Madde bağımlılığında tedavi sonrası süreç: Bağımlı bireylerin annelerinin deneyimlerinin nitel analizi
Post-treatment process in substance addiction: A qualitative analysis of mothers' experiences of individuals with addiction
- Tez No: 988101
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİL ALPTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Madde bağımlılığı yalnızca bireyi değil, aynı zamanda aile sistemini ve özellikle anneleri çok yönlü biçimde etkileyen bir olgudur. Ancak literatürde annelerin tedavi sonrası süreçte yaşadıklarını ele alan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu araştırmada, madde bağımlılığı tedavisini tamamlamış bireylerin annelerinin tedavi sonrası süreçte bağımlılıkla mücadeleye ilişkin deneyimlerini incelemeyi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında tedavi sonrası dönemde annelerin kendilik alanlarındaki, aile içerisindeki, sosyal çevre içerisindeki deneyimlerinin ve gelecek beklentilerinin derinlemesine anlaşılmasına çalışılmıştır. Araştırma nitel desende ve fenomenolojik yaklaşıma dayalı yürütülmüştür. Katılımcı grubunu Afyonkarahisar Yeşilay Danışmanlık Merkezi'ne (YEDAM) başvurmuş olan ve madde bağımlılığı tedavi sürecini tamamlamış çocuğa sahip 20 anne oluşturmaktadır. Veriler; yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, anneler tedavi sonrası süreçte kendilik alanında öfke, kaygı ve güvensizlik gibi zorlayıcı duygularla; yorgunluk ve tükenmişlik gibi durumlarla baş etmeye çalışırken, maneviyatı güçlü bir duygu düzenleme ve anlamlandırma aracı olarak kullanmaktadırlar. Aile içi ilişkiler yeniden yapılanma sürecine girerken anneler koruyucu ve denetleyici roller üstlenmişler, bu roller eş bağımlılık örüntülerine kapı açabilmiştir. Sosyal çevrede ise toplumsal kaynaklardan yararlanma ihtiyacı öne çıkmış; damgalanma ve dışlanmadan kaçınma ile gizleme davranışları belirgin biçimde görülmektedir. Tüm bu deneyimlerin ortak noktasını annelerin çocuklarının iyileşme sürecinde güçlü bir dayanıklılık sergilemeleri ve umudu koruma çabaları oluşturmaktadır. Sonuç olarak, madde bağımlılığı tedavisinden sonraki süreçte anneler bağımlılıkla mücadelenin temel bir figürü olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmanın bulguları, tedavi sonrası dönemde annelerin güçlendirilmesine odaklanan aile temelli rehabilitasyon programlarının geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler Madde bağımlılığı, rehabilitasyon, tedaviden sonraki süreç, bağımlılıkla mücadele, anne
Özet (Çeviri)
The Substance addiction is a phenomenon that affects not only the individual but also the family system, particularly mothers, in multiple dimensions. However, studies addressing mothers' experiences in the post-treatment period are quite limited in the literature. This study aims to examine the experiences of mothers of individuals who have completed substance addiction treatment regarding their struggle with addiction in the post-treatment process. The research focuses on an in-depth understanding of mothers' experiences within their self-domain, family system, social environment, and their future expectations after the treatment period. The study was conducted using a qualitative design based on a phenomenological approach. The participant group consisted of 20 mothers who had applied to the Afyonkarahisar Green Crescent Counseling Center (YEDAM) and whose children had completed substance addiction treatment. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using content analysis. According to the findings, during the post-treatment period, mothers tried to cope with challenging emotions such as anger, anxiety, and insecurity, as well as states of fatigue and exhaustion, while utilizing spirituality as a strong tool for emotion regulation and meaning-making. As family relationships entered a process of reorganization, mothers took on protective and controlling roles, which at times led to patterns of codependency. In the social context, the need to benefit from community resources came to the forefront, while behaviors of concealment and avoidance of stigma and exclusion were clearly observed. The common theme across these experiences was mothers' demonstration of strong resilience and their efforts to maintain hope throughout their children's recovery process. In conclusion, in the post-treatment period, mothers emerge as key figures in the ongoing struggle against addiction. The findings of this study indicate the necessity of developing family-based rehabilitation programs focused on empowering mothers during the post-treatment phase. Keywords Substance addiction, rehabilitation, post-treatment process, coping with addiction, mother
Benzer Tezler
- Madde bağımlılarının rehabilitasyonunda eylem araştırma temelli aile yaşam becerileri programının etkililiği
The effectiveness of the family life skills program based action research on the rehabilitation of substance addictions
ENVER ULAŞ
- Alkol-madde bağımlılığı olan ve olmayan bireylerin dürtüsellik, saldırganlık ve depresyon düzeylerinin incelenmesi
Examination of impulsivity, aggression and depression levels of individuals with and without alcohol –substance addiction
KÜBRA KILIÇ
- Madde bağımlılarında spiritüel iyi oluş durumlarının umutsuzluk düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between spiritual well-being situations and hopelessness levels in substance abuse
UFUK DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikFırat ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR SOYLAR
- Madde bağımlısı çocukların topluma kazandırılması çalışmalarında damgalanma durumlarının sosyolojik değerlendirilmesi: Esenyurt örneği
The sociological evaluation of stigma in works on introduction of children with substances: Esenyurt example
SONGÜL DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal Hizmetİstanbul Ticaret ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA POYRAZ
- Maneviyat temelli bağımlılık danışmanlığı: Alkol ve madde bağımlılığının rehabilitasyon sürecinde bir model önerisi
Spirituality-based addiction counseling: A model suggestion in the rehabilitation process of alcohol and substance abuse
NİHÂL İŞBİLEN
Doktora
Türkçe
2022
PsikolojiMarmara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ULVİ MEHMEDOĞLU