Alzheimer hastalığı olan bireylere bakım veren aile üyelerinde yaşın bakım veren yüküne etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of age on caregiver burden among family members caring for individuals with Alzheimer's disease
- Tez No: 988401
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Alzheimer hastalığı, bakım veren, bakım veren yükü, yaş, Age, Alzheimer disease, Caregivers, Caregiver Burden
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Alzheimer hastalığı olan bireylere bakım veren aile üyelerinde yaşın bakım veren yüküne etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma tanımlayıcı, kesitsel, karşılaştırmalı bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinin geriatri polikliniği, demans polikliniği ve bir belediyenin gündüz yaşam merkezinde çalışma kriterlerine uygun çalışmaya katılmayı kabul eden 188 Azheimer hastası ve aile bakım vereni oluşturmaktadır. Çalışmada Alzheimer hastalığı olan bireyler için sosyodemografik özellikler anket formu, Charlson Komorbidite İndeksi (CKİ), Standartize Mini Mental Test (SMMT), Klinik Demans Derecelendirme Ölçeği (KDDÖ), Nöropsikiyatrik Envanter (NPE), Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi(BGYAİ); bakım verenler için sosyodemografik özellikler anket formu, Charlson Komorbidite İndeksi, Bakım Verenleri Yükü Envanteri (BVYE) veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS programıyla analiz edilmiştir. Yüzdelik hesaplamalar, ortalama kullanılmış olup gruplar arası karşılaştırmada Kruskal-Wallis, Ki-kare ve exact test kullanılmıştır. Bakım veren yaş grupları arasında post hoc analiz yapılmıştır. Çalışmamızdaki Alzheimer hastasının ortalama yaşı 77.0 yıl, %61.2'sini kadın cinsiyet oluşturmaktadır. Bakım verenlerin ortalama yaşı 62.2 yıl ve %67.6'sını kadın cinsiyet oluşturmaktadır. 18-44 yaş arası bakım veren oranı %11.2, 45-64 yaş arası bakım veren oranı %43.6 ve 65 yaş ve üstü bakım veren oranı %45.2 olarak bulunmuştur. Ortalama bakım verme süresinin 50.4 ay bulunmuştur. Yaşlı yetişkin bakım verenlerin (≥ 65 yaş) istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha fazla oranda hastanın eşi olduğu, 18-44 yaş grubunda ve 45-64 yaş grubunda yer alan bakım verenlerin ise istatistiksel olarak daha fazla oranda hastanın çocuğu olduğu bulunmuştur. Bakım verenlerin yaşına göre; BVYE alt boyutlarında sosyal yük ve duygusal yük arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.001, vi p:0.030). Genç yetişkin bakım verenler, orta yaş yetişkin bakım verenler ve yaşlı yetişkin bakım verenler arasında sosyal yük puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. Sosyal yük puanı 18-44 yaş grubu bakım verenlerde diğer yaş grubundaki bakım verenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Duygusal yük puanı yaşlı yetişkin bakım verenlerde (≥65 yaş) orta yaş yetişkin bakım verenlere (44-65 yaş) göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur. Bu çalışmada bakım veren yaş grupları arasında duygusal yük ve sosyal yük açısından istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur. Bakım verenlerde yaşa göre ihtiyaçların ve yükün belirlenmesi ve buna göre bakım desteği sağlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effect of age on caregiver burden in family members caring for individuals with Alzheimer's disease. The study is a descriptive, cross-sectional, comparative study. The study sample consisted of 188 Alzheimer's disease patients and their family caregivers who met the study criteria and agreed to participate in the study at a university hospital's geriatric outpatient clinic, a dementia outpatient clinic and a municipal daycare center. In the study, sociodemographic characteristics questionnaire form, Charlson Comorbidity Index (CCI), Standardized Mini Mental Test (SMMT), Clinical Dementia Rating Scale (CDR), Neuropsychiatric Inventory (NPI), Barthel Index (Bİ) were used as data collection tools for individuals with Alzheimer's disease; sociodemographic characteristics questionnaire form, Charlson Comorbidity Index, Caregiver Burden Inventory (CBI) were used for caregivers. Data were analyzed using SPSS. Percentages and means were calculated, and Kruskal-Wallis, Chi-square, and exact tests were used for comparisons between groups. Post hoc analysis was conducted between caregiver age groups. The mean age of Alzheimer's patients in our study was 77.04 years, and 61.2% were female. The mean age of caregivers was 62.2 years, and 67.6% were female. The proportion of caregivers aged 18-44 was 11.2%, 43.6% aged 45-64, and 45.2% aged 65 and older. The average caregiving duration was found to be 50.4 months. Older adult caregivers (≥ 65 years) were significantly more likely to be the patient's spouse, while caregivers in the 18-44 and 45- 64 age groups were significantly more likely to be the patient's child. A statistically significant difference was found between social and emotional burden in the CBI subgroup based on caregiver age (p<0.001, p:0.030). There are statistically significant differences in social burden scores among young adult caregivers, middle-aged adult caregivers, and older adult caregivers. viii Social burden scores were found to be statistically significantly higher among caregivers aged 18-44 than among caregivers in other age groups. Emotional burden scores were found to be statistically significantly higher among older adult caregivers (≥65 years) than among middle aged adult caregivers (44-65 years). This study found statistically significant differences in emotional and social burden across caregiver age groups. It is recommended that caregiver needs and burden be assessed based on age and that caregiving support be provided accordingly.
Benzer Tezler
- Ailesindeki Alzheimer hastası bireylere bakım verenlerin deneyimleri üzerine değerlendirme
An evaluation on family caregivers' experiences of the family member with Alzheimer's disesase
TENZİLE BALIKÇIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SosyolojiYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERİF ESENDEMİR
- Alzheimer demansı olan hastalarla ilgilenen aile üyelerinin bakım yükünün incelenmesi
Investigation of the care burden of family members caring for patients with alzheimer dementia
SANAM ASADI FAEZI
- Alzheimer hastalarına bakım veren bireylerin kaygı, stres, başetme stilleri ve yaşam deneyimleri
Anxiety, stress, coping styles and life experiences of alzheimer's caregivers
MUSTAFA KESKİN
Doktora
Türkçe
2021
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCÜMENT ERBAY
- Acil servise başvuran yatağa bağımlı (Bakıma muhtaç) hastaların sağlık ve sosyal gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the medical and social needs of bedridden patients presenting to the emergency department
AYŞE ECE TAVAS
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2014
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. GÜÇLÜ SELAHATTİN KIYAN
- Alzheimer hastalığı olan bireylerde bilişsel iletişim bozukluğunun bakımverenlerin yaşam kalitesine ve bakım yüküne olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of cognitive communication disorders in individualswith alzheimer's disease on the quality of life and care burden of caregivers
ÖZGÜR BOZDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
NörolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜMÜNE MERVE PARLAK