Yapım yönetimi sözleşmelerinde çıkan hukuki uyuşmazlıkların değerlendirilmesi
Evaluation of legal disputes arising from construction management contracts
- Tez No: 988407
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN ATİLLA DİKBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Eser sözleşmesi, Hukuki uyuşmazlıklar, Proje teslim sistemleri, Legal disputes, Project delivery systems
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnşaat Yönetimi ve Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnşaat projeleri, pek çok farklı disiplinin bir arada çalıştığı, yüksek bütçeler gerektiren, uzun vadeli ve teknik açıdan karmaşık organizasyonlardır. Bu tür projelerde başarıya ulaşmak, yalnızca teknik çözümlerin yeterliliğine değil, aynı zamanda etkili proje yönetim yöntemlerinin doğru şekilde uygulanmasına da bağlıdır. İnşaat sektörü projeleri, doğaları gereği belirsizlikler, değişken koşullar ve çok sayıda paydaşın dahil olduğu yapılar olduklarından dolayı, çeşitli anlaşmazlık ve uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına elverişli bir zemin oluşturur. Bu nedenle, projenin başından sonuna kadar izlenecek proje teslim yönteminin isabetli biçimde belirlenmesi, başarının sağlanmasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Zamanla geleneksel yöntemlerin ötesine geçen çeşitli proje teslim yaklaşımları geliştirilmiş ve sektörün farklı gereksinimlerine yanıt vermek üzere uyarlanmıştır. Bu sistemlerden biri olan yapım yönetimi (construction management), projeyi zaman, maliyet ve kalite yönünden kontrol altında tutmak amacıyla oluşturulan özel sözleşme ve organizasyon yapılarından oluşur. Yapım yönetimi yaklaşımı ile, işverenin projeye daha etkin katılımına imkan tanırken, profesyonel bir yapım yöneticisinin gözetiminde sürecin daha denetlenebilir ve şeffaf ilerlemesini sağlamayı hedeflenmektedir. Bu yöntem, özellikle büyük çaplı, çok aşamalı ve hızlı tamamlanması gereken projelerde öne çıkmaktadır. Yapım yönetimi sözleşmeleri temelde Danışman Yapım Yöneticisi (Construction Management as Agent-CMA), Riski Üstlenen Yapım Yöneticisi (Construction Management at Risk-CMAR) ve Mühendislik, Tedarik, Yapım Yönetimi (Engineering, Procurement, and Construction Management-EPCM) olmak üzere üç gruba ayrılmaktadır. Danışman Yapım Yöneticisi modeli, yapım yöneticisinin işveren adına yalnızca danışmanlık hizmeti sunduğu ve doğrudan uygulama sürecine karışmadığı bir sistemdir. Buna karşılık, Riski Üstlenen Yapım Yöneticisi modelinde, yapım yöneticisi belirli sorumlulukları üstlenerek hem süreci yönetir hem de uygulamada daha etkin bir rol oynar. Mühendislik, Tedarik, Yapım Yönetimi (Engineering, Procurement, and Construction Management-EPCM) yöntemi ise bu iki yaklaşım arasında bir denge kurar; mühendislik, tedarik ve yapım aşamalarını organize ederken, doğrudan yapım faaliyetlerini üstlenmez ve bu süreci yönetici bir yaklaşımla yürütür. Bu proje teslim sistemleri, proje paydaşlarının sorumluluk paylaşımı, risk dağılımı ve yüklenicilerle olan ilişkiler üzerinde etkilere sahiptir. Bu durum, sözleşme ilişkilerini daha karmaşık hale getirerek çeşitli hukuki sorunların doğmasına neden olabilmektedir. Her üç yapım yönetimi modeli, taraflar arasında farklı görev dağılımlarına ve iş ilişkilerine zemin hazırlamakta ve bu sözleşmeler kapsamında da uyuşmazlıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışma, yapım yönetimi sözleşmeleri bağlamında ortaya çıkan anlaşmazlıkları çok yönlü bir perspektifle incelemeyi; inşaat sektöründeki çatışma dinamiklerini hem teorik çerçevede hem de uygulamalar üzerinden değerlendirmeyi hedeflemektedir. Akademik araştırmalardan elde edilen bulgular analiz edilmiş; örnek olay incelemeleriyle de uygulamada karşılaşılan sorunlar somutlaştırılmıştır. Ek olarak, proje yönetiminin kurumsal bir yapı içinde yürütülmesini sağlayan Project Management Office (PMO) modeli de çalışmanın analiz kapsamına dahil edilmiştir. Bu tez çalışması, yapım yönetimi sözleşmelerinde karşılaşılan sorunları inceleyerek, daha işlevsel sözleşme yapılarının oluşturulması ve risk paylaşım mekanizmalarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Uyuşmazlıkların önüne geçilebilmesi için tarafların rollerinin açık biçimde tanımlanması, etkili iletişim kanallarının oluşturulması ve proje yönetiminin kurumsal araçlarla desteklenmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Construction projects are complex organizations that require the collaboration of many different disciplines, high budgets, and long-term planning. Success in such projects depends not only on the adequacy of technical solutions but also on the proper application of effective project management methods. Construction sector projects, by their