Özel gereksinimli çocukların ebeveynlerine uygulanan okupasyonel performans koçluğunun psikososyal durum ve okupasyonel performansa etkisi
The effect of occupational performance coaching on psychosocial status and occupational performance of parents of children with special needs
- Tez No: 988041
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE UYANIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Ebeveynler, Ergoterapi, Özel gereksinimli çocuklar, Parents, Children with special needs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlere uygulanan Okupasyonel Performans Koçluğu (OPK) programının, ebeveynlerin okupasyonel performansları, memnuniyetleri ve psikososyal durumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. OPK uygulaması öncesi ve sonrasında, belirlenen dahil edilme kriterlerini karşılayan 28 ebeveyne değerlendirmeler uygulanmıştır. Çalışmanın altı haftalık sürecini 25 kişi tamamlamıştır. Katılımcıların okupasyonel performans ve memnuniyet düzeyleri Kanada Okupasyonel Performans Ölçeği (KOPÖ) ile, depresyon düzeyleri Beck Depresyon Envanteri ile, durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ile, bakım yükü düzeyleri Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği ile ve psikolojik sağlamlık düzeyleri Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, okupasyonel performans (p=0,001) ve okupasyonel memnuniyet (p=0,001) düzeylerinde anlamlı bir artış olduğunu göstermiştir. Psikososyal durum değişkenleri incelendiğinde, depresyon düzeylerinde anlamlı bir azalma (p=0,000), sürekli kaygı düzeylerinde anlamlı bir azalma (p=0,041) ve bakım verme yükü düzeylerinde anlamlı bir azalma (p=0,001) sap-tanmıştır. Durumluk kaygı düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim bu-lunmamıştır (p=0,071). Psikolojik sağlamlık düzeylerinde de anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,880). Elde edilen bulgular, Okupasyonel Performans Koçluğu'nun özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerde okupasyonel performans ve memnuniyeti artıran, depresyon, kaygı ve bakım yükünü azaltan; dolayısıyla ebeveynlerin genel iyilik halini destekleyen uygulanabilir bir müdahale yöntemi olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of the Occupational Performance Coaching (OPC) program on the occupational performance, satisfaction, and psychosocial status of parents of children with special needs. Pre and post-intervention assessments were administered to 28 parents who met the inclusion criteria. Twenty-five participants completed the six-week intervention process. Occupational performance and satisfaction levels of the participants were evaluated using the Canadian Occupational Performance Measure (COPM), depression levels with the Beck Depression Inventory, state and trait anxiety levels with the State-Trait Anxiety Inventory, caregiver burden with the Zarit Burden Interview, and psychological resilience with the Brief Resilience Scale. The analysis results indicated significant improvements in occupational performance (p=0.001) and satisfaction (p=0.001). Regarding psychosocial variables, significant decreases were found in depression levels (p=0.000), trait anxiety levels (p=0.041), and caregiver burden (p=0.001). No statistically significant changes were observed in state anxiety (p=0.071) or psychological resilience levels (p=0.880). These findings suggest that Occupational Performance Coaching is a feasible and effective intervention that enhances occupational performance and satisfaction, reduces depression, anxiety, and caregiver burden, and thus supports the overall well-being of parents of children with special needs.
Benzer Tezler
- 6-12 yaş aralığında özel bakım gereksinimi olan bireylerde ağız ve diş sağlığının değerlendirmesi
Assessment of oral and dental health in individuals with special care needs aged 6-12
MİNE TIRNAKSIZ MÜFTÜOĞLU
Doktora
Türkçe
2024
Diş Hekimliğiİstanbul Sağlık ve Teknoloji ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BUĞRA ÖZEN
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğa sahip ebeveynlerde aile danışmanlığı uygulamasının öz şefkat ve duygu düzenleme güçlüğü üzerindeki etkisinin incelenmesi: Online grup çalışması
Examining the effect of family counseling intervention on self-compassion and emotion regulation difficulties in parents of children with autism spectrum disorder: An online group study
FEYZA KAVİLCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALEV ELMAS
- Otizmli çocuğa sahip ailelere uygulanan aile eğitim programının ailelerin stresle baş etme, yaşam kalitesi ve sosyal destek düzeylerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of parental education program applied to parents of children with autism on parents' levels of coping with stress, quality of life and social support
AYŞENUR NAZİK FAYIZ
- Özel gereksinimli çocuk ebeveynlerine yönelik bir bilgilendirme eğitiminin ebeveynlerin çocuklarına yönelik beklentilerine etkisi
The effect of an informational training for parents of children with special needs on parents expectations regarding their children
BÜŞRA BUSE TELLİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE DOLUNAY SARICA
- Okul öncesi dönemdeki özel gereksinimli çocuklarla uygulanan sanat etkinliklerinin çocukların bütünsel gelişimine yansımaları
Reflections of art activities applied with children with special needs in preschool period on the holistic development of children
EMEL ERGİN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK ACER ÇAKAR