İzmir ilinde üçüncü yaş akademilerine kayıtlı kişilerin afet hazırbulunuşluğu ve temel ilk yardım bilgilerinin değerlendirilmesi: bir eğitim müdahalesi çalışması
Evaluation of disaster preparedness and basic first aid knowledge of individuals enrolled in third age academies in izmir province: An educational intervention study
- Tez No: 988588
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİYE MANDIRACIOĞLU, DOÇ. DR. CANER BAYSAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Afet eğitimi, Doğal afetler, Sağlıklı yaşlanma, Disaster education, Natural disasters, Healthy aging
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Acil durumlar ve afetler, yol açtıkları yüksek morbidite ve mortalite oranları sebebiyle bireylerin fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hallerini bozarak önemli bir halk sağlığı sorunu teşkil etmektedir. Türkiye'nin jeopolitik konumu itibarıyla yüksek afet riski altında bulunması ve hızla artan yaşlı nüfus oranı, bu kırılgan grubun afetler karşısındaki kırılganlığını önemli bir halk sağlığı sorunu haline getirmiştir. Bu bağlamda, yaşlı bireylere yönelik yaşam boyu öğrenme fırsatları sunan Üçüncü Yaş Akademileri, aktif yaşlanmayı desteklerken, aynı zamanda toplumun afet direncini artırmak amacıyla afet ve acil durum eğitimlerinin entegrasyonu için bir platform sunmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, İzmir ilinde Karşıyaka ve Karabağlar Belediyeleri Üçüncü Yaş Akademilerine kayıtlı kişilerin afet hazırbulunuşluklarının ve temel ilk yardım bilgisinin, planlanan eğitim müdahalesi öncesi ve sonrası karşılaştırılarak değerlendirilmesi ve bu düzeylerin yükseltilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, tek gruplu önce-sonra karşılaştırmalı yarı deneysel bir müdahale çalışması olarak, İzmir ilindeki Karşıyaka ve Karabağlar Belediyeleri Üçüncü Yaş Akademilerinde Nisan 2024 ile Haziran 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini, Sağlıklı Yaşlanma modül derslerinin tamamına katılmış, 60 yaş ve üzeri 85 kişi oluşturmuş, ancak veri toplama kriterlerini karşılayan toplam 71 katılımcı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma grubuna uygulanan müdahale, katılımcıların afet risklerini bilmesi, hazırlıklarını geliştirmesi ve basit ilk yardım müdahalelerini öğrenmesini hedefleyen, toplamda beş adet 45 dakikalık teorik dersten oluşan afet hazırbulunuşluğu ve temel ilk yardım bilgisi eğitimlerini içermiştir. Eğitim müdahalesinin etkisi, katılımcıların ön test ve son test puan ortalamalarının karşılaştırılmasıyla değerlendirilmiştir. Veri analizi, SPSS 25.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 71 katılımcının yaş ortalaması 70,86 ± 4,97 olup, büyük çoğunluğunu kadınlar (%63,4) oluşturmaktadır ve katılımcıların %91,5'inde kronik hastalık varlığı saptanmıştır. Müdahale öncesinde, katılımcıların yalnızca %15,5'i afetler konusunda eğitim aldığını bildirmiştir. Uygulanan eğitim müdahalesi sonucunda, katılımcıların afet hazırbulunuşluklarının, afet hazırlık bilgilerinin ve temel ilk yardım bilgilerinin eğitim öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdiği saptanmıştır (p < 0,001). Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği (AHÖ) puan ortalaması, ön testteki 31,10 ± 3,23 seviyesinden, müdahale sonrasında 7,08 puanlık artışla 38,18 ± 2,81'e yükselmiştir. İkincil çıktılar olan Afet Hazırlık Bilgisi Anketi (AHBA) puan ortalaması 5,87'den 7,87'ye, Temel İlk Yardım Bilgisi Anketi (TİYBA) puan ortalaması ise 6,25'ten 8,27'ye anlamlı düzeyde yükselmiştir. AHÖ'nün tüm alt boyutlarında da müdahale sonrasında anlamlı artış olduğu görülmüştür (p < 0,001). Sonuç: Uygulanan eğitim müdahalesi sonucunda katılımcıların afet hazırbulunuşlukları, afet hazırlık bilgileri ve temel ilk yardım bilgileri başlangıçtaki durumlarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış göstermiştir. Bu artış, özellikle ön testlerde daha düşük puan alan katılımcıların eğitim sonrasında daha yüksek puan artışları sağlamasıyla belirginleşmiştir. Bu bulgular, Üçüncü Yaş Akademileri aracılığıyla yaşlı bireylere yönelik planlanan eğitim müdahalelerinin, bu kırılgan grubun afetlere karşı direncini artırmada etkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Emergencies and disasters constitute a significant public health problem by disrupting the physical, mental, and social well-being of individuals due to the high morbidity and mortality rates they cause. Turkey's geopolitical location, which places it at high risk for disasters, and its rapidly increasing elderly population ratio have turned the vulnerability of this fragile group in the face of disasters into an important public health issue. In this context, Third Age Academies, which offer lifelong learning opportunities for elderly individuals, support active aging while also providing a platform for the integration of disaster and emergency training to increase community disaster resilience. The main aim of this research is to evaluate and increase the disaster preparedness and basic first aid knowledge levels of individuals registered at the Karşıyaka and Karabağlar Municipalities' Third Age Academies in the province of İzmir, by comparing them before and after a planned training intervention. Materials and Methods: This research was conducted as a single-group pre-post comparison quasi-experimental intervention study at the Karşıyaka and Karabağlar Municipalities' Third Age Academies in the province of İzmir, between April 2024 and June 2024. The study population consisted of 85 individuals aged 60 and over who attended all of the Healthy Aging module courses; however, a total of 71 participants who met the data collection criteria were included in the research. The intervention applied to the research group included disaster preparedness and basic first aid knowledge training, consisting of a total of five 45-minute theoretical lessons, aimed at participants knowing disaster risks, improving their preparations, and learning simple first aid interventions. The effect of the training intervention was evaluated by comparing the participants' pre-test and post-test mean scores. Data analysis was performed using the SPSS 25.0 software, and the significance level was accepted as p<0.05. Findings: The mean age of the 71 participants included in the study was 70.86 ± 4.97, with women constituting the vast majority (%63.4), and the presence of chronic disease was detected in %91.5 of the participants. Before the intervention, only %15.5 of the participants reported having received training on disasters. As a result of the training intervention applied, it was determined that the participants' disaster preparedness, disaster preparation knowledge, and basic first aid knowledge showed a statistically significant increase compared to the pre-training period (p < 0.001). The Disaster Preparedness Scale (AHÖ) mean score increased from the pre-test level of 31.10 ± 3.23 to 38.18 ± 2.81 after the intervention, with an increase of 7.08 points. The secondary outcomes, the Disaster Preparation Knowledge Questionnaire (AHBA) meanscore, increased significantly from 5.87 to 7.87, and the Basic First Aid Knowledge Questionnaire (TİYBA) mean score increased significantly from 6.25 to 8.27. A significant increase was also observed in all sub-dimensions of the AHÖ after the intervention (p < 0.001). Conclusion: As a result of the applied training intervention, the participants' disaster preparedness, disaster preparation knowledge, and basic first aid knowledge showed a statistically significant increase compared to their initial levels. This increase was particularly evident with participants who scored lower on the pre-tests achieving higher score increases after the training. These findings demonstrate that planned training interventions targeting elderly individuals through Third Age Academies are effective in increasing the resilience of this vulnerable group against disasters.
Benzer Tezler
- İzmir İlinde bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışanların üçüncü el sigara dumanı maruziyeti hakkındaki farkındalıklarının ve inanışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of awareness and beliefs regarding third-hand smoke exposure among staff of atraining and research Hospital in İzmir province
FEHMİ GÜLCÜLER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİME SEDA KÜÇÜKERDEM
- İzmir Roman Kültür Derneği çalışmaları örnekleminde 7-14 yaş çocukların iletişim ve etkileşiminde müziğin rolü ve önemi
The role and importance of music in the communication and interaction of 7-14 year old children in the sample of Izmir Gipsy Culture Association studies
AYKUT UÇAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiEge ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESİN DE THORPE MILLARD
- İzmir yöresinde pazara yönelik süt sığırcılığı işletmelerinin ekonomik açıdan değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
GAMZE SANER
- 18-25 yaş arası işitme engelli sporcuların stres ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi
The investigation of stress and aggression levels in hearing-impaired sportsmen aged between 18-25 years old
EMİRE ÖZKATAR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
SporErciyes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH IŞIKLAR
- İşgören bulma ve seçiminde cinsiyet ayrımcılığının etkisi: İzmir'deki seyahat acentalarına yönelik bir araştırma
Influence of gender discrimination in employee finding and selection: A research on group a travel agencies in Izmir
AHMET ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İşletmeİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. VOLKAN ALTINTAŞ