Sağlık bilişimi, iklim değişikliği, yaşlanma ve sağlık çıktısı ilişkisi: OECD ülkeleri üzerine panel veri analizi
The effects of information technology, climate change, aging and health expenditure on life expectancy at birth: Panel data analysis on OECD countries
- Tez No: 988606
- Danışmanlar: PROF. DR. EYYUP ECEVİT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sağlık bilişimi, iklim değişikliği ve nüfusun yaşlanmasının sağlık çıktısı üzerindeki etkilerini 20 kurucu OECD (Türkiye, Avusturya, İtalya, Portekiz, Danimarka, ABD, İngiltere, Hollanda, Norveç, Yunanistan, Fransa, Belçika, İsveç, İzlanda, İrlanda, Kanada, Almanya, İspanya, İsviçre, Lüksemburg) ülkesi için 2000–2020 dönemini kapsayan panel veri seti kullanarak incelemektedir. Sağlık çıktısı doğumda yaşam beklentisi ile temsil edilirken; sağlık bilişimi bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin göstergeler, iklim değişikliği kişi başına karbondioksit emisyonları ve yaşlanma 65 yaş ve üzeri nüfus oranı aracılığıyla modele dâhil edilmiştir. Panel veri analiz yöntemi çalışmada kullanılan veri setinin yapısına uygun olması nedeniyle tercih edilmiştir. Panel veri setinde yatay kesit bağımlılığı tespit edilmesi nedeniyle analizlerde uygun ikinci nesil yöntemler kullanılmış, değişkenlerin durağanlığı Levin-Lin-Chu ve Pesaran birim kök testleriyle incelenmiş ve uzun dönemli ilişki Westerlund (2007) ECM panel eşbütünleşme testi ile sınanmıştır. Uzun dönem katsayıları Method of Moments Quantile Regression (MMQR) yöntemiyle tahmin edilmiş ve bulgular, karbondioksit emisyonlarının özellikle orta ve yüksek yaşam beklentisi düzeylerinde sağlık çıktısı üzerinde olumsuz etkiler yarattığını, sağlık harcamaları ve sağlık bilişiminin yaşam beklentisini destekleyici rol oynadığını, yaşlanma olgusunun ise tüm kantillerde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, sağlık politikalarının ülkelerin mevcut sağlık düzeyleri, çevresel koşulları ve demografik yapıları dikkate alınarak farklılaştırılması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the effects of health informatics, climate change, and population ageing on health outcomes by using a panel data set covering the period 2000–2020 for 20 founding OECD countries (Turkey, Austria, Italy, Portugal, Denmark, USA, UK, Netherlands, Norway, Greece, France, Belgium, Sweden, Iceland, Ireland, Canada, Germany, Spain, Switzerland, Luxembourg). While health outcomes are represented by life expectancy at birth, health informatics is incorporated into the model through indicators related to information and communication technologies, climate change is captured by per capita carbon dioxide emissions, and population ageing is proxied by the share of the population aged 65 and above. The panel data analysis method was preferred because it is suitable for the structure of the dataset used in the study. Due to the presence of crosssectional dependence in the panel data set, appropriate second-generation methods are employed, the stationarity properties of the variables are examined using the Levin–Lin– Chu and Pesaran unit root tests, and the existence of a long-run relationship is tested through the Westerlund (2007) error-correction-based panel cointegration test. Long-run coefficients are estimated using the Method of Moments Quantile Regression (MMQR) approach, and the findings reveal that carbon dioxide emissions generate adverse effects on health outcomes particularly at the middle and upper levels of life expectancy, while health expenditures and health informatics support improvements in life expectancy, and population ageing exerts a statistically significant and positive effect across all quantiles. The results indicate that health policies should be differentiated by taking into account countries' health levels, environmental conditions, and demographic structures.
Benzer Tezler
- Characterization of semi-volatile organic compounds in fine atmospheric particles
Ince atmosferik partiküllerde yarı uçucu organiklerin karakterizasyonu
ELİF MERTOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Çevre MühendisliğiMarmara ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ROSA MARIA FLORES RANGEL
- Kыргызстанда өстүрүлгөн жүгөрү сортторун генетикалык модификацияланган организмдердин болуусуна карата изилдөө
Kırgızistan'da yetiştirilen mısır çeşitlerine genetiği değiştirilmiş organizmaların dahil edilmesi
ASEL CODARBEKOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2025
BiyoteknolojiKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADIRBAY ÇEKİROV
- Kasa ödeme sistemlerinde dijitalleşmeye geçişin perakende satış fişi kullanımının azaltılmasına etkileri
The effects of the transition to digitalisation in cash payment systems on reducing the use of retail sales receipts
SELİM CANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Yönetim Bilişim Sistemleriİstanbul Okan ÜniversitesiBilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞILAY BİLGİÇ
- Hesaplamalı sosyal bilimler literatürünün bibliyometrik analizi: Yapısal örüntüler, tematik kümeler ve zamansal eğilimler (2011–2025)
Bibliometric analysis of the computational social science literature: Structural patterns, thematic clusters, and temporal trends (2011–2025)
RUKİYE AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BibliyografyaBartın ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ÖZKÖSE
DOÇ. DR. MUHAMMET BERİGEL
- Kentsel alanlardaki fiziksel ve sosyoekonomik belirleyicilerin çocuk sağlığına etkilerinin CBS ile araştırılması
Investigating the effects of physical and socio-economic determinants on children health through GIS
ASLI KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZGÜR DOĞRU