Sinematografik anlatıda yapay zekâ uygulamaları
Applications of artificial intelligence in cinematographic narrative
- Tez No: 988766
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF YURDİGÜL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Yapay zeka, Sinematografi, Sinema, Teknoloji, Artificial intelligence, Cinematography, Cinema, Technology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sinematografik anlatı bağlamında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımını incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşme süreciyle birlikte hızla gelişen yapay zekâ uygulamaları, sinema sektöründe hem üretim süreçlerinde hem de anlatı yapılarında dönüşüme yol açmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada öncelikle yapay zekâ kavramının tarihsel gelişimi, temel teknikleri ve kullanım alanları ele alınmış; ardından sinematografi disiplininin temel öğeleri detaylandırılmıştır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi, yapay zekâ destekli üretim biçimlerinin sinema sanatına olan etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, seçilen 5 film örneği üzerinden sinematografik unsurların yapay zekâ destekli yeniden inşası çözümlenmiştir. Bu incelemelerde; kamera kullanımı, ışık, renk, kurgu, oyunculuk gibi temel görsel-işitsel öğelerin yapay zekâ algoritmalarıyla nasıl şekillendiği analiz edilmiştir. Nitel araştırma yöntemine dayalı olarak gerçekleştirilen bu çözümlemeler, sinemanın teknik boyutunda yaşanan değişimlerin ötesinde, anlatı estetiğinde de bir dönüşümün izlerini sürmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, yapay zekânın sinema sanatındaki yaratıcı süreçleri dönüştürdüğünü ve geleneksel yapım pratiklerine alternatifler sunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, teknolojik araçların sanatsal ifade biçimleri üzerindeki etkisi, etik ve estetik tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Çalışma, bu çerçevede hem kuramsal hem de uygulamalı bir değerlendirme sunarak sinema ve yapay zekâ ilişkisine disiplinlerarası bir perspektif kazandırmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the use of artificial intelligence (AI) technologies within the context of cinematographic narrative. As digital transformation accelerates, AI applications have significantly impacted the cinema industry, reshaping both production processes and narrative structures. In this framework, the study first explores the historical development, core techniques, and application areas of AI, followed by a detailed analysis of fundamental elements of cinematography. The theoretical framework focuses on revealing the influence of AI-supported production methods on the art of cinema. The research analyzes ten films from different genres and periods to investigate how cinematographic components are restructured with the support of AI technologies. Key visual and auditory elements—such as camera use, lighting, color, editing, and acting—are examined to understand how they are shaped by AI algorithms. Based on a qualitative research method, these analyses aim to trace a transformation not only in the technical dimension of cinema but also in its narrative aesthetics. The findings indicate that AI is transforming the creative processes in cinema and offering alternatives to traditional production practices. However, the integration of technological tools into artistic expression also raises ethical and aesthetic debates. Within this scope, the study offers both a theoretical and practical evaluation, aiming to contribute an interdisciplinary perspective to the relationship between cinema and artificial intelligence.
Benzer Tezler
- Sinemada yapay zekâ uygulamaları: Makineler film yapabilir mi?
Artificial intelligence applications in cinema: Can machines make films?
ZAMINA HUSEYNOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriKarabük ÜniversitesiYeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURAK TÜRTEN
- Mimari fotoğrafta sinematografik yaklaşımlar
Cinematographic approaches in architectural photography
HAKAN AKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
PROF. DR. MEHMET KOŞTUMOĞLU
- Bilimkurgu filmlerinde teknofobik bir anlatı unsuru olarak yapay zekâ
Artificial intelligence as a technophobic narrative factor in science fiction films
İSMAİL ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEKİN CAN
- Belgesel sinema ve sinematografik anlatı unsurları: Ertuğrul Karslıoğlu Hakan Aytekin ve Cenk Demirkıran filmlerinde sinematografik unsurlar
Documentary cinema and cinematographic narrative elements: Cinematographic elements in the films of Ertuğrul Karslıoğlu Hakan Aytekin and Cenk Demirkıran
ALİ AVLAR
Doktora
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonSelçuk ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT ŞİMŞEK
- Yeni teknolojilerle sinemanın dönüşen kimliği: Sanal gerçeklik ve 360 derece video
Transforming identity of cinema with new technologies: Virtual reality and 360 degree video
KENAN SUBAŞİ
Doktora
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN AS