Geri Dön

İlk atak psikozda tanı sürekliliği ve hastalık seyrinin öngörülmesinde beyin morfolojisi ve periferik inflamasyon belirteçleri ile yordanabilirliğin incelenmesi

Investigation of the predictability of diagnostic stability and disease course in first-episode psychosis using brain morphology and peripheral inflammatory markers

PDF İndir

  1. Tez No: 988924
  2. Yazar: KÜBRA DİKİCİ SARAÇOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SİMGE SEREN KIRLIOĞLU BALCIOĞLU, DOÇ. DR. HALE YAPICI ESER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: İlk Atak Psikoz, İnflamasyon, Nörogörüntüleme, Voksel Tabanlı Morfometri, First-Episode Psychosis, Inflammation, Neuroimaging, Voxel-Based Morphometry
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

AMAÇ: Psikotik bozukluklarda nörogörüntüleme ve inflamasyon temelli biyolojik belirteçlerin, hastalığın nörobiyolojik altyapısını, klinik heterojenitesini ve uzun dönem sonuçlarını anlamada giderek daha merkezi bir konum kazandığı görülmektedir. Çalışmamız, ilk atak psikoz (İAP) tanısı almış hastalarda beyin morfolojisi ve periferik inflamasyon belirteçlerinin tanı sürekliliği ve hastalık seyri üzerindeki yordayıcı rolünün incelemeyi amaçlamıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nin kapalı psikiyatri servislerinde Eylül 2020-Ekim 2024 tarihleri arasında yatarak tedavi gören, DSM-5 tanı ölçütlerine İAP olarak değerlendirilen 51 hasta incelendi. Her hasta için DSM-5 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5-CV), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS), Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (BPRS), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANNS) ve İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi (GAF) ölçekleri ile Connor-Davidson psikolojik sağlamlık ölçeği, çocukluk çağı travmaları ölçeği-33, kronik stres ölçeği özbildirim skorları kaydedildi. Kan örneklerinden inflamasyon belirteçleri hesaplandı. T1-ağırlıklı MR görüntüleri SynthSR ile standardize edilip CAT12 ile segmente edildi. SPM12 kullanılarak voksel tabanlı morfometri analizleri yapıldı. Verilerle grup karşılaştırılmaları ve mediasyon analizleri yapıldı. BULGULAR: İzlem süresince şizofreni spektrumu, bipolar bozukluk ve majör depresyon bozukluğu tanılarının yüksek düzeyde tanısal süreklilik gösterdiği saptanmıştır. Tanı grupları arasında ölçek puanları ve inflamatuar oranlar bakımından anlamlı fark bulunmamakla birlikte, biyobelirteç ile klinik ilişki analizlerinde özellikle monosit ağırlıklı indekslerin daha güçlü ve yaygın klinik ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. MLR ile BPRS ve PANNS arasında negatif; MLR ile GAF arasında ise pozitif korelasyon saptanmıştır. VBM analizlerinde MDB grubunda, BPB ve diğer psikotik bozukluklara kıyasla sol orta oksipital girus, sol fusiform girus, sol anterior prefrontal korteks, sağ pars operkularis ve sol orta frontal girusta daha yüksek gri cevher hacmi saptanmıştır. Ayrıca monositin sağ primer sensöriyel alan ve sağ posterior serebellum ile pozitif; sol prekuneus ile negatif ilişkili olduğu ve gri cevher hacminin MLR ile negatif semptomlar arasındaki ilişkide aracılık rolü üstlendiği gösterilmiştir. SONUÇ: Bulgularımız, psikoz spektrum bozukluklarının heterojen doğasının tanı kategorilerinden ziyade paylaşılan biyolojik mekanizmalar üzerinden ele alınmasının önemine işaret etmektedir. Periferik inflamatuar belirteçler ile beyin morfolojisi arasındaki etkileşimin, özellikle semptom profili ve işlevsellik gibi klinik özellikler üzerinde rol oynayabileceği görülmektedir. Ancak bu ilişkilerin klinik anlamını ve nedensel yönünü daha net ortaya koyabilmek için, bulguların daha geniş örneklemler ve uzunlamasına tasarımlarla desteklenmesi gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

OBJECTIVES: Neuroimaging and inflammation-based biological markers are increasingly recognized as playing a central role in understanding the neurobiological underpinnings, clinical heterogeneity, and long-term outcomes of psychotic disorders. The present study aimed to investigate the predictive role of brain morphology and peripheral inflammatory markers on diagnostic stability and disease course in patients with first-episode psychosis. MATERIALS AND METHODS: A total of 51 patients who were hospitalized in the psychiatric ward of Başakşehir Çam and Sakura City Hospital between September 2020 and October 2024 and who were evaluated as having first-episode psychosis according to DSM-5 criteria were included in the study. For each patient, assessments were conducted using the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders (SCID-5-CV), the Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), the Young Mania Rating Scale (YMRS), the Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS), the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), and the Global Assessment of Functioning (GAF), along with scores from the Connor–Davidson Resilience Scale, the Childhood Trauma Questionnaire-33, and the Chronic Stress Scale self-report measure. Inflammatory markers were calculated from blood samples. T1-weighted MR images were standardized using SynthSR and segmented with CAT12. Voxel-based morphometry analyses were performed using SPM12. Group comparisons and mediation analyses were conducted based on these data. RESULTS: During the follow-up period, diagnoses within the schizophrenia spectrum, bipolar disorder, and major depressive disorder showed a high level of diagnostic stability. Although no significant differences were found between diagnostic groups in terms of scale scores or inflammatory ratios, biomarker–clinical association analyses revealed that monocyte-weighted indices demonstrated stronger and more widespread clinical correlations. MLR was negatively correlated with BPRS and PANSS scores, and positively correlated with GAF scores. Voxel-based morphometry analyses showed that the MDD group had higher gray matter volume in the left middle occipital gyrus, left fusiform gyrus, left anterior prefrontal cortex, right pars opercularis, and left middle frontal gyrus compared to the bipolar disorder and other psychotic disorder groups. In addition, monocyte levels were positively associated with the right primary sensory cortex and right posterior cerebellum, and negatively associated with the left precuneus, and gray matter volume was shown to mediate the relationship between MLR and negative symptoms. CONCLUSİON: Our findings highlight the importance of conceptualizing the heterogeneous nature of psychosis spectrum disorders in terms of shared biological mechanisms rather than strict diagnostic categories. The interaction between peripheral inflammatory markers and brain morphology appears to play a role in clinical features, particularly symptom profiles and functioning. However, to more clearly elucidate the clinical relevance and causal nature of these relationships, the findings need to be supported by studies with larger samples and longitudinal designs.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1015146

    Şizofreni hastalarında bilişsel yanlılıkların suç işleme davranışı ile ilişkisinin araştırılması

    Başlık çevirisi yok

    ÖZGECAN ÖZGÜN EROL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERDAR SÜLEYMAN CAN

  2. Tez No

    980006

    İlk atak psikozda GLP-1, GIP ve DPP-4 düzeylerinin değerlendirilmesi: Etiyopatogenez ve klinik semptomlarla ilişki

    Evaluation of GLP-1, GIP and DPP-4 levels in first-episode psychosis: Relationship with etiopathogenesis and clinical symptoms

    EZEL ALTINTAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriGaziantep Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAHADIR DEMİR

  3. Tez No

    897289

    İlk atak psikozda demografik, klinik ve sosyoekonomik özelliklerin klinik seyre etkisiniz retrospektif değerlendirilmesi

    The retrospective evaluation of the effects of demographic, clinical, and socioeconomic characteristics on the clinical course in first episode psychosis

    ZEYNEP TEMİZELLİLER ERGAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM TOLGA BİNBAY

  4. Tez No

    909983

    Prodromal ve ilk atak psikozda beyin ağları

    Brain networks in prodromal and first-episode psychosis

    CEMAL DEMİRLEK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    BiyoteknolojiDokuz Eylül Üniversitesi

    Sinirbilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM EMRE BORA

  5. Tez No

    699121

    İlk atak psikoz hastalarında otistik belirti şiddeti ile frontal lob fonksiyonları, bireysel ve sosyal perfomans ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki

    The relationship between authistic symptoms and frontal lob functions, personal and social performance and quality of life in patients with first attack psychosis

    DAVUT GENÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ

Geri Dön