Panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı almış yetişkinlerde özdenetim kapasitesinin fonksiyonel olmayan tutumlar ile ilişkisinde ebeveyn stillerinin aracı rolü
The mediating role of parenting styles in the relationship between self-control capasity and non-functional attitudes in patients diagnosed with anxiety disorder and panic disorder
- Tez No: 1020108
- Danışmanlar: DOÇ. DR. LÜTFİYE SÖĞÜTLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Stilleri, Fonksiyonel Olmayan Tutumlar, Özdenetim Kapasitesi, Panik Bozukluk, Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Anxiety Disorder, Dysfunctional Attitudes, Multidimensional Self-Control, Panic Disorder, Parenting Style
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı almış yetişkinlerde, özdenetim kapasitesi ile fonksiyonel olmayan tutumları arasındaki ilişkide algılanan ebeveyn stillerinin aracı rolünü incelemektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma verileri, Ataşehir Sosyal Hizmet Merkezine başvuran, 18-65 yaş arası, panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğu tanısı almış, 217 danışandan toplanmıştır. Bu çalışmada Demografik Bilgi Formu, Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği (FOTÖ), Çok Boyutlu Özdenetim Ölçeği (ÇBÖDÖ) ve Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ) kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, Pearson Korelasyon Analizi, Regresyon Analizi, Tek yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bağımsız Gruplar t-Testi, ve Process Macro Aracılık Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda ÇBÖDÖ ile FOTÖ arasında pozitif ilişki bulunmuştur. FOTÖ yüksek puan alan grubun başlatma ve ketleme düzeylerinin, düşük olan gruba göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ABTÖ alt boyutlarından yalnızca demokratik ebeveyn tutumunun ÇBÖDÖ'nin başlatma alt boyutunu pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. ABTÖ alt boyutları arasında, mükemmelliyetçilik düzeyi ve onaylanma ihtiyacı puanlarının farklılaştığı ancak bağımsız tutum ve değişken tutum puanlarının farklılaşmadığı saptanmıştır. Aracılık analizleri incelendiğinde ise FOTÖ ile ÇBÖDÖ arasındaki ilişkide otoriter ve demokratik ebeveyn tutumunun aracı etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç: Panik bozukluk ve anksiyete bozukluğu ile çalışan terapistlerin bilişsel süreçlerin yanında ebeveyn stilleri ve özdenetim süreçleri üzerinde çalışmaları, mükemmelliyetçilik ve onaylanma ihtiyacının davranışı başlatma ve ketlemesi üzerindeki etkisini göz ardı etmemeleri, çocuk terapisi alanında çalışan uzmanların psikoeğitim programlarında ileriki süreçte oluşabilecek psikopatolojilerin önlenebilmesi amacıyla ebeveyn stillerinin ruh sağlığı açısından önemi hakkında bilgi verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study examines the mediating role of parenting styles in the relationship between self-control capacity and non-functional attitudes in individuals with anxiety and panic disorders. Materials and Methods: Data were collected from 217 counselees aged 18-65 who were diagnosed with anxiety and panic disorder at Atasehir Social Service Center. The study utilized Sociodemographic Information Form, the Dysfunctional Attitudes Scale (DAS), Multidimensional Self-Control Scale (MSCS) and the Parenting Style Scale. The data were analyzed using Pearson Correlation, Regression, One-way ANOVA, the Independent Samples t-test and Mediation Analysis. Results: The study found a positive correlation between the DAS and MSCS. Higher inhibition and initiation levels were observed in the high-DAS group compared with the low-score group. Only the democratic parent style dimension of the Parenting Style Scale positively and significantly predicted the Initiation sub-dimension of the MSCS. Perfectionism and approval need scores differed across Parenting Style Scale levels, while independent and variable attitude scores showed no significant difference. The mediation analyses revealed that DAS and MSCS significantly mediated the relationship between the authoritarian parent style and the democratic parent style. Conclusion: It is recommended that therapists working in the fields of panic and anxiety disorder address parenting style and self-control capacity as well as cognitive process. They shouldn't overlook the effects of perfectionism and approval need on behavioral initiation and inhibition. Child therapists should emphasize parenting styles' role in mental health to prevent future psychopathologies.
Benzer Tezler
- Depresyon, panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğunun psikolojik sağlamlık/ dayanıklılık ile ilişkisi
Depression, panic disorder and general anxiety disorder's relation with resilience
SUNA CEREN AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU GÖKMOĞOL
- Kaygı bozukluğu tanısı alan ve almayan yetişkinlerin benlik saygısı ve sosyal becerilerinin incelenmesi
The investigation of social skills and self- esteem levels of adults who are diagnosed and are not diagnosed with anxiety disorders
ESRA ALICI
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
- Panik bozukluk, sosyal fobi ve yaygın anksiyete bozukluğu tanılı hastalarda beden duyumlarını abartma, belirti yorumlama, otomatik düşünceler ve fonksiyonel olmayan tutumlar arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between somatosensory amplification, symptom interpretation, automatic thoughts and dysfunctional attitudies in patients diagnosed with panic disorder, social phobia and generalized anxiety disorder
OĞUZHAN ARAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE GÜZ
- Obsesif kompulsif bozukluk, panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğunun nöropsikolojik değerlendirilmesi
Neuropsychological assessment of obsesive compulsive disorder, panic disorder and generalized anxi̇ety disorder
AJDA EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATİLLA TEKİN
- Çocuk merkezli oyun terapisinin kanser tanısı almış 8-12 yaş grubundaki çocukların depresyon, anksiyete, öz şefkat ve yaşam kalitesi düzeylerine etkisinin incelenmesi
An investigation of the effects of child-centered play therapy on depression, anxiety, self-compassion, and quality of life levels in children aged 8–12 diagnosed with cancer
ESRA COŞKUN
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAZİYE SENEM BAŞGÜL