Çağdaş resim sanatı portre uygulamalarında metnin plastik bir unsur olarak kullanımı
The use of text as a plastic element in contemporary painting art portrait applications
- Tez No: 989063
- Danışmanlar: DOÇ. ÖZLEM GÖK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, anlamlı yazı olarak metnin, çağdaş resim sanatı portre uygulamalarındaki plastik unsur olarak yer aldığı kullanımların göstergebilimsel yöntemle analize tabii tutulmaktadır. Günlük konuşma dilinin sembollerle yazıya dönüşmesi ve bugünkü alfabetik halini alan yazı tekniği ortaya çıkış ve geçirdiği aşamalar irdelendiğinde yazı-resim pratikleri arasındaki dönüşlülük ve ortak kullanım alanları göze çarpmaktadır. Yazının kökeninde resim olduğu öne sürülebilir. Gösterilenle resimsel anlamda bir temsil ilişkisi kuran gösteren, sadece dilsel olarak değil görsel anlamda da bir gösterge özelliği taşımaya başlamış olur. Nesne ve onun dilsel karşılığının yanında bir de nesneyi işaret eden dilsel unsurun nesneye görsel olarak da benzeyen bir göstereni daha vardır. Bu gösteren, simge olarak ifade edilir ve ilkel resim-yazılar bu mantık ilişkisi ile kurulmuştur. Bu nesne ve onun dilsel karşılığına gelen görsel gösteren zamanla kompleks hale gelerek bugünkü bildiğimiz anlamıyla alfabetik yazı sistemini oluşturmuştur. Bu yazı sistemiyle, anlamlı bütünlük içeren dizgeler oluşturulduğunda metin olarak anılmaktadır. Metin bir nida, bir ünlem olabileceği gibi bir hukuk kitabı ya da bir tiyatro oyunu da olabilmektedir. Dilsel unsurların bir araya gelerek anlamlı bir bütün oluşturduğu tümce, tümce dizileri metin olarak anılmaktadır. Araştırmada, Danimarkalı göstergebilimci Louis Hjelmslev'in fotoğraf sanatı örneklerinin analizini yapmak için Saussure'cü gelenekten temel alarak hazırladığı göstergebilimsel analiz şablonu temel alınmıştır. Fakat bu şablon hali hazırda fotoğraf sanatı örnekleri için hazırlandığı için bu araştırmaya uygun olması amacıyla resim sanatı örneklerine uygulanabilmesi için uyarlanmıştır. Bu uyarlama girişimi, alan yazında görsel göstergebilimsel analiz gerçekleştirmek için yola çıkan araştırmacıların bir üslup birliğine varamamış olmalarının tespit edilmesi üzerine gerekli görülmüştür. Hjelmslev, göstergenin düzlemlerini anlatım (gösteren) ve içerik (gösterilen) olarak adlandırır. Bu düzlemlerin de birer biçim ve töz bileşenlerinden oluştuğunu öne sürer. Bu araştırmada bu düzlem ve bileşenler şu şekilde işlevselleştirilmiştir: Anlatımın biçimi; resmin elemanları (çizgi, şekil, renk, doku, değer), Anlatımın tözü; Resmin ilkeleri (armoni, varyasyon, denge, oran, baskınlık, hareket, ekonomi), İçeriğin biçimi; Düz anlam, İçeriğin tözü; Yan anlam. Uygulama örnekleri, bu şablona sadık kalınarak analiz edilmiştir. Literatür taramasında portre uygulamalarında metni plastik bir unsur olarak kullandığı tespit edilen Benjamin Duarri Cottew, John Sokol, Phil Vance, Sarah King, Peter Strain, ve Ralph Ueltzhoeffer isimli sanatçıların seçilen çalışmaları analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda, anlamlı yazı olarak metnin plastik bir unsur olarak işlevselliğinin ön planda olduğu görülmüştür. Sanatçılar arası bireysel yaklaşım ve üslup farkları gözlenmekle birlikte ortak kavramsal eğilimler taşıdıkları kanısına varılmıştır. Metin-resim işbirliğiyle üretilen bu portrelerin hem biçimsel zenginlik hem de kavramsal yoğunluk açısından sanat tarihsel anlamda yeni bir bakış ve değerlendirme imkanı sunduğu söylenebilmektedir.
Özet (Çeviri)
This research semiotically analyzes the uses of text as a meaningful inscription, functioning as a plastic element, within contemporary painting art portrait applications. Examining the transformation of daily spoken language into symbolic writing and the subsequent evolution of writing techniques into their current alphabetical form, the reversibility and shared domains between writing and pictorial practices become evident. It can be argued that writing originates from images. The signifier, establishing a representational relationship with the signified in a pictorial sense, begins to possess a semiotic quality not only linguistically but also visually. Alongside an object and its linguistic equivalent, there is a visual signifier of the linguistic element pointing to the object, which also visually resembles the object itself. This signifier is expressed as a symbol, and primitive pictographs were established based on this logical relationship. Over time, this visual signifier, corresponding to an object and its linguistic counterpart, became complex, forming the alphabetical writing system as we know it today. When coherent systems are formed with this writing system, they are referred to as text. A text can be an exclamation, an interjection, a law book, or a play. Sentences and sentence sequences that form a meaningful whole by combining linguistic elements are referred to as text. The study adopts the semiotic analysis template prepared by the Danish semiotician Louis Hjelmslev, based on the Saussurean tradition, for the analysis of photography art examples. However, since this template was originally designed for photographic works, it has been adapted for application to painting art examples to suit the purpose of this research. This adaptation initiative was deemed necessary upon detecting that researchers undertaking visual semiotic analysis in the literature have not yet reached a unified stylistic approach. Hjelmslev defines the planes of the sign as expression (signifier) and content (signified). He further proposes that these planes consist of form and substance components. In this research, these planes and components have been operationalized as follows: Form of Expression; elements of the painting (line, shape, color, texture, value), Substance of Expression; principles of the painting (harmony, variation, balance, proportion, dominance, movement, economy), Form of Content; Denotation, Substance of Content; Connotation. Application examples have been analyzed strictly adhering to this template. Through a literature review, two selected works each from artists Benjamin Duarri Cottew, John Sokol, Phil Vance, Sarah King, Peter Strain, Ergin İnan, and Ralph Ueltzhoeffer, who were identified for using text as a plastic element in their portrait applications, were subjected to analysis. The research concludes that the functionality of text as a meaningful inscription and plastic element is paramount. While individual approaches and stylistic differences were observed among artists, it was inferred that they share common conceptual tendencies. It can be stated that these portraits, produced through the collaboration of text and image, offer a new perspective and evaluation opportunity in art historical terms, both in terms of formal richness and conceptual intensity.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Çirkin olanın estetiği bağlamında çağdaş batı resim sanatında portre
Portrait in the context of the aesthetics of ugly in contemporary painting art of the west
MERVE KUBAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Güzel SanatlarÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
DOÇ. EVREN KARAYEL GÖKKAYA
- Çağdaş Türk resim sanatında portre-mekan ilişkisi
Portrait-place relationship in contemporary Turkish painting
ÖZLEM KÖTEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TAYFUR ÖZTÜRK
- Çağdaş türk resminde soyut ve portre soyutlamaları
Abstract art and portrait abstraction in modern turkish art
MEHMET ACAR
- Çağdaş Türk resim sanatında yöresellik bağlamında portrenin dışavurumu
Expression of portrait in the context of locality in contemporary Turkish painting
ŞEYMA KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TAYFUR ÖZTÜRK