Yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumu ve sosyal anksiyete arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolü
The mediating role of psychological resilience in the relationship between perceived parenting style and social anxiety in adults
- Tez No: 987674
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BATUHAN KURTOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerde algılanan ebeveyn tutumları ile sosyal anksiyete arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın örneklemi Türkiye'de yaşayan 18-64 yaş arası 407 yetişkinden bireyden oluşmaktadır. Veriler, uygun örnekleme yöntemi ile toplanmış olup çalışmaya dahil olan katılımcılara çevrim içi platformlar aracılığıyla ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında katılmcılara kişisel bilgi formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formu, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ve Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu uygulanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS 27.0 paket programı ve Hayess PROCESS Macro 4.2. eklentisi aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizler sonucunda algılanan aşırı koruyucu ve reddedici ebeveyn tutumu ile sosyal anksiyete arasında pozitif yönlü ve anlamlı; algılanan duygusal sıcaklık ile ise negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, psikolojik dayanıklılık ile sosyal anksiyete arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Psikolojik dayanıklılıkla algılanan ebeveyn tutumları arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde algılanan aşırı koruyuculuk ve reddedicilik boyutları arasında negatif yönde ve anlamlı; duygusal sıcaklık boyutu ile pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çalışmanın temel amacı doğrultusunda yürütülen basit aracı değişken analizinin sonuçları ise psikolojik dayanıklılığın, ebeveynlerden algılanan aşırı koruyucu, reddedici ve duygusal sıcaklık tutumları ile sosyal anksiyete arasındaki ilişkide kısmi aracı rol üstlendiğini göstermiştir. Elde edilen bulgular, alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve olası klinik çıkarımlarından bahsedilmiştir. Son olarak gelecek çalışmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mediating role of psychological resilience in the relationship between perceived parental attitudes and social anxiety in adults. The study sample consisted of 407 adults aged between 18 and 64 living in Turkey. The data were collected through convenience sampling, and participants were reached via online platforms. Participants were administered a personal information form, the Short Form of the Perceived Parental Attitudes Scale-Child Form, the Liebowitz Social Anxiety Scale, and the Connor-Davidson Resilience Scale-Short Form. The collected data were analyzed using IBM SPSS 27.0 and the PROCESS Macro 4.2 plug-in developed by Hayes. The results of the analyses revealed that perceived overprotective and rejecting parental attitudes were positively and significantly correlated with social anxiety, while perceived emotional warmth showed a negative and significant correlation. Furthermore, psychological resilience was found to be negatively and significantly correlated with social anxiety. When examining the relationship between psychological resilience and perceived parental attitudes, overprotection and rejection were negatively correlated, while emotional warmth was positively correlated. The results of the simple mediation analysis conducted in line with the main objective of the study showed that psychological resilience played a partial mediating role in the relationship between perceived overprotective, rejecting and emotionally warm parental attitudes and social anxiety. The findings were discussed in light of the relevant literature, and potential clinical implications were addressed. Finally, suggestions for future research were provided.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumları ile sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkide kaygı duyarlılığının ve psikolojik dayanıklılığın aracı rolleri
The mediating roles of resilience and anxiety sensitivity on the relationship between perceived parental attitudes and trait anxiety
ÖZGE DEMİRSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
- Romantik ilişkisi olan bireylerde ilişki doyumunun, psikolojik uyum, algılanan ebeveynler arası ilişki ve çatışma çözme stilleri açısından incelenmesi
The examination of romantic relationship satisfaction in terms of psychological adjustment, perceived interparental relationship and conflict resolution styles
CANBERK GELİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLAY PEKEL ULUDAĞLI
- Panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı almış yetişkinlerde özdenetim kapasitesinin fonksiyonel olmayan tutumlar ile ilişkisinde ebeveyn stillerinin aracı rolü
The mediating role of parenting styles in the relationship between self-control capasity and non-functional attitudes in patients diagnosed with anxiety disorder and panic disorder
SİBEL EKEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LÜTFİYE SÖĞÜTLÜ
- Erken erişkin bireylerde sosyal anksiyete düzeyleri, algılanan ebeveyn tutumu ve sıkıntıya katlanma becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship among social anxiety levels, perceived parental attitudes, and distress tolerance of early adults
ŞEYMA KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
- Ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde bilişsel duygu düzenleme, algılanan ebeveyn tutumu ve algılanan sosyal destek ile psikolojik belirti düzeyi ilişkisinin incelenmesi
Analysis of the relationship between cognitive emotional regulation, perceived parental attitudes, perceived social support and psychological health in adolesence and adult
KIYMET YİĞİT DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR