Türk romanında hapishaneler
Prisons in Turkish novels
- Tez No: 988814
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ŞÜKRÜ ÇORUK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Disipliner iktidar, Siyasal iktidar, Siyasi iktidar, Tutukluluk, Türk romanı, Yasal otorite, Discipliner power, Political power, Imprisonment, Turkish novel, Legal authority
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türk romanında hapishane temasını Türk romanının başlangıcından 2000 yılına kadar yazılmış eserler üzerinden ele alarak, hapishane kavramının birey ve toplum üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın teorik çerçevesinde hapishane kavramının tanımı, tarihçesi ve toplumsal işlevi ele alınmış ve hapishanenin yalnızca fiziksel bir kapatma mekânı değil, birey üzerinde otorite ve disiplin mekanizmalarının işlediği bir alan olduğu vurgulanmıştır. Tez kapsamında sürgün romanlarına ve edebiyatta sürgün temasına dair tartışmalara yer verilmiş olsa da çalışmanın bağlamı gereği bu eserler analizin dışında bırakılmıştır. Bu tercih, hapishane olgusunun birey üzerindeki doğrudan etkilerine ve kapatılmanın yarattığı psikolojik, sosyal ve mekânsal değişimlere odaklanma amacıyla yapılmıştır. İçeri-dışarı algısı, bireyin özgürlüğünü yitirme deneyimi ve hapishanenin hem birey hem de toplum üzerindeki çok yönlü etkileri, çalışmanın temel tartışma konuları arasında yer almıştır. Tezin temel inceleme alanını oluşturan hapishane teması kişi, zaman, mekân bağlamında detaylı şekilde analiz edilmiştir. Roman karakterlerinin hapse girme nedenleri sınıflandırılarak, bireylerin suç ve ceza kavramlarıyla ilişkisini anlamaya yönelik bir zemin oluşturulmuş; bununla birlikte dönemin sosyo-politik atmosferinin edebiyata yansımaları da görünür kılınmıştır. Hapishane mekânı; iç yönetim, mahkûmlar arası ilişkiler ve dış dünyayla bağlantı ekseninde değerlendirilmiştir. Hapishanenin birey üzerindeki etkisi, mekânsal sınırlamanın ötesinde otorite ve adalet anlayışının bir yansıması olarak ele alınmış; içeri-dışarı karşıtlığının psikolojik ve toplumsal sonuçları incelenmiştir. Sonuç olarak bu tez, hapishane temasının Türk romanında bireyin toplumla ve kendisiyle ilişkisini, özgürlük ve adalet arayışını problemleştiren bir izlek olarak işlendiğini ortaya koyarak, romanın toplumsal, ahlaki ve bireysel sorgulamaları derinleştirme kapasitesini görünür kılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the prison theme in the Turkish novel by analyzing works written from the emergence of the Turkish novel tradition to 2000, and to investigate the effects of the concept of prison on both the individual and society. Within its theoretical framework, the definition, history, and social function of prison are discussed, emphasizing that prison is not merely a physical space of confinement but also a site where mechanisms of authority and discipline operate upon the individual. Although the thesis engages with discussions on exile novels and the theme of exile in literature, these works are excluded from the analysis due to the scope of the study. This choice is intended to focus on the direct effects of the prison phenomenon on the individual and the psychological, social, and spatial changes produced by confinement. The inside–outside perception, the individual's experience of losing freedom, and the multifaceted effects of prison on both the individual and society constitute the study's main topics of discussion. The prison theme, which forms the core of the analysis, is examined in detail in relation to character, time, and space. By classifying the reasons for characters' imprisonment, the study provides a basis for understanding individuals' relationship with the concepts of crime and punishment; moreover, it renders visible the reflections of the period's socio-political atmosphere in literature. The prison setting is evaluated in terms of internal administration, relations among prisoners, and connections with the outside world. Prison's impact on the individual is approached not merely as a spatial limitation but as a reflection of authority and prevailing notions of justice; accordingly, the psychological and social consequences of the inside–outside dichotomy are examined. In conclusion, this thesis demonstrates that the prison theme in the Turkish novel is developed as a motif that problematizes the individual's relationship with society and the self, as well as the pursuit of freedom and justice, thereby highlighting the novel's capacity to deepen social, moral, and individual inquiry.
Benzer Tezler
- Kemal Tahir'in romanlarında kadın ve eğitim
In the novels of Kemal Tahir women and education
EMEL AKBAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM FEDAİ
- Türk romanında hapishane
Prison in Turkish novel
RAMAZAN ŞENER
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN BEHÇET SAZYEK
- Hapishane romanları (1950-1980)
Prison novels (1950-1980)
ŞAZİYE AYALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıBalıkesir ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET NARLI
- Vedat Türkali'nin romanları ve romancılığı
Vedat Türkali's poetics of the novel
MUSTAFA EVER
Doktora
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ŞAHİN
- Osmanlı'dan Cumhuriyet'e bir devlet adamı: Ebubekir Hazım Tepeyran
A statesman from the Ottoman Empire to the Republic: Ebubekir Hazım Tepeyran
AYÇİN DEMİR
Doktora
Türkçe
2024
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiTürk Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT BAKAR