Süs biberi fidelerinde kuraklık ve tuz stresinin bazı biyokimyasal ve fizyolojik özellikler üzerine etkisi
Effect of drought and salt stress on certain biochemical and physiological characteristics in ornamental pepper seedlings
- Tez No: 988272
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AKİFE DALDA ŞEKERCİ, DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Mühendislik Bilimleri, Agriculture, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kısıtlı sulama ve tuzluluk stresinin süs biberi (Capsicum annuum L.) bitkisinde büyüme, fotosentetik pigmentler, oksidatif stres göstergeleri ve antioksidan enzim aktiviteleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada, 5 farklı sulama suyu tuz konsantrasyonu (S₁: 0,3 dS/m (kontrol, çeşme suyu), S₂: 2,5 dS/m, S₃: 5,0 dS/m, S₄: 7,5 dS/m ve S₅: 10,0 dS/m) ile 3 farklı sulama seviyesi (I₁₀₀: tam sulama, I₇₅: %25 su kısıtı ve I₅₀: %50 su kısıtı) uygulanarak stres faktörlerinin tekli ve etkileşimli etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, sulama miktarının azalması ve tuzluluk düzeyinin artmasıyla birlikte bitki gelişim parametrelerinde belirgin düşüşler meydana geldiğini ortaya koymuştur. Fotosentetik pigment analizleri sonucunda en yüksek toplam klorofil içeriği tam sulama ve düşük tuzluluk koşullarında, en düşük değer ise kısıtlı sulama ve yüksek tuzluluk kombinasyonunda tespit edilmiştir. Oksidatif stres göstergeleri olan hidrojen peroksit (H₂O₂) ve malondialdehit (MDA) düzeyleri hem su hem de tuz stresinin artışıyla birlikte anlamlı şekilde yükselmiştir. Buna karşılık, osmotik dengeleyici bir bileşik olan prolin içeriği stres uygulamalarıyla birlikte artış göstermiş, ancak yüksek tuzluluk düzeylerinde sınırlı bir düşüş eğilimi sergilemiştir. Antioksidan savunma sistemi incelendiğinde, katalaz (CAT), peroksidaz (POD) ve süperoksit dismutaz (SOD) aktivitelerinin stres şiddetine bağlı olarak kademeli biçimde arttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, kısıtlı sulama ve tuzluluk stresinin süs biberinde fizyolojik ve biyokimyasal süreçleri olumsuz yönde etkilediği, ancak bitkinin bu stres koşullarına karşı antioksidan savunma mekanizmalarını ve osmotik düzenleme kapasitesini artırarak adaptasyon geliştirdiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the effects of deficit irrigation and salinity stress on plant growth, photosynthetic pigments, oxidative stress indicators, and antioxidant enzyme activities in ornamental pepper (Capsicum annuum L.). The experiment consisted of five irrigation water salinity levels [S₁: 0.3 dS/m (control, tap water), S₂: 2.5 dS/m, S₃: 5.0 dS/m, S₄: 7.5 dS/m, and S₅: 10.0 dS/m] and three irrigation regimes [I₁₀₀: full irrigation, I₇₅: 25% water deficit, and I₅₀: 50% water deficit], allowing the evaluation of both individual and interactive effects of stress factors. The results revealed that reductions in irrigation level and increases in salinity significantly decreased plant growth parameters. Photosynthetic pigment analyses showed that the highest total chlorophyll content was obtained under full irrigation and low salinity conditions, whereas the lowest values were recorded under the combination of severe water deficit and high salinity. The oxidative stress markers hydrogen peroxide (H₂O₂) and malondialdehyde (MDA) increased significantly with increasing water and salt stress levels. In contrast, proline content, an important osmoprotectant, increased under stress conditions but exhibited a slight decline at the highest salinity levels. Evaluation of the antioxidant defense system indicated that catalase (CAT), peroxidase (POD), and superoxide dismutase (SOD) activities increased progressively in response to increasing stress intensity. In conclusion, deficit irrigation and salinity stress adversely affected physiological and biochemical processes in ornamental pepper; however, the plant exhibited adaptive responses by enhancing antioxidant defense mechanisms and osmotic adjustment capacity under stress conditions.
Benzer Tezler
- Süs biberi shed-mikrospor kültürlerinde çalkalayıcı kullanımının embriyo verimi üzerine etkisi
The effect of shaker use on embryo yield of shed-microspore cultures in ornamental pepper
SELCEN YILDIRIM DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BiyoteknolojiAkdeniz ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESİN ARI
- Bazı süs biberi hatlarının saksılı süs bitkisi olarak kullanımının belirlenmesi ve morfolojik karakterizasyonları
Determination and morphological characterizations of the use of some ornamental pepper lines as a potted ornamental plant
YAĞMUR GÜVELOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM MAVİ
- Farklı süs biberi (capsicum sp.) tür ve hatlarında verim ve kalite özellikleri ile optimal kurutma yöntem ve parametrelerinin saptanması
Determining the yield and quality characters and optimum drying methods of different ornamental pepper (capsicum sp.) species and lines
GÜLSÜM YALDIZ
- Kahramanmaraş koşullarında farklı süs biberi (Capsicum frutescens L.) populasyonlarında damla sulamanın verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effects of dripping irrigation on yield and quality characteristics of different ornamental pepper (Capsicum frutescens L.) populations under Kahramanmaraş conditions
GÜLNİHAL ALPARSLAN
- Süs bitkisi ve taze tüketime uygun olarak kullanılabilecek süs biberi (Capsicum spp.) genotiplerinin seleksiyon ıslahı yöntemi ile belirlenmesi
Selection of promising pepper (Capsicum spp.) genotypes for the purpose of ornamental use and fresh consumption
İLKEM AYATA AYDÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