Dijital çağda araştırma etiği: İnternet aracılı araştırmalarda karşılaşılan etik sorunlar ve çözüm önerileri
Research ethics in the digital age: Ethical challenges in internet-mediated research and proposed solutions
- Tez No: 989046
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ ELİF YAVALAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Araştırma Etiği, İnternet Aracılı Araştırma, Dijitalleşme Gizlilik, Bilgilendirilmiş Onam, Research Ethics, Internet-Mediated Research, Digitalization, Confidentiality, Informed Consent
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gazetecilik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijital çağda araştırma etiğinin dönüşümünü ve internet aracılı araştırmalarda karşılaşılan etik sorunları incelemektedir. Dijital teknolojilerin akademik araştırmalara entegrasyonu, veri toplama ve analiz süreçlerini köklü biçimde değiştirmiştir. Bu dönüşüm, özellikle anonimlik, gizlilik, bilgilendirilmiş onam ve veri güvenliği gibi etik ilkelerin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, etik kavramının tarihsel temelleri açıklanmış, etiğinin kavramsal ve tarihsel temellerini ele alınmıştır. İlerleyen bölümlerde betimleyici, normatif ve meta etik kavramları anlatılmaya çalışılmış olup, klasik etiğin alt başlıklarından olan deontolojik, sonuçsalcı ve erdem etiği incelenmiştir. İkinci bölümde ise internet aracılı araştırma kavramı ve kapsamı ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Bu bölümde internetin bir araştırma aracı olarak nasıl konumlandığı, web-tabanlı veri toplama tekniklerinin yapısı, dijital ortamların sosyo-tarihsel arka planı ve dijital dönüşümün araştırma pratikleri üzerindeki dönüştürücü etkisi tartışılmaktadır. Üçüncü bölümde ise araştırmanın yöntemsel çerçevesini ve bulgularını sunmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, kapsamı, modeli ve örneklem yapısı açıklanmakta algoritmalar, veri güvenliği ve dijital etik konularında deneyimli akademisyenler, hukukçular ve etik kurul temsilcileriyle yapılan görüşmelere yer verilmektedir. Bulgular bölümünde ise, veri güvenliği, anonimleştirme teknikleri, sosyal medya verilerinin kullanımına yönelik etik sorunlar, etik kurul süreçlerinin işleyişi, araştırmacının sorumlulukları ve katılımcıların çözüm önerileri tematik olarak analiz edilerek ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the transformation of research ethics in the digital age and the ethical issues encountered in internet-based research. The integration of digital technologies into academic research has fundamentally changed data collection and analysis processes. This transformation has necessitated a reassessment of ethical principles, particularly anonymity, privacy, informed consent, and data security. The first section of the study explains the historical foundations of the concept of ethics and addresses its conceptual and historical foundations. Subsequent sections attempt to explain descriptive, normative, and meta-ethical concepts, examining deontological, consequentialist, and virtue ethics, which are subheadings of classical ethics. The second section details the concept and scope of internet-mediated research. This section discusses how the internet is positioned as a research tool, the structure of web-based data collection techniques, the socio-historical background of digital environments, and the transformative impact of digital transformation on research practices. The third chapter presents the methodological framework and findings of the research. In this context, the purpose, scope, model and sample structure of the research are explained, and interviews with academics, lawyers and ethics committee representatives experienced in algorithms, data security and digital ethics are included. The findings section thematically analyses and presents data security, anonymisation techniques, ethical issues regarding the use of social media data, the functioning of ethics committee processes, the responsibilities of researchers, and the participants' proposed solutions.
Benzer Tezler
- Hakikat sonrası çağda dijital gazetelerde etik ihlaller güvenirlilik ve itibar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma
Ethical violations in digital newspapers in the post-truth age
EBRU HANÇER
Doktora
Türkçe
2022
Halkla İlişkilerİstanbul Ticaret ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METE ÇAMDERELİ
- Foucault'cu bağlamda yenı̇ medya ve ı̇ktı̇dar: Instagram kullanıcıları
New media and power in a Foucauldian context: Instagram users
GÖKNUR ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİLDAN MAHMUTOĞLU
- Online mağazaların web sitelerine yönelik kalite faktörlerinin algılanan eğlenebilirlik ve online satın alma niyeti ile ilişkisi ve bir araştırma
The relationship between online stores' website quality factors and perceived playfulness and online purchase intention and a research
HATİCE MELİS AKA
- İktidar ve internet: Dijital denetim ve gözetim mekanizmalarına siberetik yaklaşım
Power and the internet: Cyberethical approach to digital control and surveillance mechanisms
TANER BAYRAM
- Dijital oyun bağımlılığı ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki
The relation between personality traits and dijital game addiction
CEYDA TERLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