Diyabet hastalarının beck depresyon ölçeği puanlarının değerlendirilmesi ve bunun diyabet tedavi uyumu ile ilişkisi
Evaluation of beck depression inventory scores in patients with diabetes and their relationship with diabetes treatment adherence
- Tez No: 988502
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN GÜLMEZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diyabet, Depresyon, Tedavi Uyumu, Hasta Uyumu, Diabetes, Depression, Treatment Compliance, Patient Compliance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada diyabet hastalarının Beck depresyon ölçeği puanlarının belirlenmesi ve bu puanların diyabet tedavi uyumu ile ilişkisin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Depresyon, diyabeti bulunan kişilerde tedavi uyum sürecini, uyum oranını doğrudan etkileyebilen bir unsurdur. Kan şekerinin takip edilmesi, ilaçların düzenli kullanımı, egzersiz ve diyet gibi yaşam tarzı değişimleri, hastaların depresif semptomlar geliştirmesine neden olabilmektedir. Bu doğrultuda diyabet hastalarının depresyon durumunun değerlendirilerek tedavi uyumuna yönelik etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif, kesitsel ve analitik anket çalışmasıdır. Aralık 2024- Eylül 2025 tarihleri arasında Demokrasi Üniversitesi Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 yaş üstü DM tanılı hastalar araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. %95 güven aralığında (α=0,05), %5 hata payı ve %15 diyabet prevalansı ile gerekli örneklem büyüklüğü 196 kişi olarak belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak; Sosyodemografik Veri Formu, Morisky İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda Morisky İlaç Uyum Endeksi puan ortalaması orta uyum düzeyine yakın ve düşük uyum sınırında, Beck Depresyon Ölçeği ortalaması ise minimal düzeyde bulunmuştur. Sosyodemografik değişkenler açısından ilaç uyumunda yalnızca eğitim ve sosyoekonomik düzey anlamlı farklılık göstermiş; lisans/üstü eğitim düzeyi ile gelir giderden fazla olan grupta uyum daha yüksek bulunmuştur. Depresyon düzeylerinde ise eğitim durumu farklılık yaratmış, lise ve lisans/üstü grupta hafif depresyon belirtileri daha fazla saptanmıştır. Cinsiyet değişkeninde ilaç uyumu kadınların lehine anlamlı bulunurken, diğer değişkenlerde anlamlı fark görülmemiştir. İlaç gruplarında yalnızca insülin kullananlarda depresyon puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizinde her iki ölçek kendi kategorileriyle güçlü ilişki göstermiş, ancak ilaç uyumu ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuçlar: Gerçekleştirilen çalışma sonucunda depresyonun hastaların tedavi uyum sürecini doğrudan etkilediği, hastaların yaşam tarzı değişimlerinin tedavi sürecinin ilerleyişine yönelik belirleyici olduğu görülmüştür. Depresyonun diyabeti olumsuz etkilediği, glisemik kontrolü zorlaştırabileceği, insülin direncini artırabileceği dikkat çekmiştir. Bu doğrultuda depresyon düzeylerinin belirlenmesinin ruhsal ve fiziksel sağlık açısından bütüncül değerlendirme imkânı sağlayabileceği belirlenmiştir. Analizler sonucunda ilaç uyumunun genel olarak orta düzeye yakın ve düşük uyum sınırında, depresyon düzeyinin ise minimal düzeyde olduğu belirlenmiştir. Eğitim, sosyoekonomik düzey ve cinsiyet değişkenleri ilaç uyumunu etkilerken; eğitim ve ilaç grubu değişkenleri depresyon düzeylerinde farklılık yaratmış, ancak ilaç uyumu ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to determine the Beck Depression Inventory scores of diabetic patients and to evaluate their relationship with diabetes treatment adherence. Depression is a factor that can directly impact treatment adherence and compliance rates in people with diabetes. Blood sugar monitoring, regular medication use, and lifestyle changes such as exercise and diet can lead to depressive symptoms in patients. Therefore, we aimed to assess the depression status of diabetic patients and determine its impact on treatment adherence. Materials and Methods: This study is a prospective, cross-sectional, and analytical survey. Patients over the age of 18 with diabetes who presented to the Family Medicine Outpatient Clinic of Izmir Demokrasi University Buca Seyfi Demirsoy Training and Research Hospital between December 2024 and September 2025 constituted the study sample. The required sample size was determined to be 196 individuals, with a 95% confidence interval (α=0.05), a 5% margin of error, and a 15% diabetes prevalence. The Sociodemographic Data Form, the Morisky Medication Adherence Scale, and the Beck Depression Inventory were used as data collection tools. Results: Based on the findings, the Morisky Medication Adherence Index mean score was found to be close to moderate adherence and in the low adherence range, while the Beck Depression Inventory mean score was found to be minimal. Regarding sociodemographic variables, only education and socioeconomic status showed significant differences in medication adherence; adherence was found to be higher in the group with a bachelor's/postgraduate education and income/expenses. Educational status made a difference in depression levels, with mild depression symptoms being more prevalent in the high school and bachelor's/postgraduate groups. While gender was significantly more significant in terms of medication adherence, no significant differences were observed in other variables. Among medication groups, only insulin users had higher depression scores. Correlation analysis revealed a strong correlation between both scales within their respective categories, but no significant relationship was found between medication adherence and depression. Conclusions: The study concluded that depression directly impacts patients' treatment compliance, and that lifestyle changes are a key determinant of treatment progression. It's been noted that depression negatively impacts diabetes, can complicate glycemic control, and increase insulin resistance. Therefore, determining depression levels can provide a holistic assessment of mental and physical health. The analyses revealed that medication adherence was generally close to moderate and in the low-adherence range, while depression levels were minimal. While education, socioeconomic status, and gender influenced medication adherence, education and medication group variables influenced depression levels, but no significant relationship was found between medication adherence and depression.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetik hastalarda anksiyete sıklığı, anksiyetenin diyabet regülasyonu ve vitamin B12 eksikliği ile ilişkisi
The frequency of anxiety, the relationship of anxiety with diabetes regulation and vitamin B12 deficiency in TYPE 2 diabetic patients
MEHMET AYBARS AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İç HastalıklarıKütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERTAŞ ERARSLAN
- Tüberküloz hastalarında uyku kalitesi ve depresyon sıklığı
SLEEP quality and frequency of depression in tuberculosis patients
FATMA ŞAFAKOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göğüs HastalıklarıHarran ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERİF KURTULUŞ
- Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda beck depresyon ölçeği ile değerlendirilen depresif semptomlar, uyku bozuklukları ile glukoz regülasyonu ve vücut kitle indeksi arasındaki ilişki
The relationship between depressive symptoms detected by beck depression scale, SLEEP disorders, glucoze regulation and bmi in the patients with TYPE 2 diabetes mellitus
HAYRUNİSA KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Evaluation and follow-up of cognitive function and reward bias in obesity, and their biopsychosocial determinants: A prospective study of obese patients before and after bariatric surgery
Obezitede görülebilen duygusal düzenleme, bilişsel değişiklikler, dürtü kontrol sorunları, ödül sistemindeki bozuklukların bariyatrik- metabolik cerrahi öncesinde ve sonrasında değerlendirilmesi, izlenmesi ve ilişkili biyopsikososyal risk faktörlerinin belirlenmesi
CANDAN YASEMİN YAZICIOĞLU
Doktora
İngilizce
2021
PsikolojiKoç ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALE YAPICI ESER