Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocukların ebeveynlerinde içselleştirilmiş damgalanma ve psikolojik dayanıklılığın psikolojik yardım arama tutumu ile ilişkisi
The relationship between the parents of children diagnosed with autism spectrum disorder and internalized sti̇gmati̇zati̇on and psychological stability and psychological help seeking attitude
- Tez No: 987984
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MESUT YILDIZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, İçselleştirilmiş Damgalanma, Psikolojik Dayanıklılık, Psikolojik Yardım Arama Tutumu, Autism Spectrum Disorder, İnternalized Stigma, Psychological Resilience, Psychological Help Seeking Attitude
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) çocukluk döneminde gözlenmeye başlanan ve birçok davranışsal özellik gösteren, süreğen bir nörogelişimsel bozukluktur. Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylere bakım vermenin aile hayatı, sosyal hayat ve ekonomik alanlarda zorlukları olmasının yanı sıra ailelerin karşılaştıkları sosyal damgalanmanın içselleştirilmesi ile bireylerin ruhsal desteğe duyduğu ihtiyacı da artmaktadır. Bu çalışmayla OSB tanılı çocukların ailelerinde psikolojik yardım arama tutumuna içselleştirilmiş damgalanma ve psikolojik dayanıklılığın nasıl bir etkisi olduğunu araştırmayı amaçladık. Yöntem: Araştırmaya uzman klinisyen tarafından OSB tanısı almış çocukların ebeveynleri dahil edilmiştir. Çalışma hakkında bilgilendirilen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 125 ebeveyn çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu (SDVF), Ebeveynlerin Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (ERHİDÖ), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİPDÖ), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ), Yaşam Olayları Kontrol Listesi-5 (YOKL-5) ve Psikolojik Yardım Aramaya İlişkin Tutum Ölçeği (PYAİTÖ) uygulanmıştır. OSB tanılı çocukların hastalık şiddetini belirlemek için uzman klinisyen tarafından Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI-S) puanlaması yapılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ERHİDÖ toplam puanları ile YİPDÖ toplam puanları arasında ters yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. PYAİTÖ puanları; ERHİDÖ ile negatif yönde, YİPDÖ ile pozitif yönde anlamlı ilişki içindedir. PYAİTÖ ile HADÖ arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç: OSB tanılı bireylerin ebeveynlerinde içselleştirilmiş damgalanma artıkça ve psikolojik dayanıklılık azaldıkça anksiyete ve depresyon semptomlarının görülme sıklığı artmaktadır. Ebeveynlerde psikolojik yardım arama tutumunu içselleştirilmiş damgalanma olumsuz yönde, psikolojik dayanıklılık ise olumlu yönde etkilemektedir. Ebeveynlerin psikolojik yardım aramalarının önündeki bireysel ve toplumsal engellerin saptanması ailelerin ruhsal bütünlüklerini korumak için geliştirilecek psikolojik destek programlarının yapılandırılmasına katkı sağlayabilir. Bu çalışma psikolojik dayanıklılığı artıracak, içselleştirilmiş damgalanmayı azaltacak müdahalelerin psikolojik yardım arama tutumu üzerindeki etkisinin önemini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Autism Spectrum Disorder (ASD) is a chronic neurodevelopmental disorder that begins to be observed in childhood and shows many behavioral features. In addition to the difficulties in providing care to individuals with ASD in family life, social life and economic areas, the need for psychological support of individuals increases with the internalization of the social stigma faced by families. With this study, we aimed to investigate the effects of internalized stigma and psychological resilience on the psychological help seeking attitude of families with ASD. Method: Parents of children diagnosed with ASD by a specialist clinician were included in the study. A total of 125 parents who were informed about the study and agreed to participate in the study were included in the study. Sociodemographic Data Form (SDVF), Parents' Internalized Stigma of Mental Illness Scale (PISMIS), Resilience Scale for Adults (RSA), Hospital Anxiety Depression Scale (HADS), Life Events Checklist-5 (LEC-5) and Attitude Scale Towards Psychological Help Seeking (ASTPHS) were given to all participants. Clinical Global Impression Scale (CGI-S) was scored by a specialist clinician to determine the severity of the disease in children with ASD. Results: A significant inverse relationship was found between the participants' total PISMIS scores and their total RSA scores. ASTPHS scores; has a negative correlation with PISMIS and a positive correlation with RSA scores. Although not statistically significant, a negative correlation was found between ASTPHS and HADS. Conclusion: As internalized stigma increases and psychological resilience decreases in parents of individuals with ASD, the incidence of anxiety and depression symptoms increases. The psychological help seeking attitude of parents is negatively affected by internalized stigmatization and positively affected by psychological resilience. Identifying individual and social barriers to seeking psychological help by parents may contribute to the development of psychological support programs to protect the mental integrity of families. This study shows the importance of the interventions that positively affect psychological help-seeking attitude by increasing psychological resilience and reducing internalized stigma.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocuk ve ergenlerin annelerinin depresyon, anksiyete, bağlanma ve içselleştirilmiş damgalanma algısının değerlendirilmesi
Evaluation of depression, anxiety, attachement and internalized stigma perception of mothers of children and adolescents with autism spectrum disorder
SEMA ÇAM SALİHOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBELNUR AVCİL
- Nörogelişimsel bozukluk tanısı alan çocukların annelerinde içselleştirilmiş damgalamanın psikolojik sonuçları: Bir model testi
Psychological consequences of affiliate stigma in mothers of children diagnosed with neurodevelopmental disorders: A model test
GAMZE KILIÇ
- Nörogelişimsel bozukluk tanılı çocukların ailelerinde içselleştirilmiş damgalanma algısı, algılanan sosyal destek ve aile işlevselliğinin araştırılması
Investigation of internalized stigma perception, perceived socialsupport and family functioning in the families of children withneurodevelopmental disorder
GÖKÇE ANILIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT EYÜBOĞLU
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı ergenler ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı ergenlerde içselleştirilmiş damgalanmanın yaşam kalitesi ve işlevselliğe etkisi
The effect of internalized stigma on quality of life and functionality in adolescents diagnosed with autism spectrum disorder and adolescents diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
TUĞÇE KAPUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KARDAŞ
- Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocukların annelerine uygulanan tidal model temelli psikiyatri hemşireliği yaklaşımının içselleştirilmiş damgalanma ve psikolojik iyi oluşa etkisi
The effect of tidal model based psychiatric nursing approach applied to mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder on internalised stigma and psychological well-being
ZAHİDE GÜL YAZGI DEMİR