Sigara kullanan polikistik over sendromlu hastalarda sigara kullanımının metabolik ve hormonal değerlere etkisinin araştırılması
The effect of smoking on metabolic and hormonal parameters in patients with polycystic ovary syndrome
- Tez No: 989025
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN YEŞİLYURT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Polikistik over sendromu (PKOS), üreme çağındaki kadınlarda en sık görülen endokrin bozukluklardan biri olup; ovulatuar disfonksiyon, hiperandrojenizm ve polikistik over morfolojisi ile karakterizedir. Bu sendrom; insülin direnci, obezite, dislipidemi ve kardiyovasküler hastalık riskinde artış gibi önemli metabolik komplikasyonlarla ilişkilidir. Sigara kullanımı ise hem endokrin hem de metabolik sistemler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilen, yaygın ve değiştirilebilir bir çevresel faktördür. Sigara içiminin, insülin duyarlılığı, lipid profili, androjen düzeyleri gibi parametreler üzerinde etkili olabileceği öne sürülmektedir. Ancak, sigara kullanımının PKOS'lu hastalarda hormonal ve metabolik profiller üzerindeki etkisini ortaya koyan çalışmalar sınırlıdır. Biz bu çalışmamızda sigara kullanan ve kullanmayan polikistik over sendromlu hastalarda sigara kullanımının metabolik (glukoz, insülin, HOMA-IR, lipid profili vb.) ve hormonal (LH, FSH, E2, total testosteron, DHEAS, SHBG vb.) parametreler üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçladık. Bu çalışmaya Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı 28 Mayıs-2025-31 Ekim 2025 tarihleri arasında başvuran 18-40 yaş arası PCOS tanısı alan hastalar dahil edilmiştir ve toplamda 210 hasta (105 Sigara kullanan pcoslu hasta, 105 sigara kullanımı olmayan pcoslu hasta) prospektif olarak incelenmiştir. Diğer endokrin bozukluklar (Hipotiroidizm, Hipertiroidizm, Cushing Sendromu gibi), ağır kardiyovasküler hastalıklar (angina, miyokart infarktusu, ciddi kardiyovasküler hastalık olanlar), gebelik durumu olan veya emziren, sigara dışında hormon tedavisi, steroid veya diğer endokrin ilaç kullananlar, ciddi depresyon anksiyete veya psikiyatrik hastalık tanısı olanlar, geçmişte bariatrik cerrahi öyküsü olanlar,haftada 14 Üniteden fazla alkol tüketimi(1Ünite=10 ml saf alkol) olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Sigara içen ve içmeyen PKOS'lu kadınlar arasında glukoz, insülin, HOMA-IR, total kolesterol ve trigliserid düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (tüm p > 0.05). Lojistik regresyon analizinde T3, estradiol (E2) ve HOMA-IR değişkenleri sigara içme durumunu tahmin etmede anlamlı bulunmamış olmakla birlikte, SHAP analizine göre HOMA-IR değeri sigara içme olasılığının belirlenmesinde en yüksek katkıyı sağlamıştır. Hormonal parametreler arasında yalnızca T3 düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmış (p = 0.029) ve bu fark sigara içen grupta T3 düzeylerinin daha yüksek olması şeklinde görülmüştür. Diğer hormonlar (androjenler, gonadotropinler, östrojen, progesteron, SHBG) açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Sigara içme yükü (cut-off: 60 Adet×Yıl), özellikle LDL kolesterol düzeyleri üzerinde belirgin bir etkiye sahip olmuştur. Ayrıca, total kolesterol >180 mg/dL ve trigliserid >140 mg/dL kriterlerini karşılayan bireylerde, lipid bozukluğu riskinin her bir birim artışta %5 oranında yükseldiği belirlenmiştir (OR: 1.05). VKİ ≥ 25 olan PKOS'lu kadınlarda sigara içen bireylerde prolaktin düzeyleri daha düşük, HDL düzeyleri ise daha az bulunmuştur. Bu farklar istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte anlamlılığa yakın seyretmiştir (PROLAKTİN p = 0.106; HDL p = 0.130). Bu çalışma, sigara kullanımının PKOS'lu kadınlarda bazı hormonal ve metabolik parametrelerde değişimlere yol açabileceğini, ancak bu etkinin çoğu göstergede istatistiksel anlamlılığa ulaşmadığını ortaya koymuştur. Özellikle HOMA-IR ve LDL kolesterol düzeyleri üzerindeki eğilimler, sigara kullanımının PKOS'ta kardiyometabolik risk profilini olumsuz yönde etkileyebileceğini düşündürmektedir. Sigara içme süresi ve miktarının, lipid metabolizması ve insülin direnciyle ilişkili göstergeler üzerinde kümülatif etkiler oluşturabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bulgular; PKOS yönetiminde sigara kullanımının sorgulanmasının ve yaşam tarzı düzenlemeleri kapsamında ele alınmasının önemini vurgulamaktadır. Daha geniş örneklemli, prospektif çalışmaların, sigaranın PKOS üzerindeki metabolik ve hormonal etkilerini daha net ortaya koyacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is one of the most common endocrine disorders in women of reproductive age, characterized by ovulatory dysfunction, hyperandrogenism, and polycystic ovarian morphology. This syndrome is associated with significant metabolic complications such as insulin resistance, obesity, dyslipidemia, and an increased risk of cardiovascular disease. Smoking, on the other hand, is a prevalent and modifiable environmental factor that can adversely affect both endocrine and metabolic systems. Cigarette smoking has been suggested to influence parameters such as insulin sensitivity, lipid profile, and androgen levels. However, studies investigating the effects of smoking on hormonal and metabolic profiles