Hexaflumuron ve cyromazinenin tatlı su midyeleri ve sivrisinek larvalarına toksik etkilerinin belirlenmesi
Determination of the toxic effects of hexafluron and cyromazine on freshwater mussels and mosquito larvae
- Tez No: 988434
- Danışmanlar: PROF. DR. AYSEL ÇAĞLAN GÜNAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, halk sağlığı ve tarım alanında kullanılan aynı etki mekanizmasına sahip hexaflumuron ve cyromazinenin hedef canlı sivrisinek larvalarında ve hedef dışı canlı tatlı su midyelerindeki toksik etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikle her iki kimyasal maddenin sivrisinek larvalarındaki (Aedes aegypti) LC10 - LC99 arasındaki konsantrasyonları hesaplanmıştır. Yapılan deneyler sonucunda %95'lik güven aralığında cyromazine için 14 günlük LC50: 38,191 g a.i/ha (0,254 ppm) (Güven Aralığı (CI): 33,296 g a.i./ha veya 0,222 ppm ve 43,497 g a.i/ha veya 0,289 ppm) ve Hexaflumuron için 14 günlük LC50: 1,247 g a.i/ha (0.00831 ppm) (CI: 0,670 g.a.i/ha veya 0,00446 ppm ve 1,736 g a.i/ha veya 0,01157 ppm) olarak bulunmuştur. Daha sonra tatlı su midyeleri (Unio delicatus); cyromazine 0,5; 5 ve 12,5 ppm, hexaflumurona 0,043; 0,43 ve 2,15 ppm uygulama dozlarında 96 saat ve 21 gün maruz bırakılmıştır. Maruziyet sonrasında alınan hemolenflerden toplam hemosit sayısı (THS), toplam antioksidan seviyesi (TAS) ve toplam oksidan seviyesi (TOS), alınan solungaç ve sindirim dokularından da biyokimyasal olarak; süperoksit dismutaz (SOD, glutatyon peroksidaz (GPX), katalaz (CAT), malondialdehit (MDA), Oksitlenmiş, indirgenmiş, toplam glutayon (GSH) ile DNA'da hasar tayini bakılmıştır. Yapılan çalışmanın sonucuna göre; cyromazine ve hexaflumurona 96 saat ve 21 gün süreyle maruz kalan tatlı su midyelerinin (Unio delicatus) hemosit sayılarında kontrol grubuna göre anlamlı bir azalma gözlenmiştir. GSH düzeylerinde ise 96 saatlik maruziyette anlamlı bir değişiklik gözlenmezken 21 günlük maruziyette anlamlı bir artış olmuştur. TAS ve TOS, SOD, GPx, CAT ve MDA düzeylerinde kontrol gruplarına kıyasla anlamlı bir fark gözlenmemiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the toxic effects of hexaflumuron and cyromazine—two chemicals with the same mode of action used in both public health and agriculture—on target organisms (mosquito larvae) and non-target organisms (freshwater mussels). First, the LC10–LC99 concentration ranges of both compounds were calculated for mosquito larvae (Aedes aegypti). Experimental results showed that at a 95% confidence level, the 14-day LC50 value for cyromazine was 38.191 g a.i./ha (0.254 ppm) (Confidence Interval (CI): 33.296 g a.i./ha or 0.222 ppm and 43.497 g a.i./ha or 0.289 ppm), while for hexaflumuron the 14-day LC50 value was 1.247 g a.i./ha (0.00831 ppm) (CI: 0.670 g a.i./ha or 0.00446 ppm and 1.736 g a.i./ha or 0.01157 ppm). Subsequently, freshwater mussels (Unio delicatus) were exposed to cyromazine at concentrations of 0.5, 5, and 12.5 ppm, and to hexaflumuron at 0.043, 0.43, and 2.15 ppm for 96 hours and 21 days. After exposure, total hemocyte count (THC), total antioxidant status (TAS), and total oxidant status (TOS) were measured from hemolymph samples. Biochemical analyses were also performed on gill and digestive tissues, including the activities of superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GPx), catalase (CAT), malondialdehyde (MDA), oxidized, reduced, and total glutathione (GSH), as well as DNA damage assessment. The results indicated a significant decrease in hemocyte counts in Unio delicatus exposed to cyromazine and hexaflumuron for both 96 hours and 21 days compared to the control group. While GSH levels did not show a significant change after 96 hours of exposure, a significant increase was observed after 21 days. No significant differences were found in TAS, TOS, SOD, GPx, CAT, and MDA levels compared to the control groups.
