Kronik öngörülemeyen hafif strese maruz bırakılan sıçanlarda sistemik beksarotenin depresyon ve anksiyete benzeri davranışlar üzerine etkisi
Effects of systemic bexarotene on depression and anxiety like behaviors in rats subjected to chronic unpredictable mild stress
- Tez No: 988671
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK BAYRAMGÜRLER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Beksaroten, Kronik öngörülemeyen hafif stres, Depresyon, Anksiyete, BDNF, Bexarotene, Chronic Unpredictable Mild Stress, Depression, Anxiety, BDNF
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Deri Hastalıkları ve Frengi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik Öngörülemeyen Hafif Strese Maruz Bırakılan Sıçanlarda Sistemik Beksarotenin Depresyon ve Anksiyete Benzeri Davranışlar Üzerine Etkisi Giriş ve Amaç: Primer deri lenfomalarının en sık görülen alt tipleri olan MF ve SS; deri lezyonlarına ek olarak hastaların psikososyal yaşamını derinlemesine etkileyen kronik deri maligniteleridir. Erken ve ileri evrelerde onaylı tek retinoid olan beksarotenin psikiyatrik etkileri, retinoid sınıfı ilaçlara atfedilen olası depresif yan etkiler nedeniyle halen tartışmalıdır ancak literatürde bunu destekleyecek önemli bir veri / çalışma bulunmamaktadır. Ek olarak beksarotenin güncel çalışmalarda nörolojik ve psikiyatrik hastalıklarda preklinik ve klinik çalışmalarında elde edilen olumlu etkilerinden ve MF/SS hastalarının yüksek psikiyatrik yükünden hareketle çalışmamızda; KÖHS modeline maruz bırakılan sıçanlarda sistemik beksarotenin depresyon ve anksiyete benzeri davranışlar üzerindeki etkilerinin davranışsal, biyokimyasal ve moleküler düzeyde çok yönlü değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 4 aylık Wistar Albino cinsi 50 erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar (toplam n=50) 6 gruba ayrıldı: Kontrol (n=10), Stres (n=10), Kontrol+Beksaroten (n=10), Stres+Beksaroten (n=10), Kontrol+Çözücü (n=5), Stres+Çözücü (n=5). Beksaroten alan gruplara 15 gün, 25 mg/kg/gün dozunda (%0,5 KMS içinde süspanse) oral gavaj ile uygulandı. Deney protokolünün sonunda tüm gruplarda total lokomotor aktivite, zorunlu yüzme, sükroz tercih ve yükseltilmiş artı labirent testleri yapıldı. Serum sT3, sT4, trigliserid total kolesterol ve kortikosteron düzeyleri analiz edildi. Hipokampusta immünohistokimya ile BDNF, TrkB, CREB1, ERK1/2, TNF-α, NF-κB p65; prefrontal kortekste qPCR ile BDNF, IL-1β, TNF-α, p38α/MAPK değerlendirildi. Bulgular: Stres grubunda, Kontrol grubuna kıyasla vücut ağırlık artış yüzdesi azaldı (*p<0,05); beksaroten bu azalmayı geri çevirdi (##p<0,01). Beksaroten tedavisi alan gruplarda sT3 ve sT4 anlamlı azaldı; total kolesterol yükseldi. Kortikosteron, Stres ve Stres+Beksaroten gruplarında Kontrol grubuna kıyasla arttı (*p<0,05). Gruplar arasında lokomotor aktivite skorunda fark izlenmedi. Zorunlu yüzme testinda Stres grubunda immobilite süresi artarken (*p<0,05); Stres+Beksaroten grubunda azalma eğilimi gözlendi. Sükroz tercih testinde Stres grubunda sükroz tercihi azaldı (**p<0,01); Stres+Beksaroten'de arttı (#p<0,05). Yükseltilmiş artı labirent testinde Stres grubunda açık kol giriş yüzdesi ve açık kolda geçirilen süre azaldı ve ilk giriş latensi ve anksiyete indeksi yükseldi; Stres+Beksaroten'de açık kol giriş yüzdesi/ilk giriş latensi anlamlı düzeldi (##p<0,01), anksiyete indeksi azaldı (##p<0,01). Hipokampusta BDNF/TrkB/CREB1 stresle azalırken Stres+Beksaroten'de