nature, involve uncertainties, variable conditions, and the involvement of numerous stakeholders, creating a fertile ground for various disputes and conflicts to arise. Therefore, the accurate determination of the project delivery method to be followed from the beginning to the end of the project plays a decisive role in ensuring success. Over time, various project delivery approaches have been developed beyond traditional methods and adapted to meet the different needs of the industry. One such system, construction management, consists of specialized contracts and organizational structures designed to keep the project under control in terms of time, cost, and quality. The construction management approach aims to enable the client to participate more effectively in the project while ensuring that the process progresses in a more controllable and transparent manner under the supervision of a professional construction manager. This method is particularly prominent in large-scale, multi-phase projects that need to be completed quickly. Construction management contracts are primarily divided into three groups: Construction Management as Agent (CMA), Construction Management at Risk (CMAR), and Engineering, Procurement, and Construction Management (EPCM). The Construction Management as Agent model is a system where the construction manager only provides consulting services on behalf of the employer and does not directly intervene in the implementation process. In contrast, in the Construction Management at Risk model, the construction manager assumes certain responsibilities, managing the process and playing a more active role in its implementation. The EPCM (Engineering, Procurement, and Construction Management) method strikes a balance between these two approaches; it organizes the engineering, procurement, and construction phases without directly undertaking construction activities, managing the process with a managerial approach. These project delivery systems have implications for the sharing of responsibilities among project stakeholders, the distribution of risks, and relationships with contractors. This situation can complicate contractual relationships and lead to various legal issues. Each of the three construction management models establishes different task distributions and working relationships between the parties, and disputes may arise within the scope of these contracts. This study aims to examine disputes arising in the context of construction management contracts from a multifaceted perspective and to evaluate conflict dynamics in the construction sector both within a theoretical framework and through practical applications. Findings from academic research have been analyzed, and case studies have been used to illustrate the problems encountered in practice. In addition, the Project Management Office (PMO) model, which enables project management to be carried out within an institutional structure, has also been included in the scope of the research. This thesis study examines the problems encountered in construction management contracts and reveals the need to create more functional contract structures and develop risk-sharing mechanisms. In order to prevent disputes, it is necessary to clearly define the roles of the parties, establish effective communication channels, and support project management with institutional tools.
Benzer Tezler
- İnşaat sözleşmelerinde uyuşmazlıklar ve uyuşmazlıkların çözüm yolları
Construction contract dispute and dispute settlement
DOĞAN TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HEYECAN GİRİTLİ
- BIM kullanımının tasarım aşamasından kaynaklanan uyuşmazlıklar üzerine etkileri
Effects of using BIM on disputes arised from design process
HAKAN MURATOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELÇİN FİLİZ TAŞ
- Tarafların sözleşmesel sorumlulukları bazında depreme dayalı hak taleplerinin incelenmesi
Analysis of earthquake-induced claims based on the contractual liabilities of the parties
DOĞUŞ AKBIYIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE ALADAĞ
- A comparative analysis of FIDIC Red Book 1999 and 2017 editions for contract administration in construction projects
İnşaat projelerinde FIDIC Kırmızı Kitap 1999 versiyonu ile 2017 versiyonunun sözleşme idaresi açısından karşılaştırılmalı analizi
ALİ RIZA ORHAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ARTAN
- BIM uygulamalarının mevzuat ve yasal çerçevesi- ulusal değerlendirme
Legislation and legal framework BIM implemantation- national assessment
MUHAMMED ZÜBEYR TEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Mimarlıkİstanbul Medipol Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ATİLLA DİKBAŞ