoklu belirleyicileri olabileceğini, ancak bilinçli-farkındalıklı ebeveynliğe ilişkin çocuk bakış açılarının gözden ardı edildiğini göstermiştir. Mevcut tez çalışmasında, Birleşik Krallık ve Türkiye'de yaşayan anneler ve onların 11-16 yaş arasındaki normal gelişim gösteren çocuklarından oluşan örneklemlerde, 'Ebeveynler ve Çocuklar için Bilinçli-farkındalıklı Ebeveynlik Envanterleri' paralel olarak geliştirilmiştir. Onsekiz madde ve dört faktörden oluşan bu envanterlerin, her iki kültürde de, anne ve çocuk bakış açılarından bilinçli-farkındalıklı ebeveynliği ölçmede güvenilir ve geçerli bir araç olduğu bulunmuştur. İkinci olarak, geliştirilen bu envanterler kullanılarak, Bilinçli-farkındalıklı Ebeveynlik Modeli kültürler arasında ampirik olarak test edilmiştir. Özellikle, çocuğun mizacının, ebeveynin algıladığı sosyal desteğin ve psikolojik sıkıntının, anne ve çocuk tarafından bildirilen bilinçli-farkındalıklı ebeveynliği etkileyip etkilemediği Birleşik Krallık ve Türkiye'de incelenmiştir. Bulgular, çocuğun olumsuz duygulanımının yalnızca Birleşik Krallık'ta bilinçli ebeveynliği doğrudan etkilediğini göstermiştir. Ancak, her iki kültürde de, hem çocuğun olumsuz duygulanımı hem de annenin algıladığı sosyal desteğin, annenin psikolojik sıkıntısı aracılığıyla dolaylı olarak bilinçli-farkındalıklı ebeveynliği etkilediği bulunmuştur. Son olarak, evdeki kaos ile çocukların problem davranışları arasındaki ilişkide bilinçli-farkındalıklı ebeveynliğin aracı ve düzenleyici rolü incelenmiştir. Sonuçlar, her iki ülkede de, evdeki kaosun bilinçli-farkındalıklı ebeveynlik aracılığıyla çocuğun problem davranışlarını belirlediğini göstermiştir. Ayrıca, Birleşik Krallık örnekleminde, bilinçli-farkındalıklı ebeveynliğin evdeki kaos ile çocukların problem davranışları arasındaki ilişkiyi zayıflattığı gözlenmiştir. Gelecek çalışmalarda, Ebeveynler ve Çocuklar için Bilinçli-farkındalıklı Ebeveynlik Envanterleri'nin faktör yapısının ve geçerliliğinin ve ayrıca Bilinçli-Farkındalıklı Ebeveynlik Modeli'nin işleyişinin farklı kültürler ve örneklemlerde kapsamlı bir şekilde ele alınması tavsiye edilmektedir. Ayrıca, model içindeki çift yönlü ilişkilerin incelenmesi de faydalı olacaktır.
Özet (Çeviri)
Mindful parenting is a burgeoning research interest, but there are still significant gaps in the literature. This PhD thesis addressed these gaps by first conducting a systematic narrative review to conceptualise a Process of the Mindful Parenting Model. Results indicated that mindful parenting might be multiply determined by characteristics of parents, children, family social environment, and parenting stress, but child perspectives on mindful parenting have been overlooked. To address this, this thesis developed and validated parallel the Mindful Parenting Inventories for Parents (MPIP) and Children (MPIC) in mothers and their typically developing children aged 11-16 years in the UK and Türkiye. MPIP/MPIC consisting of 18 items and four factors, showed promise in measuring mindful parenting from mother and child perspectives in both cultures, with acceptable validity. Second, this thesis empirically tested the Process of the Mindful Parenting Model across cultures, utilising MPIP/MPIC. Specifically, I examined whether child temperament, social support, and parental psychological distress influenced mother- and child-reported mindful parenting in the UK and Türkiye. Results revealed that child negative emotionality was a direct predictor of mindful parenting in the UK only. However, child negative emotionality and social support were indirect predictors of mindful parenting through maternal psychological distress in both cultures. Then, I explored the mediating and moderating roles of mindful parenting in the relationship between household chaos and child problem behaviours across cultures. Results showed that household chaos was a significant indirect predictor of child problem behaviours via mindful parenting in both countries. Furthermore, mindful parenting moderated the link between household chaos and child problem behaviours in the UK. Additional research is encouraged to thoroughly examine the factor structure and validity of MPIP/MPIC and the Process of the Mindful Parenting Model across diverse cultures and populations. Furthermore, exploring bidirectional associations within the model would also be beneficial.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrenci velilerinin ebeveyn çocuk ilişkisi ve ihmal istismar konusuna bakışı
Perspectives of parents of primary school students on parent-child relationships and child neglect/abuse
BURAK YEŞİLYURT
- Ebeveyn-çocuk ilişkisinin yordayıcısı olarak özsaygı ve evlilik doyumu
Self-esteem and marriage satisfaction as predictors of parent-child relationship
ÖZLEM OFLAZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
- Büyük ebeveyn-torun ilişkisinin büyük ebeveyn ve ebeveyn bakış açısına göre incelenmesi
Examination of relationship between grandparents and grandchildren from the perspectives of grandparents and parents
BETÜL KÜBRA ŞAHİN YONCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
- Okul öncesi dönemde çocukları olan ebeveyn ve okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine dair bakış açıları ve beklentilerinin incelenmesi
A research of the perspectives and expectations of parents and preschool teachers with children in preschool regarding values education
CANSU SANCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
- Çocuk sosyolojisi bağlamında ailelerin çocuklarına bakış açılarının değerlendirilmesi (Elazığ ili örneği)
Evaluation of the perspectives of families to their children in the context of sociology of children (a sample of Elazığ province)
BURCU GEZER ŞEN