Çocuklarda tamamlayıcı beslenme döneminde hayvansal gıda tüketiminin vitamin B12 ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisi
The association between animal-source food consumption and vitamin B12 and iron deficiency anemia during the complementary feeding period in children
- Tez No: 988347
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF ÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Vitamin B12, Demir Eksikliği Anemisi, Tamamlayıcı Beslenme, Hayvansal Gıdalar, Sağlıklı Çocuk, Vitamin B12, Complementary Feeding, Animal-Source Foods, Healthy Children
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Vitamin B12 ve demir, bebeklik döneminde normal büyüme, hematolojik denge ve nörolojik gelişim için temel öneme sahip mikronutrientlerdir. Tamamlayıcı beslenme döneminde bu besin ögelerinin yetersiz alımı, klinik bulgular ortaya çıkmadan önce biyokimyasal eksikliklere yol açabilmektedir. Amaç: Bu çalışma, bir yaşını doldurmuş sağlıklı çocuklarda tamamlayıcı beslenme döneminde hayvansal kaynaklı besin tüketiminin vitamin B12 düzeyi ve demir eksikliği anemisi ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve gözlemsel olarak tasarlanan bu çalışmaya, tam kan sayımı, serum ferritin ve vitamin B12 düzeyleri eşzamanlı olarak ölçülen toplam 130 sağlıklı çocuk (62 kız, 68 erkek) dahil edilmiştir. Hayvansal kaynaklı besin tüketimi ve beslenme verileri annelerle yüz yüze görüşme yoluyla elde edilmiştir. Beslenme değişkenleri ile vitamin B12 eksikliği ve Demir eksikliği anemisi varlığı arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Bulgular: Çocukların %20'sinde (n=26) vitamin B12 eksikliği, %21,5'inde (n=28) demir eksikliği anemisi saptanmıştır. Vitamin B12 eksikliği olan çocuklarda yalnız anne sütüyle beslenme süresi daha uzun bulunmuş (p=0,026) ve tamamlayıcı beslenmeye daha geç başlandığı gösterilmiştir (p<0,001). Dokuz–on iki ay döneminde toplam vitamin B12 ve demir alımları ile hayvansal gıdaların tüketim durumu genel olarak benzer olmakla birlikte, vitamin B12 eksikliği olan çocuklarda kırmızı et tüketim miktarı daha düşük bulunmuştur (p=0,037). Bir yaşında formula kullanmaya devam eden çocuklarda hemoglobin ve serum vitamin B12 düzeyleri daha yüksek saptanmıştır (sırasıyla p=0,044 ve p=0,002). Ayrıca tamamlayıcı beslenmeye başlama yaşı ile serum vitamin B12 ve ferritin düzeyleri arasında korelasyon belirlenmiştir (r=–0,260, p=0,003 ve r=–0,269, p=0,002). Sonuç: Bu çalışma, vitamin B12 eksikliği ve demir eksikliği anemisinin, hayvansal gıda tüketiminin niceliğinden çok, tamamlayıcı beslenmenin zamanlaması ve erken dönem beslenme örüntüsü ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, sağlam çocuk izlemlerinde büyüme takibine ek olarak mikronutrient durumunun biyokimyasal göstergelerle değerlendirilmesinin ve ailelere zamanlama ve içerik odaklı tamamlayıcı beslenme danışmanlığı verilmesinin önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Vitamin B12 and iron are micronutrients of fundamental importance for normal growth, hematological balance, and neurological development during infancy. Inadequate intake of these nutrients during the complementary feeding period can lead to biochemical deficiencies before clinical symptoms appear. Objective: This study aimed to evaluate the relationship between animal-based food consumption during complementary feeding and vitamin B12 levels and iron deficiency anemia in healthy children aged one year and above. Materials and Methods: A total of 130 healthy children (62 girls, 68 boys) were included in this cross-sectional and observational study, whose complete blood count, serum ferritin and vitamin B12 levels were measured simultaneously. Consumption of animal-based foods and dietary data were obtained through face-to-face interviews with the mothers. The relationships between dietary variables and the presence of vitamin B12 deficiency and iron deficiency anemia were analyzed. Results: Vitamin B12 deficiency was detected in 20% of children (n=26) and iron deficiency anemia was detected in 21.5% (n=28). In children with vitamin B12 deficiency, the duration of breastfeeding alone was found to be longer (p=0.026) and complementary feeding was shown to start later (p<0.001). Although the total vitamin B12 and iron intakes and the consumption status of animal foods are generally similar during the nine–twelve month period, the amount of red meat consumption was found to be lower in children with vitamin B12 deficiency (p=0.037). In children who continued to use formula after one year of age, hemoglobin and serum vitamin B12 levels were found to be higher (p=0.044 and p=0.002, respectively). In addition, a correlation was found between the age of starting complementary feeding and serum vitamin B12 and ferritin levels (Dec=-0.260, p=0.003 and dec=-0.269, p=0.002). Conclusion: This study shows that vitamin B12 deficiency and iron deficiency anemia are related to the timing of complementary feeding and early nutrition patterns rather than the quantity of animal food consumption. The findings emphasize the importance of evaluating the micronutrient status with biochemical indicators in addition to growth tracking in robust child follow-ups and providing complementary nutrition counseling focused on timing and content to families.
Benzer Tezler
- Erken süt çocukluğu döneminde tamamlayıcı beslenmeye geçişte ve beslenme sorunlarında babanın rolü
The father's role in transition to complementary feeding and feeding problems in early infancy period
BERİL AYDIN
Doktora
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiSosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF NURSEL ÖZMERT
- Küçük çocuklarda anne-çocuk beslenme etkileşimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of mother-child feeding interactions in young children
KEVSER NUR YALÇINER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERRAN BORAN
- Fenilketonürili çocuklarda besin neofobisi, bozulmuş yeme davranışı ve beslenme durumunun değerlendirilmesi
Assessment of food neophobia, disordered eating behaviours and nutritional status in children with phenylketonuria
SAKİNE ASYA EVCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA GÖKMEN ÖZEL
- Okul öncesi çocuklarda seçici yeme davranışının beslenme durumuna etkisi
The impact of picky eating behavior on the nutritional status of preschool children
ELİF BEGÜM YURTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNEM BAYRAM
- Enfeksiyon nedeniyle hastaneye başvuran okul öncesi çocuklarda beslenme durumu ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and related factors in preschool children who admitted to hospital due to infection
BETÜL KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikOkan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE ÖNGÜN YILMAZ