İslam hukukunda kardeş katli (Osmanlı uygulaması)
Fratricide in Islamic law (The Ottoman practice)
- Tez No: 987507
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADEM ÇİFTCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: İslâm Hukuku, Türk Devletleri, Ta'zir Cezaları, Siyaset Şer'iyye, Kardeş Katli, Siyaset-i Şer'iyye, Tazir cezaları, İslam hukuku, Islamic Law (Fiqh), Turkic States, Discretionary Punishments (Ta'zīr), Islamic Political Law (Siyasa Shari'yya), Fratricide, Siyaset-i Şer'iyye, Tazir crimes, Turkish states, Islamic law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk-İslâm devletlerinde uygulanan kardeş katli, İslâm ceza hukuku açısından meşruiyeti hâlen tartışılan önemli bir konudur. Tarihçiler tarafından siyasi bağlamda ele alınan bu mesele, hukukî yönden ise yeterince incelenmemiştir. Bu çalışma, kardeş katlinin tarihsel arka planını dikkate alarak uygulamanın İslâm hukuku çerçevesindeki dayanaklarını analiz etmektedir. Dönemin âlimlerinin görüşleri değerlendirilmiş; ayrıca Mecelle hükümleri üzerinden konunun fıkhî temelleri araştırılmıştır. Araştırma, hanedan içi çatışmaları tasvir etmekten ziyade, mezheplerin kardeş katline ilişkin yaklaşımlarını belirleyip bu yaklaşımların hukukî tahlilini yapmayı amaçlamaktadır. Osmanlı örneği başta olmak üzere Türk-İslâm devletlerindeki uygulamalar incelenmiş; Karahanlı, Gazneli ve Büyük Selçuklu devletlerinde kardeş katline rastlanmazken, ilk örneğin Anadolu Selçuklu döneminde ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Çalışmanın önemi, Türk-İslâm devletlerindeki veraset usulleri ve iktidar mücadelelerinin İslâm hukuku ışığında değerlendirilmesine imkân tanımasından kaynaklanmaktadır. Ulemanın konuya dair tutumlarının incelenmesi hem literatüre özgün katkılar sunmakta hem de İslâm hukuku perspektifinden tarihî süreçlerin daha doğru anlaşılmasına yardımcı olmaktadır.
Özet (Çeviri)
The practice of fratricide in Turkic-Islamic states remains a significant issue whose legitimacy under Islamic criminal law is still debated. Although historians have largely examined this matter within its political context, it has not been sufficiently explored from a legal perspective. This study analyzes the foundations of fratricide within the framework of Islamic law, taking its historical background into consideration. The views of contemporary scholars are evaluated, and the fiqh-based foundations of the issue are further examined through relevant provisions of the Mecelle. Rather than describing intra-dynastic conflicts, the research aims to identify the approaches of Islamic legal schools toward fratricide and to provide a legal analysis of these positions. Focusing primarily on the Ottoman Empire, the study investigates how the practice appeared across Turkic-Islamic states. It was determined that no examples of fratricide were found in the Karakhanid, Ghaznavid, or Great Seljuk states, whereas the first recorded instance after the Islamization process occurred during the Anatolian Seljuk period. The significance of this study lies in its contribution to understanding succession practices and power struggles in Turkic-Islamic states through the lens of Islamic law. Examining the attitudes of the religious scholars not only offers original contributions to the existing literature but also enhances the comprehension of historical processes from the perspective of Islamic legal thought.
Benzer Tezler
- Örfî hukukun mahiyeti ve Osmanlı ceza tatbikatı yönünden incelenmesi
Nature of the urf and reviewing in terms of Ottoman punishment applications
ALPASLAN BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HukukErciyes ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. YUNUS APAYDIN
- İslam Osmanlı hukukunda devlete isyan suçu
The crime of revolt against the state in Islamic Ottoman law
SALİHA YILDIRIM DEMİR
- İslam Hukuku ve Osmanlı uygulamasında devlete isyan (bağy) suçu
The application of the Islamic Law in offences against the state in Ottomans
SEVİNÇ OKKA
- Klasik dönem Osmanlı Ceza Hukukunda devlete isyan suçu
Riot aganist state in classical period of Ottoman Empire's Criminal Law
NACİ ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HukukOndokuz Mayıs ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YILMAZ YURTSEVEN
- Kitabu Halli İşkâli'l-Efkâr Fi Hilli Emvâli'l-Küffâr ve Da'Vetu'n-Nefsi't-Taliha ile'l-a'Mali's- Saliha adlı eserleri bağlamında Şehzade Korkud'un fıkhi görüşleri
Islamic law/jurisprudence/fiqh views of Şahzade Korkudin the context of the books the Kitabu Halli İşkâli'lefkâr fi Hilli Emvâli'l-Küffâr and da'Vetu'n-Nefsi'ttaliha İle'l-a'Mali's- Saliha
SADIK YILTAŞ