Deprem sonrası hemşirelere uygulanan bilinçli farkındalık temelli sanat terapisinin duygu düzenleme güçlüğü, tükenmişlik ve psikolojik esneklik düzeyine etkisi
The effect of mindfulness based art therapy on difficulties in emotion regulation, burnout, and psychological flexibility in nurses after an earthquake
- Tez No: 987910
- Danışmanlar: PROF. DR. SULTAN AYAZ ALKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bilinçli farkındalık temelli sanat terapisinin deprem sonrası hemşirelerin duygu düzenleme güçlüğü, tükenmişlik ve psikolojik esneklik düzeylerine etkisini incelemek amacıyla paralel grup randomize kontrollü deneysel bir tasarım ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubuna büyük ölçekli bir deprem sonrasında bir Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde görev yapan 46 hemşire dahil edilmiştir. Araştırma 44 hemşire (girişim: 21, kontrol: 23) ile tamamlanmıştır. Veriler Katılımcı Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Psikolojik Esneklik Ölçeği ile toplanmıştır. Girişim grubuna beş oturumdan oluşan bilinçli farkındalık temelli sanat terapisi programı uygulanmış, kontrol grubuna herhangi bir girişim yapılmamıştır. Veri toplama araçları her iki gruba girişim öncesi (ön test), girişim sonrası (son test), 3. ay (birinci izlem) ve 6. ayda (ikinci izlem) uygulanmıştır. Veriler ki-kare testi, iki faktörlü karma tasarımlı ANOVA ve Bonferroni çoklu karşılaştırma testi ile analiz edilmiştir. İki yönlü karma tasarımlı ANOVA, duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik esneklikte grup*zaman etkileşiminin anlamlı olduğunu (p<0,05) ortaya koymuştur. Bilinçli farkındalık temelli sanat terapisi sonrası girişim grubunun duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik esneklik son test ve birinci izlem testi ortalama puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı iyileşmeler olduğu gözlenmiştir. Girişimin etki büyüklüğünün duygu düzenleme güçlüğü (F = 8,351; η² = 0,166) ve psikolojik esneklik (F = 6,449; η² = 0,133) için geniş olduğu bulunmuştur. Bulgular, bilinçli farkındalık temelli sanat terapisinin deprem sonrası hemşirelerin duygu düzenleme becerilerini ve psikolojik esnekliklerini geliştirmede etkili olduğunu, ancak tükenmişlik düzeyini etkilemediğini göstermektedir. Bu doğrultuda, bilinçli farkındalık temelli sanat terapisinin travma sonrası durumlarda hemşirelerin ruh sağlığını desteklemek amacıyla grup temelli uygulanması ve belirli aralıklar ile tekrarlanmsı önerilmektedir. Araştırma ClinicalTrials.gov'da (NCT06706505) kaydedilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study used a parallel-group randomized controlled experimental design to investigate the effects of mindfulness-based art therapy (MBAT) on nurses' difficulties in emotion regulation, burnout, and psychological flexibility after an earthquake. Forty-six nurses working at a Health Research and Application Center after a large-scale earthquake were included, and the research was completed with 44 nurses (intervention: 21, control: 23). Data were collected using“Participant Information Form”,“Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form”,“Maslach Burnout Inventory”, and“Psychological Flexibility Scale”. The intervention group received a five-session MBAT program, while the control group received no intervention. Measurement instruments were given to both groups before the intervention (pretest), after the intervention (posttest), 3rd month (first follow-up), and 6th month (second follow-up). Data were analyzed using chi-square test, two-way mixed-design ANOVA, and Bonferroni multiple comparison test. The two-way mixed-design ANOVA revealed a significant group*time interaction for difficulties in emotion regulation and psychological flexibility (p<0.05). Following MBAT, the intervention group demonstrated significantly greater improvements in mean scores for difficulties in emotion regulation and psychological flexibility in the post-test and first follow-up compared to the control group. The effect size of the intervention was found to be large for difficulties in emotion regulation (F = 8.351; η² = 0.166) and psychological flexibility (F = 6.449; η² = 0.133). The findings indicate that MBAT is effective in improving nurses' emotion regulation skills and psychological flexibility after an earthquake, however it does not affect burnout levels. Accordingly, it is recommended that MBAT be implemented in group settings and repeated at regular intervals to support the mental health of nurses in post-trauma situations. The study was registered with ClinicalTrials.gov (NCT06706505).
Benzer Tezler
- Tekrarlı simülasyon temelli afet eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin afete müdahaledeki öz yeterliliklerine etkisi
The effect of repeated simulation-based disaster education on nursing students' self-efficacy in disaster response
EBRU KONAL KORKMAZ
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR UYSAL TORAMAN
- Olası Doğu Anadolu Depreminde Tele-tıp Tercihi:Hemşire Örneklemi
Telemedicine Preference in the Probable Eastern Anatolia Earthquake: Nurse Sample
MURAT EMİRHAN SAYGI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT ONUR AĞAOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN TARSUSLU
- 17 Ağustos 1999 Marmara depremi sonrası İstanbul ilinde bulunan kamu hastaneleri acil ünitelerindeki gelişmelerin irdelenmesi
Evaluation of the developments in the emergency units of the state hospitals in İstanbul after August 17, 1999 Marmara earthquake
NECMİYE ÖĞÜNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
İlk ve Acil YardımMarmara ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ŞELİMAN
- Depremzede hemşirelerde travma düzeyi, travma sonrası büyüme ve umutsuzluk
Trauma level, post-traumatic growth and hopelessness in earthquake victim nurses
ESRA KABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÖZBAŞ GENÇARSLAN
- Hatay ilinde 6 Şubat depremini yaşayan hemşirelerde travma sonrası hayata küsme bozukluğu ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
Investigation of post-traumatic embitterment disorder and hopelessness levels in nurses who experienced the February 6 earthquake in hatay province
ZEHRA KEVSER YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE TAMBAĞ