in women with PCOS are limited and show inconsistent results. In this study, we aimed to evaluate and compare the effects of cigarette smoking on metabolic (glucose, insulin, HOMA-IR, lipid profile, etc.) and hormonal (LH, FSH, E2, total testosterone, DHEAS, SHBG, etc.) parameters in smoking and non-smoking patients diagnosed with polycystic ovary syndrome. This study included patients aged 18–40 years who were diagnosed with PCOS and admitted to the Department of Obstetrics and Gynecology, University of Health Sciences Ankara Bilkent City Hospital, between 1 May 2025 and 1 October 2025. A total of 210 patients were prospectively evaluated. Patients with other endocrine disorders (such as hypothyroidism, hyperthyroidism, or Cushing's syndrome), severe cardiovascular diseases (including angina, myocardial infarction, or advanced heart disease), pregnancy or lactation, those receiving hormone therapy, steroids, or other endocrine medications apart from smoking, patients with severe depression, anxiety, or psychiatric disorders, those with a history of bariatric surgery, and individuals consuming more than 14 units of alcohol per week (1 unit = 10 mL of pure alcohol) were excluded from the study. No statistically significant differences were observed between smoking and non-smoking women with polycystic ovary syndrome (PCOS) in terms of glucose, insulin, HOMA-IR, total cholesterol, and triglyceride levels (all p > 0.05). Although T3, estradiol (E2), and HOMA-IR variables were not found to be significant predictors of smoking status in the logistic regression analysis, the SHAP analysis indicated that HOMA-IR contributed the most to the prediction of smoking probability. Among the hormonal parameters, only T3 levels showed a statistically significant difference (p = 0.029), with higher T3 concentrations observed in the smoking group. No significant differences were found between the groups in terms of other hormones, including androgens, gonadotropins, estrogen, progesterone, and SHBG. Smoking load (cut-off: 60 cigarettes×year) had a noticeable impact, particularly on LDL cholesterol levels. Additionally, among individuals meeting both criteria of total cholesterol >180 mg/dL and triglyceride >140 mg/dL, each unit increase was associated with a 5% higher risk of lipid disorder (OR: 1.05). In women with PCOS and a BMI ≥ 25, prolactin levels were lower and HDL cholesterol levels were reduced among smokers. Although these differences did not reach statistical significance, they were close to the threshold of significance (Prolactin p = 0.106; HDL p = 0.130). This study demonstrated that smoking may induce alterations in certain hormonal and metabolic parameters in women with PCOS; however, these effects did not reach statistical significance for most indicators. The observed tendencies in HOMA-IR and LDL cholesterol levels suggest that smoking may negatively influence the cardiometabolic risk profile in PCOS. It should be considered that smoking duration and intensity may exert cumulative effects on lipid metabolism and insulin resistance-related parameters. The findings highlight the importance of assessing smoking habits in the management of PCOS and addressing smoking cessation as part of lifestyle interventions. Future studies with larger sample sizes and prospective designs are needed to clarify the metabolic and hormonal impacts of smoking in women with PCOS.
Benzer Tezler
- Gestasyonel diabetes mellitus tanılı gebelerde hepassocin düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of hepassocin levels in pregnancy diagnosis of gestational diabetes mellitus
AYŞEGÜL ÇAKMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT MUHCU
- Polikistik over sendromunda tedavi seçeneklerinin antimüllerian hormona etkisi
The effect of polycyctics ovary syndrome treatment modalities on antimullerian hormone
ZEYNEP KAMALAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Kadın Hastalıkları ve DoğumFatih ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN TURHAN
- Metformin kullanan polikistik over sendromlu hastalarda insülin direnci ile serum asprosin ve trimetilamin oksit düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigetion of the relationship between insulin resistance and serum asprosin and trimethylamine oxide levels in patients with polycystic ovary syndrome using metformin
KORAY KARAKULAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN ÖNALAN
- Oral glukoz tolerans testi normal olan polikistik over sendromlu kadınlarda insülin direncinin değerlendirilmesi ve karotis intima-media kalınlığı ve kardiyovasküler risk faktörleriyle ilişkisi
Başlık çevirisi yok
İSMAİL CEM YILDIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Göğüs Kalp ve Damar CerrahisiGaziosmanpaşa Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDÜLKERİM YILMAZ
YRD. DOÇ. DR. FARUK KUTLUTÜRK
- Polikistik over hastalarında body-mass indeksinin antimullerian hormon (AMH) seviyesine etkisi ve metabolik parametreler ile olan ilişkisinin incelenmesi
The effect of body-mass index on anti-mullerian hormone (AMH) levels and its relationship with metabolic parameters in polycystic ovary patients
SÜMEYYE GÜRBÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN ŞAHİN