Konya ili sera gazı emisyon envanterinin (2022-2024) çıkarılması
Preparation of the greenhouse gas emissions (2022-2024) inventory for the province of Konya
- Tez No: 989039
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA KUNT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği; sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, şiddetli yağışlar, şiddetli rüzgârlar ve orman yangınları gibi tehlikeler ile kentleri ve insan sağlığını olumsuz etkilemektedir.“Karbondioksit (CO2)”,“metan (CH4)”, diazotmonoksit (N2O) gibi başlıcalarını oluşturan sera gazlarının; fosil yakıt kullanımı, orman alanlarının ve yutak alanların tahrip edilmesi, sanayileşme, tarım ve hayvancılık gibi faaliyetler sonucunda atmosferde gözlenen artışı sebebiyle günümüzde iklim değişikliğinin küresel boyutta etkileri görülmektedir. Bu tez çalışmasında, Konya ili için 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait sera gazı emisyon envanteri hazırlandı. Çalışma, Küresel Protokol (GPC) Basic Plus metodolojisine göre gerçekleştirildi. Emisyon kaynakları beş ana kategori altında incelendi. Sabit enerji kaynakları (konut, ticari ve kurumsal binalar, imalat, sanayi ve inşaat), ulaşım, atık ve atıksu, endüstriyel prosesler ile tarım, orman ve hayvancılık. Sabit enerji kaynakları kapsamında konutların, ticari ve kurumsal binaların, kamusal binaların, imalat, sanayi ve inşaat sektörlerinin enerji tüketimleri analiz edildi. Ulaşım kategorisinde akaryakıt tüketimi kaynaklı sera gazı emisyonları değerlendirildi. Atık ve atıksu kategorisinde evsel atıklar, düzenli depolama sahaları ve atıksu arıtımından kaynaklanan emisyonlar hesaplandı. Endüstriyel proses kategorisinde Konya ilinde faaliyet gösteren çimento fabrikasının proses kaynaklı sera gazı emisyon miktarı hesaplandı. Tarım, orman ve hayvancılık kategorisi ise büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığına dayalı olarak metan salımı açısından ele alındı. Her bir kategori için ilgili yıllara ait faaliyet verileri toplandı. IPCC, DEFRA, Ulusal Envanter ve GPC rehberleri doğrultusunda uygun yaklaşımlar, parametreler, faktörler kullanılarak sera gazı emisyon hesaplamaları yapıldı. Yapılan hesaplamalar neticesinde 2022 yılında 13.879.014 tCO2e, 2023 yılında 14.442.060 tCO2e ve 2024 yılında ise 15.566.785 tCO2e sera gazı emisyonu ortaya çıktı. 2022-2024 yılları arasında toplam envanterde %12.16'lık bir artış olduğu görüldü. Envanterde en yüksek pay %24.8 ile ulaşım sektörüne ait olurken ikinci sırada ise %21.42 ile tarım, orman ve hayvancılık sektörü ön planı çıktı. Çıkan emisyon sonuçları 2022-2023-2024 yılları arasında karşılaştırıldı ve sektörler ile ilgili azaltım eylem planları önerildi.
Özet (Çeviri)
Climate change negatively impacts cities and human health through dangers such as heatwaves, droughts, heavy rainfall, strong winds, and forest fires. The increase observed in the atmosphere due to the use of fossil fuels, the destruction of forest and sink areas, industrialisation, agriculture, and livestock farming, which are the main causes of greenhouse gases such as carbon dioxide (CO2), methane (CH4), and nitrous oxide (N2O), The increase observed in the atmosphere as a result of activities such as fossil fuel use, destruction of forest areas and sinks, industrialisation, agriculture and livestock farming has led to the global effects of climate change being seen today. In this thesis study, a greenhouse gas emissions inventory was prepared for the province of Konya for the years 2022, 2023 and 2024. The study was conducted according to the Global Protocol Carbon (GPC) Basic Plus methodology. Emission sources were examined under five main categories. Fixed energy sources (residential, commercial and institutional buildings, manufacturing, industry and construction), transport, waste and wastewater, industrial processes, and agriculture, forestry and livestock. Within the scope of fixed energy sources, the energy consumption of residential, commercial and institutional buildings, public buildings, manufacturing, industry and construction sectors was analysed. In the transport category, greenhouse gas emissions from fuel consumption were assessed. In the waste and wastewater category, emissions from domestic waste, landfill sites and wastewater treatment were calculated. In the industrial processes category, the amount of greenhouse gas emissions from processes at a cement factory operating in Konya province was calculated. The agriculture, forestry and livestock category was addressed in terms of methane emissions based on the number of large and small livestock. Activity data for each category was collected for the relevant years. Greenhouse gas emission calculations were made using appropriate approaches, parameters and factors in line with the IPCC, DEFRA, National Inventory and GPC guidelines. As a result of the calculations, greenhouse gas emissions amounted to 13,879,014 tCO2e in 2022, 14,442,060 tCO2e in 2023, and 15,566,785 tCO2e in 2024. A 12.16% increase was observed in the total inventory between 2022 and 2024. The transport sector accounted for the highest share of the inventory at 24.8%, followed by the agriculture, forestry and livestock sector at 21.42%. The resulting emissions were compared between 2022, 2023 and 2024, and reduction action plans were proposed for the sectors.
Benzer Tezler
- Konya ili İtalyan çimi (Lolium italicum L.) üretiminde enerji tüketimi ve sera gazı (GHG) emisyonlarının belirlenmesi
Determination of energy consumption and greenhouse gas emissions in Italian grass (Lolium italicum L.) production in Konya
MUSTAFA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ÖZBEK
- Türkiye'nin hayvansal gübre kaynaklı sera gazı emisyonları durumu ve biyogaz enerjisi potansiyeli
The status of ghgs emissions and the potential of biogas energy from livestock manure in Turkey
ALİ ERDİNÇ ERSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Çevre MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞENUR UĞURLU
- Konya ilinde süt sığırı işletmelerinin karbon ayak izinin belirlenmesi
Determination of the carbon footprint of dairy cattlefarm in Konya
FEYZA DENİZ AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELDA UZAL SEYFİ
- İklim değişikliği açısından Konya ilinde organik ve geleneksel tarım faaliyetlerinin analizi
Analysis of organic and traditional agriculture activities in Konya province in terms of climate change
SÜHEYLA AĞIZAN
- Küresel iklim değişikliği ve Türkiye'de yerel yönetimler perspektifinden durum değerlendirmesi
Global climate change and status assessment perspective from the local government in Turkey
AKIN AKYIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kamu YönetimiSelçuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİYE SAĞIR