Modern hukuk ve İslâm hukuku açısından evlilik birliğinde sadâkat yükümlülüğü
The duty of fidelity in marriage from the perspective of modern law and Islamic law
- Tez No: 987899
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILDIRAY SİPAHİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Aile, Aile hukuku, Evlilik, Evlilik birliği, Evlilik dışı ilişki, Evlilik ilişkisi, Evlilik olgunluğu, Evliliğe yüklenen anlam, Sadakat, İslam hukuku, Family, Family law, Marriage, Marriage union, Extramarital infidelity, Marital relationship, Marriage maturity, Meaning of marriage, Loyalty, Islamic law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, sadâkat yükümlülüğünü hem İslâm hukuku hem de pozitif hukuk perspektifinden incelemiş, modern hukukun“sadâkat yükümlülüğü”olarak tanımladığı bu mükellefiyetin İslâm aile hukukundaki köklerini ve görünümlerini ortaya koyma amacıyla yazılmıştır. İslâm aile hukukunun temel prensipleri (birlik, süreklilik, adalet, hakkaniyet) ve çeşitli ahkâm rivayetleri ışığında sadâkat yükümlülüğü konusundaki dağınık bilgiyi sistematik bir çatı altında toplamasıyla özgün bir katkı sağlamayı hedeflemiştir. Çalışma, sadâkatin filolojik ve semantik tahlilinden başlayarak, Josiah Royce ve Gabriel Marcel gibi düşünürlerin sadâkat yaklaşımlarını değerlendirmiş, sadâkati yalnızca ahlaki bir erdem olmaktan çıkarıp hukukî bir kavram olarak temellendirmiştir. Araştırma, sadâkat yükümlülüğünü cinsel, duygusal, ekonomik ve fiziksel sadâkat görünümleri altında kategorize ederek, bu görünümlerin her birini örneklerle açıklamıştır. Sadâkat yükümlülüğünün nişanlılık, evlilik birliği süreci, ayrılık kararı ve boşanma süreci gibi farklı zaman dilimlerindeki kapsamı detaylı bir şekilde incelenmiştir. Sadâkat yükümlülüğünün ihlâlinin tespiti ve bu durumda ortaya çıkan hukukî sonuçlar, nişanın bozulmasından boşanmaya, miras hakkının sonlanmasından tazminat davalarına kadar geniş bir yelpazede ele alınmıştır. Çalışma, aile hukukunda kastın ve iç saiklerin önemini vurgulayarak, sadâkatsiz davranışların hukukî sonuçları için kusurun belirlenmesinde derinlemesine bir analiz sunmaktadır. Tezin, İslâm hukukunun“zarûrât-ı hamse”(beş temel maslahat) ilkesi bağlamında, sadâkatsizliğin maddi ve manevi zararlarının tazminini ele alması, günümüz ihtiyaçlarına fıkhi bir cevap niteliğindedir. Ayrıca çalışma, pozitif hukuk ile İslam hukuku arasındaki örtüşen ve ayrışan noktaları mukayeseli bir biçimde sunmakta, bununla her iki hukuk sisteminin de insanlığın ortak sorunlarına çözüm arayışındaki paralelliğini göstermeye çalışmaktadır. Araştırma, nitel bilgi toplama yöntemlerinden yazılı doküman incelemesine dayanmaktadır. Literatür taramasından elde edilen veriler bütüncül bir bakış açısıyla metin analizine tâbi tutularak değerlendirilmiştir. Çalışma, akademik disiplinler arası bir yaklaşımın ürünü olarak, teorik bilgiyi pratik hayattaki karşılıklarıyla birleştirerek, hem güncel hukukî sorunlara ışık tutmakta hem de İslam hukukunun çağdaş meselelere adaptasyon kabiliyetini ortaya koymaktadır. Bu haliyle tez, aile hukuku alanındaki literatüre katkı sağlamakta ve sadâkat yükümlülüğü konusunda gelecek çalışmalara zemin hazırlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the duty of fidelity from both the perspective of Islamic law and positive law. It was written with the aim of revealing the roots and manifestations of this obligation, defined as the“duty of fidelity”in modern law, in Islamic family law. It aims to make an original contribution by systematically organising the scattered information on the duty of fidelity under the fundamental principles of Islamic family law (unity, continuity, justice, fairness) and various legal rulings. The study begins with a philological and semantic analysis of fidelity, evaluates the approaches to fidelity of thinkers such as Josiah Royce and Gabriel Marcel, and establishes fidelity as a legal concept rather than merely a moral virtue. The research categorises the duty of fidelity under the aspects of sexual, emotional, economic, and physical fidelity, explaining each aspect with examples. The scope of the duty of fidelity in different time periods, such as engagement, the marriage union process, the decision to separate, and the divorce process, is examined in detail. The determination of breaches of the duty of fidelity and the legal consequences arising in such cases are addressed across a broad spectrum, ranging from the annulment of an engagement to divorce, and from the termination of inheritance rights to compensation claims. The study emphasises the importance of intent and internal motives in family law, offering an in-depth analysis of the determination of fault for the legal consequences of unfaithful behaviour. The thesis addresses the compensation for the material and moral damages of infidelity within the context of the Islamic law principle of“zarûrât-ı hamse”(five fundamental interests), providing a jurisprudential response to contemporary needs. Furthermore, the study presents a comparative analysis of the overlapping and divergent points between positive law and Islamic law, thereby attempting to demonstrate the parallelism of both legal systems in their search for solutions to common human problems. The research is based on qualitative data collection methods and written document analysis. The data obtained from the literature review has been evaluated through text analysis with a holistic perspective. As a product of an interdisciplinary approach, the study combines theoretical knowledge with its practical counterparts, shedding light on current legal issues and demonstrating the adaptability of Islamic law to contemporary matters. As such, the thesis contributes to the literature in the field of family law and paves the way for future studies on the duty of fidelity.
Benzer Tezler
- İslam hukuku açısından aile reisliği kurumunun değerlendirmesi
Evaluation of the family headship institution in terms of Islamic law
SEYYİD ENES KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURİ KAHVECİ
- Sosyal medyanın cinsel suçlar üzerindeki etkisinin İslâm hukuku dinî hükümler bağlamında fıkhî açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of social media on sexual crimes in the context of Islamic law provisions in terms of Islamic jurisprudence
AYFER MİNGSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinKafkas ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜNYAMİN ÇALIK
- Cezayir Aile Kanununun 1917 Osmanlı Hukuk-ı Aile kararnamesi ile mukayesesi
Comparison of the Algerian Family Code with the Ottoman Law of Family Rights of 1917
ABDELBASSET KHALED
Doktora
Türkçe
2023
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KILINÇ
- Hanefi mezhebine göre evlenme ehliyeti ve çocukların evlendirilmesi meselesi (Modern hukuk mukayeseli)
Marriage capacity and the problem of marriage of children according to Hanefi sect (Modern law comparison)
MERVE MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ŞİMŞEK
- Kazak toplumundaki aileye dair kurallar ve İslam hukuku açısından değeri
Family rules in Kazakh society and their value from the perspective of Islamic law
BAKDAULET ALPI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HukukHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULLAH ÇOLAK