Suça sürüklenen ve suç mağduru çocukların sosyal medya üzerinden incelenmesine ilişkin sistematik bir analiz
A systematic analysis of the examination of delinquent and victimized children trough social media
- Tez No: 987476
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERHAT ARMAĞAN KÖSEOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ceza mahkemesi, Siber suç, Sosyal medya platformları, Suçlu çocuklar, Çocuk mahkemeleri, Criminal court, Cybercrimes, social mediaplatforms, Delinquent children, Juvenile courts
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı 2014-2024 yılları arasında Yargıtay tarafından karara bağlanmış ve erişime açık dava dosyalarında, sosyal medya platformları aracılığıyla suça sürüklenen çocuklara ilişkin davaları sistematik olarak analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda belirlenen anahtar kelimeler ile Yargıtay Karar Arama veri tabanında taramalar gerçekleştirilmiştir. Sistematik analize uygun olması sebebiyle“tümdengelimci analiz”yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın yürütülmesinde ve raporlanmasında PRISMA Bildirimi temel alınmıştır. Dahil etme kriterlerini karşılayan yüz doksan dört dava dosyası bu çalışmanın analiz kapsamına girmiştir. Dava dosyaları; dava numarası, esas numarası, karar numarası, yargıtay karar tarihi, ilk mahkeme karar tarihi, anahtar kelime kombinasyonu, şehir, mahkeme türü, yargıtay mahkeme türü, suç türü, platform, çocuğun suçtaki rolü, çocuğun yaş aralığı, çocuğun cinsiyeti, yargıtay kararı, yargıtay karar nedeni, karar süresi, ilk mahkeme ve yargıtay karar tarihi arasındaki zaman, olay özeti başlıkları ile kodlanarak içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Elde edilen araştırma bulgularına göre sosyal medya aracılığıyla işlenen toplam yirmi dokuz farklı suç türü tespit edilmiştir. Bunların başında cinsel istismar suçları yer almıştır. Davalarda yaşa göre on iki ile on beş yaş aralığında olan çocukların ve cinsiyete göre kız çocukların daha fazla yer aldığı tespit edilmiştir. Davalarda çocukların çoğunlukla mağdur çocuk konumunda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Suçların en sık ilişkilendirildiği platformun Facebook olduğu tespit edilmiştir. Suçun nüfus bakımından yoğun olan şehirlerde az nüfuslu şehirlere göre daha fazla gerçekleştiği sonucuna ulaşılmıştır. Davaların ilk karar tarihlerine göre dağılımında 2015, 2016 ve 2022 yılları ön plana çıkmaktadır. Yargıtay tarafından karar verilme tarihleri dağılımında 2017 yılından 2023 yılına kadar artış olduğu ve Yargıtay'ın iki yıl içerisinde davayla ilgili karar verdiği görülmüştür. İlk derece mahkemesi ile Yargıtay'ın karar tarihleri arasındaki yıl farkı dağılımına bakıldığında sürenin en fazla on yıl olduğu ve yığılmanın bir, iki yılda ve yedi, sekiz yılda olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, sosyal medya platformlarının çocukların suça sürüklenmesinde ya da suça maruz kalmasında risk unsuru oluşturduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to systematically examine the court cases, adjudicated by the Court of Cassation (Yargıtay) between 2014 and 2024 and publicly accessible, concerning children drawn into crime through social media platforms. For this purpose, searches were conducted in the Yargıtay Decision Search database using a set of predetermined keywords. Due to its suitability for systematic analysis, the deductive analysis method was employed. The study was conducted and reported in accordance with the PRISMA Statement. A total of one hundred ninety-four case files that met the inclusion criteria were included in the analysis. The case files were coded and analyzed through content analysis based on the following variables: case number, main file number, decision number, Court of Cassation decision date, first court decision date, keyword combination, city, court type, Court of Cassation court type, type of offense, platform, child's role in the offense, child's age range, child's gender, Court of Cassation decision, reason for the decision, decision duration, time between the first court and Court of Cassation decision dates, and case summary. The findings revealed a total of twenty-nine different types of crimes committed through social media, among which sexual abuse offenses were the most prevalent. It was determined that children aged between twelve and fifteen, and female children in particular, were more frequently involved in the cases. The results indicated that children were mostly in the position of victims. Facebook was identified as the platform most frequently associated with the crimes. It was also found that crimes occurred more often in densely populated cities compared to less populated ones. Regarding the distribution of the initial court decisions, the years 2015, 2016, and 2022 were prominent. In the distribution of decision dates by the Court of Cassation, an increase was observed from 2017 to 2023, with the Court generally rendering its decisions within two years. Examination of the time gap between the first court and Court of Cassation decision dates showed that the maximum duration was ten years, with concentrations around one to two years and seven to eight years. The findings indicate that social media platforms constitute a risk factor in both drawing children into criminal behavior and exposing them to victimization.
Benzer Tezler
- Çocukların dijital ağlar yoluyla işlediği suçlara dair yargıtay kararlarının analizi
Analysis of supreme court decisions on crimes committed by children via digital networks
AYŞE ÖZKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriSakarya Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADRİYE KOBAK
- Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı kuruluşlarda psikososyal destek hizmeti alan çocukların bu hizmete ilişkin algıları
The perceptions of children who receive psychosocial support services in institutions of th ministry of family and social policies regarding those services
ZÜLAL EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİLİZ DEMİRÖZ
- Çocuk destek merkezlerinden reşit olarak ayrılan bireylerin sosyal hayata uyum süreci
The process of adaptation into social life of the individuals leaving the child support centres as adults
MELİHHAN BURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ÇALIK VAR
- Çocuk Koruma Kanunu kapsamında korunmaya muhtaç çocukların gelecek kaygılarının incelenmesi: Afyonkarahisar örneği
Investigating the future anxiety of children who needs protection in the context of children protection law: Case study in Afyonkarahisar
ARSLAN YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sosyal HizmetAfyon Kocatepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN KOÇAK
- Korunmaya muhtaç çocukların suçlarıyla mücadelede Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev, yetki ve uygulamaları
Child Servicesgeneral Managament's duti̇es, powers and practicesin struggling with the children's crime that are in need of
NADİR KURUKOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kamu YönetimiUludağ ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN CENGİZ DERDİMAN