kontrole yaklaştı; ERK1/2'de stresle azalma izlendi, beksarotenle sınırlı artış görüldü. TNF-α ve NF-κB p65 stresle arttı; Stres+Beksaroten'de azaldı. Prefrontal kortekste Stres grubunda BDNF 1,2 kat düşük, IL-1β (2,76 kat), TNF-α (1,5 kat) ve p38α (7,1 kat) yüksekken; Stres+Beksaroten'de BDNF 1,5 kat yükseldi, IL-1β/TNF-α/p38α kontrol düzeylerine yaklaştı. Sonuç: Deney kapsamında uygulanan KÖHS protokolü deney hayvanlarında depresyon/anksiyete benzeri davranışı indükledi ve nörotrofik, inflamatuvar dengesizlik oluşturdu. Beksaroten 25 mg/kg/gün dozunda davranış deneylerinde elde edilen depresyon ve anksiyete ile ilişkili parametreleri düzeltirken, hipokampusta BDNF/TrkB/CREB1 eksenini güçlendirdi ve prefrontal kortekste IL-1β, TNF-α, p38α ekspresyonlarını kontrol düzeylerine yaklaştırdı. Bu bulgular, beksarotenin antiinflamatuvar ve nörotrofik mekanizmalar üzerinden stresle ilişkili affektif bozukluklarda potansiyel terapötik katkı sağlayabileceğini gösterdi.
Özet (Çeviri)
Effects of Systemic Bexarotene on Depression and Anxiety Like Behaviors in Rats Subjected to Chronic Unpredictable Mild Stress Background and Aim: MF and SS, the most frequent subtypes of primary CTCL, are chronic malignancies that impose a substantial psychosocial burden beyond cutaneous disease. Bexarotene the only retinoid approved for both early and advanced stage MF/SS, has raised concerns regarding potential psychiatric effects due to class attributed depressive adverse events; however, robust evidence specifically implicating bexarotene is lacking. In addition, emerging preclinical and clinical data suggesting beneficial effects of bexarotene in neurological and psychiatric disorders, and by the high psychiatric burden among patients with MF/SS, this study aimed to comprehensively evaluate the impact of systemic bexarotene on depression and anxiety like phenotypes in rats subjected to the chronic unpredictable mild stress (CUMS) paradigm. Outcomes were interrogated at complementary behavioral, biochemical, and molecular levels. Materials and Methods: Fifty 4 month old male Wistar Albino rats were allocated to 6 groups (total n=50): Control (n=10), Stress (CUMS; n=10), Control+Bexarotene (n=10), Stress+Bexarotene (n=10), Control+Vehicle (n=5), Stress+Vehicle (n=5). Bexarotene was administered by oral gavage for 15 days at 25 mg/kg/day suspended in 0.5% carboxymethylcellulose. Behavioral assessments , comprising total locomotor activity, forced swim test (FST), sucrose preference test (SPT), and elevated plus maze (EPM), were performed in all groups at the end of the experimental protocol. Serum sT3, sT4, triglycerides, total cholesterol, and corticosterone (ELISA) were measured. Hippocampal immunohistochemistry targeted BDNF, TrkB, CREB1, ERK1/2, TNF-α, and NF-κB p65; prefrontal cortex (PFC) qPCR quantified BDNF, IL-1β, TNF-α, and p38α/MAPK. Results: Compared with Control, the Stress group showed a reduced percentage body-weight gain (p<0.05), which were reversed by bexarotene (Stress+Bexarotene vs Stress, ##p<0.01). In bexarotene-treated groups sT3 and sT4 decreased and total cholesterol levels increased. Corticosterone was elevated in Stress and Stress+Bexarotene groups compared with control (p<0.05). Locomotor activity did not differ across groups. In the forced swimming test, Stress increased immobility (p<0.05); while Stress+Bexarotene showed a tendency to decrease toward control values.In the sucrose