Muhtar Şahanov'un Komp'yuterbastı Jartı Adamdar adlı eserindeki isimlerin niteleyicileri
The qualifiers of nouns in Mukhtar Shakhanov's Komp'yuterbastı Jarti Adamdar
- Tez No: 988066
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT CERİTOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Muhtar Şahanov'un Komp'yuterbastı Jartı Adamdar (Ruhsız Küş Formulası) adlı eserinde yer alan sıfat tamlamalarındaki niteleyicilerin tür, konum ve işlev özellikleri dilbilimsel açıdan incelenmiştir. Araştırmanın amacı, şiir dilinde yer alan sıfat tamlamalarında niteleyici kullanımının nicel ve nitel yönlerini ortaya koymaktır. Bu kapsamda adı geçen eserdeki 86 şiir taranmış ve toplam 3642 niteleyici belirlenmiştir. Bu niteleyiciler, türlerine (vasıflandırma ve belirtme), konumlarına (düzenli ve çalkantılı) ve yapılarına (kelime ve söz öbeği) göre sınıflandırılmış, her kategori istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, eserin dil karakterinin dilbilgisel düzenlilik ile şiirsel özgürlük arasında kurulan dengeli bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, niteleyici yapılar üzerinden şiir dilinin biçimsel kurallarla estetik amaçları nasıl uzlaştırdığını göstermekte ve Türk değişkeleri bağlamında karşılaştırmalı dil incelemeleri için özgün bir model sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the types, positions, and functional characteristics of modifiers in adjective phrases found in Muhtar Shakhanov's Komp'yuterbastı Jartı Adamdar (Ruhsız Küş Formulası) were examined from a linguistic perspective. The aim of the research is to reveal the quantitative and qualitative aspects of modifier usage in the language of poetry. In this context, a total of 86 poems from the aforementioned work were analyzed, and 3,642 modifiers were identified. These modifiers were classified according to their types (qualifying and specifying), positions (regular and inverted), and structures (word and phrase), and each category was evaluated statistically. The findings indicate that the linguistic character of the work exhibits a balanced structure between grammatical regularity and poetic freedom. Through the analysis of modifier structures, this study demonstrates how poetic language reconciles formal grammatical rules with aesthetic purposes and offers an original model for comparative linguistic studies within the context of Turkic dialects.
Benzer Tezler
- Muhtar Şahanov'un hayatı, eserleri, edebi kişiliği ve Jeltoksan Olaylarındaki rolü
Muhtar Sahanov; the life, works, literacy figüre and role in Zheltoksan Incidents
MEHMET TOPAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EKREM AYAN
- Kazak şairi Muhtar Şahanov'un Mäñgurttenbev Marselezası adlı eserindeki şiirler: Aktarma, tematik açıdan inceleme ve metin
The poems in the work of Muhtar Sahanov called Mäñgurttenbev Marselezasi: Translation, thematic analysis and text
SİBEL TUFANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL TURAN KALLİMCİ
- Bir vatansever (patriot) şair ve aksiyon adamı olarak Muhtar Şahanov (Hayatı, sanatı, eserleri, düşünceleri)
Mukhtar Shahanov as a patriot poet and man of action (Life, art, works, thoughts)
ALİNA BOKAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıManisa Celal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT KARABULUT