Ortaokul öğrencileri için sosyal bilgiler öğretiminde artırılmış gerçeklik ortamı: Bir tasarım geliştirme araştırması
Augmented reality environment in social sciences teaching for middle school students: A design development research
- Tez No: 987993
- Danışmanlar: PROF. DR. TURHAN ÇETİN, DOÇ. DR. YUSUF İNEL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Artırılmış gerçeklik, Augmented reality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Artırılmış Gerçeklik teknolojisinin 6. sınıf sosyal bilgiler dersi“Kültür ve Miras”öğrenme alanının öğretiminde kullanılmasıyla öğrencilerin akademik başarılarını, öğrenme motivasyonlarını ve derse yönelik tutumlarını artırmaya yönelik etkili bir öğretim aracı geliştirmeyi amaçlamıştır. Araştırmada hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerini içeren Tasarım ve Geliştirme Araştırması (TGA) yaklaşımını benimsemiştir. Süreç; Analiz, Tasarım, Geliştirme, Uygulama ve Değerlendirme (ADDIE) öğretim tasarım modeli rehberliğinde sistematik turlar halinde ilerlemiştir. Çalışma grubunu, Afyonkarahisar'da bir devlet ortaokulunda 6. sınıfta öğrenim gören 15 öğrenci (8 kadın, 7 erkek) ve sosyal bilgiler dersinin öğretmeni oluşturmuştur. Nitel veriler; yarı yapılandırılmış görüşmeler, öğrenci değerlendirme formları, araştırmacı ve öğretmen gözlem raporları ile araştırmacı günlükleri aracılığıyla toplanırken, nicel veriler ise Kültür ve Miras ünitesine yönelik akademik başarı testi, sosyal bilgiler dersi tutum ölçeği ve sosyal bilgiler dersi motivasyon ölçeğinin ön test ve son test uygulamalarıyla elde edilmiştir. Çalışma süreci, sekiz haftalık bir dönemi kapsayan üç ayrı uygulama turu halinde gerçekleştirilmiştir. Toplam 38 adet etkileşimli 3B nesne ve 2B video içeren AG unsurları, öğrenci düzeyine uygun ve basit arayüze sahip TarihAG uygulaması ders kitabındaki görsellerle uyumlu bir şekilde tasarlanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular, TarihAG destekli öğretim süreci sonunda öğrencilerin akademik başarı, derse yönelik tutum ve motivasyon puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu göstermektedir. Hesaplanan etki büyüklükleri, uygulama sürecindeki bu artışın; Kültür ve Miras ünitesine yönelik akademik başarı ve sosyal bilgiler dersine yönelik motivasyon üzerinde yüksek düzeyde; derse yönelik tutum üzerinde ise orta düzeyde gerçekleştiğine işaret etmektedir. Görüşmelerden elde edilen nitel veriler; öğrencilerin TarihAG'yi ilgi çekici, eğlenceli ve etkileyici bulduklarını; uygulamanın soyut kavramları somutlaştırma ve konuları derinlemesine kavramada katkı sağladığını düşündüklerini ortaya koymuştur. Ayrıca katılımcı ifadeleri, uygulamanın akran öğrenmesini teşvik ettiği, yapılandırmacı eğitim anlayışını desteklediği, sorumluluk ve öz disiplin becerileriyle ilişkilendirildiği yönündedir. Öğretmen görüşlerinde ise TarihAG'nin, ders kitabının niteliksel sınırlılıklarını destekleyici nitelikte olduğu ve farklı disiplinlere uyarlanabilirliği vurgulanmıştır. Süreç boyunca sistemsel gecikmeler ve kamera odaklanma sorunları gibi bazı teknik aksaklıklar rapor edilse de, genel kullanıcı deneyiminin olumlu olduğu ve uygulamanın öğretim sürecinde işlevsel bir araç olarak değerlendirildiği görülmüştür. Bu bulgular neticesinde; TarihAG'nin somutlaştırma potansiyeli göz önüne alınarak, gelecek araştırmaların değerler eğitimi ve vatandaşlık gibi soyut olgulara odaklanabileceği önerilmektedir. Buna ek olarak, benzer uygulamaların farklı disiplinlerdeki pedagojik yansımalarının derinlemesine incelenmesi de alana katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
This research aimed to develop a teaching tool to enhance students' academic achievement, learning motivation, and attitudes toward the lesson by using Augmented Reality Technology in teaching the“Culture and Heritage”learning area of the 6th grade social studies course. The study adopted a Design and Development Research (DDR) approach that incorporated both qualitative and quantitative research methods. The process proceeded in systematic cycles guided by the Analysis, Design, Development, Implementation, and Evaluation (ADDIE) instructional design model. The study group consisted of 15 students (8 female, 7 male) enrolled in the 6th grade at a state middle school in Afyonkarahisar and the teacher of the social studies course. Qualitative data were collected through semi-structured interviews, student evaluation forms, researcher and teacher observation reports, and researcher diaries, while quantitative data were obtained through pre- and post-tests of the academic achievement test for the Culture and Heritage unit, the social studies course attitude scale, and the social studies course motivation scale. The study process was carried out in three separate application rounds covering a total period of eight weeks. A total of 38 interactive 3D objects and 2D videos, which are elements of the AG, were designed to be compatible with the images in the HistoryAG application textbook, with a simple interface suitable for the student level. The findings obtained within the scope of the research show that at the end of the HistoryAG-supported teaching process, there was a statistically significant increase in students' academic achievement, attitude towards the course, and motivation scores. The calculated effect sizes indicate that this increase during the application process was high in terms of academic achievement in the Culture and Heritage unit and motivation in social studies, and moderate in terms of attitude towards the course. Qualitative data obtained from interviews revealed that students found TarihAG interesting, enjoyable, and impressive; they believed that the application contributed to the concretization of abstract concepts and the in-depth understanding of topics. Furthermore, participant statements indicate that the application encourages peer learning, supports the constructivist approach to education, and is associated with responsibility and self-discipline skills. Teacher opinions emphasize that TarihAG supports the qualitative limitations of the textbook and highlights its adaptability to different disciplines. Although some technical glitches, such as systemic delays and camera focus issues, were reported throughout the process, the overall user experience was positive, and the application was evaluated as a functional tool in the teaching process. As a result of these findings, considering the concretization potential of TarihAG, it is suggested that future research could focus on abstract concepts such as values education and citizenship. In addition, an in-depth examination of the pedagogical implications of similar applications in different disciplines could also contribute to the field.
Benzer Tezler
- Artırılmış gerçeklik uygulamalarının sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin ders başarısına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi
The effect of augmented reality practices on students' success and learning performance in social studies
SÜLEYMAN ASLAN
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ÇAKMAK
- New perspectives for introducing and developing reading skil is in E. L. T. for the lise I students at state high schools
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ TÜTÜNCÜ
- Fen öğretiminde artırılmış gerçeklik uygulamalarının 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve kalıcılığa etkisi
The effect of augmented reality applications in science education on academic achievement and retention of 6th grade students
İSMET YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUNİSE SEÇKİN KAPUCU
- Sosyal bilgiler dersinde yenilikçi düşünme becerisinin öğretimine yönelik bir eylem araştırması
An action research study on teaching innovative thinking skills in social studies classes
MUHAMMET MUSTAFA AKÇAY
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEVFİK PALAZ
- 5.sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde eğitsel oyunlarla ekonomi okuryazarlığı deneyimleri
Economic literacy experiences of 5th grade students with educational games in the social studies course
ASLI ÖZEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA ÇELİK
