Geri Dön

Dislipidemilerin genetik etiyolojilerinin aydınlatılması

Investigation of the Genetic Etiologies of Dyslipidemias

  1. Tez No: 988852
  2. Yazar: ÖMER ALPAY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HALUK AKIN, PROF. DR. AYÇA AYKUT
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Genetik, Genetics
  6. Anahtar Kelimeler: Primer dislipidemi, LDLR, APOB, yeni nesil dizileme, genetik tanı, Primary dyslipidemia, LDLR, APOB, next-generation sequencing, genetic diagnosis
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tıbbi Genetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Primer dislipidemiler, plazma lipid ve lipoprotein düzeylerinde genetik kökenli anormalliklerle seyreden, aterosklerotik kardiyovasküler hastalık riskini belirgin olarak artıran heterojen bozukluklardır. Bu çalışmanın amacı, primer dislipidemi tanısı almış erişkin ve pediatrik hastalarda genetik etiyolojiyi aydınlatmak, hedeflenmiş yeni nesil dizileme ile elde edilen varyantların klinik fenotiplerle ilişkisini ortaya koymak ve ülkemizdeki varyant spektrumuna dair veriler sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, biyokimyasal olarak dislipidemi tanısı konmuş, sekonder nedenleri ekarte edilmiş ve bilgilendirilmiş onamı bulunan 283 erişkin ve pediatrik hasta dahil edildi. Demografik veriler, klinik öykü, aile öyküsü, akrabalık durumu ve lipid profilleri hasta dosyalarından retrospektif olarak derlendi. LDLR, APOB, PCSK9, LPL, APOC2, APOA5, GPIHBP1, LMF1 başta olmak üzere lipoprotein metabolizması ile ilişkili genler tarandı ve elde edilen varyantlar yeniden analiz edildi. Bulgular: Kohortun yaklaşık %65'inde en az bir genetik varyant saptandı. Çalışmada saptanan patojenik ve olası patojenik varyantların en yüksek oranı LDLR geninde bulunmuş; bu oranlar sırasıyla %73 ve %30 olarak belirlenmiştir. Hipertrigliseridemi fenotipine sahip hastalarda LPL, APOC2 ve APOA5 genlerinde fonksiyon kaybına yol açan mutasyonlar belirlendi. Ailesel hipobetalipoproteinemi ve hipoalfalipoproteinemi olgularında ilgili genlerde nadir varyantlar tespit edildi. Kohortta saptanan varyantların büyük çoğunluğu missense tipindeydi; ayrıca nonsense ve splice-site varyantları da tanımlandı. Fenotiplere göre varyant dağılımları karşılaştırmalı olarak incelendi. Sonuç: Çalışmamız, primer dislipidemi tanılı geniş bir Türk kohortunda genetik etiyolojiyi ayrıntılı olarak ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, genetik testlerin tanı doğruluğunu artırdığını, risk altındaki aile bireylerinin taranmasına olanak tanıdığını ve hedefe yönelik tedavi seçiminde yol gösterici olduğunu göstermektedir. Bu veriler, ülkemizde dislipidemi yönetimine ilişkin farkındalığın artmasına katkı sağlayacak ve kişiselleştirilmiş tedavi stratejilerinin geliştirilmesine temel oluşturacaktır.

Özet (Çeviri)

Objective: Primary dyslipidemias are a group of heterogeneous disorders characterized by genetically determined abnormalities in plasma lipid and lipoprotein levels, significantly increasing the risk of atherosclerotic cardiovascular disease. The aim of this study was to elucidate the genetic etiology of primary dyslipidemia in adult and pediatric patients, to investigate the relationship between variants identified by targeted next-generation sequencing and clinical phenotypes, and to provide data on the variant spectrum in the Turkish population. Materials and Methods: A total of 283 adult and pediatric patients with a biochemical diagnosis of dyslipidemia, in whom secondary causes were excluded and informed consent was obtained, were included in the study. Demographic data, clinical history, family history, consanguinity status, and lipid profiles were retrospectively collected from patient records. Genes involved in lipoprotein metabolism, including LDLR, APOB, PCSK9, LPL, APOC2, APOA5, GPIHBP1, and LMF1 were sequenced, and the identified variants were reanalyzed. Results: At least one genetic variant was detected in approximately 65% of the cohort. Pathogenic and likely pathogenic variants were most frequently identified in the LDLR gene, accounting for 73% of pathogenic and 30% of likely pathogenic variants, respectively. In patients with a hypertriglyceridemia phenotype, loss-of-function mutations were identified in LPL, APOC2, and APOA5. Rare variants were detected in the relevant genes in cases of familial hypobetalipoproteinemia and hypoalphalipoproteinemia. The majority of variants identified in the cohort were missense; nonsense and splice-site variants were also reported. Variant distributions were compared across phenotypic subgroups. Conclusion: This study provides a detailed characterization of the genetic etiology of primary dyslipidemias in a large Turkish cohort. The findings demonstrate that genetic testing improves diagnostic accuracy, facilitates cascade screening of at-risk family members, and guides targeted therapeutic decisions. These results are expected to increase awareness of dyslipidemia management in Turkey and contribute to the development of personalized treatment strategies.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1013935

    Ailesel hiperkolesterolemi tanılı çocuk hastalarda atorvastatin tedavisinin oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi

    The effect of atorvastatin treatment on oxidative stress parameters in pediatric patients diagnosed with familial hypercholesterolemia

    YAĞMUR MEÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ENGİN KÖSE

  2. Tez No

    156523

    Obez olan çocuklarda apolipoprotein E gen polimorfizmi ile plazma lipid düzeyleri arasındaki ilişki ve obezite ile birlikte olan dislipidemilerde apolipoprotein E gen polimorfizminin araştırılması

    The relation between apolipoprotein E gene polymorphism and plasma lipid levels in obese children and investigation of apolipoprotein E gene polymorphism in dislipidemias coexisting with obesity

    EBRU YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. M. DERYA ERÇAL

    Y.DOÇ.DR. AYFER ÜLGENALP

  3. Tez No

    224887

    Yüksek dozda Simvastatin'in ratlarda oluşturduğu hepatotoksisite üzerine N-asetil sistein'in etkisi

    Effect of N-acetyl cystine on hepatotoxicity of high-dose Simvastatin in rats

    GÜLAY ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Histoloji ve EmbriyolojiSelçuk Üniversitesi

    Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN CÜCE

  4. Tez No

    628075

    Dislipidemi oluşturan erkek ratlarda teşhis amaçlı serbest gliserol ile kolesterol ester kullanımının incelenmesi

    Investigation of diagnostic use of free glycerol and cholesterol ester in dyslipidemia induced male rats

    ANNOUR ADOUM BATIL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    BiyokimyaAtatürk Üniversitesi

    Veterinerlik Biyokimyası Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜR KAYNAR

  5. Tez No

    192105

    Tip 2 diyabet tedavisinde insülin duyarlılık arttırıcı ilaçların yeri

    Insulin sensitizing drugs in the treatment of type 2 diabetes

    MEHMET ŞEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Eczacılık ve FarmakolojiAnkara Üniversitesi

    Farmakoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NURAY ARI

Geri Dön