preference test, Stress reduced sucrose preference (p<0.01), whereas Stress+Bexarotene increased it (#p<0.05). In the elevated plus maze test, Stress reduced the percentage of open-arm entries and the time spent in open arms, while increasing first-entry latency and the anxiety index. In the Stress+Bexarotene group, open-arm entry percentage and latency were significantly improved (both ##p<0.01), and the anxiety index was reduced (##p<0.01). Hippocampal BDNF/TrkB/CREB1 immunoreactivity decreased with stress and approached to control with bexarotene; ERK1/2 declined with stress and showed limited recovery with bexarotene. TNF-α and NF-κB p65 increased with stress and decreased in Stress+Bexarotene. In the prefrontal cortex, Stress was associated with lower BDNF (1.2-fold) and higher IL-1β (2.76-fold), TNF-α (1.5-fold), and p38α (7.1-fold); in Stress+Bexarotene, BDNF increased (1.5-fold) and IL-1β/TNF-α/p38α moved toward control levels. Conclusion: The CUMS paradigm induced depression/anxiety-like behavior with concomitant neurotrophic suppression and inflammatory activation. Bexarotene (25 mg/kg/day) amelio2ed anhedonia and anxiety-related parameters, strengthened the hippocampal BDNF/TrkB/CREB1 axis, and attenuated inflammatory signaling (hippocampal TNF-α/NF-κB p65; PFC IL-1β, TNF-α, p38α). These findings indicated that bexarotene may provide potential therapeutic contribution in stress-related affective disorders through anti-inflammatory and neurotrophic mechanisms.
Benzer Tezler
- Sıçanlarda kronik öngörülmeyen hafif stresle indüklenen depresyon modelinde propolisin öğrenme bellek üzerine etkileri
The effects of propolis on learning and memory in chronic unpredictable mild stress-induced depression model of rats
CÜNEYT ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiKocaeli ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEVZİ UÇKAN
DOÇ. DR. SEMİL SELCEN GÖÇMEZ
- Kronik strese maruz bırakılmış diyabetli sıçanların hipokampusunda makorin halka çinko parmak 1- kısa izoformunun moleküler düzeyde analizi ve bilişsel performansla ilişkisi
The molecular analysis of makorin ring zinc finger 1- short isoform in the hippocampus of the diabetic rats exposed to chronic stress and its association with cognitive performance
İBRAHİM YILMAZ
Doktora
Türkçe
2025
BiyofizikGaziantep ÜniversitesiBiyofizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAN DEMİREL
PROF. DR. SİBEL OĞUZKAN BALCI
- Topiramatın öngörülemeyen hafif kronik strese maruz kalan sıçanlarda öğrenme ve hafıza üzerine etkileri
Effects of topiramate on learning and memory in rats exposed to chronic unpredictable mild stress
ŞULE AYDIN
Doktora
Türkçe
2019
Eczacılık ve FarmakolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA SULTAN KILIÇ
- Butyrylcholinesterase as a potential depression biomarker: Insights from a translational study
Potansiyel bir depresyon biyobelirteci olarak bütirilkolinesteraz: Translasyonel bir çalışmadan içgörüler
BERKAN BOZKURT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikiyatriKoç ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALE YAPICI ESER
DOÇ. DR. SAFACAN KÖLEMEN
- Sıçanlarda kronik öngörülemeyen hafif stresle indüklenen depresyon modelinde propolisin serotonin düzeyine etkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ALİ TAŞKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyolojiÜsküdar ÜniversitesiMoleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FADİME CANBOLAT