Türkiye'de enflasyon artışının dolaylı vergi hasılatına etkisi: 2013-2023 yılları arası değerlendirilmesi
The impact of increased inflation on indirect tax revenues in turkey: An evaluation between 2013 and 2023
- Tez No: 989081
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDAR LÜTFÜ EJDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu harcamalarının finansmanında önemli bir kaynak olan vergi gelirleri, ekonomik gelişmelerden doğrudan etkilenmekte ve bu gelişmelerin başında enflasyon gelmektedir. Fiyat artışları, tüketim vergilerinin matrahını genişleterek kamu gelirlerini artırsa da, harcamaların da aynı oranda artması nedeniyle bu artış kalıcı bir mali güçlenme yerine geçici bir yansıma niteliği taşımaktadır. Türkiye'de 2013-2023 döneminin seçilmesinin nedeni, özellikle 2018 sonrası yaşanan kur şokları, pandemi süreci ve yüksek enflasyonist baskıların kamu maliyesi üzerindeki etkilerini açık biçimde ortaya koymasıdır. Bu çalışmada, söz konusu dönemde enflasyon ile dolaylı vergi hasılatı arasındaki ilişkinin yönü ve niteliği, aylık veriler kullanılarak Vektör Otoregresyon (VAR) modeli çerçevesinde incelenmiş; Granger Nedensellik testi ile nedensellik ilişkisi belirlenmiş ve Etki-Tepki analizleriyle şokların kısa ve orta vadeli etkileri değerlendirilmiştir. Böylece, enflasyonun dolaylı vergi gelirleri üzerindeki etkisinin yapısal mı yoksa geçici mi olduğu sorusuna yanıt aranmış; elde edilen bulgular ise enflasyonist dönemlerde maliye politikalarının nasıl şekillendirilmesi gerektiğine yönelik çıkarımlar sunmuştur.
Özet (Çeviri)
Tax revenues, which constitute an important source for financing public expenditures, are directly influenced by economic developments, with inflation being one of the most significant factors. Although rising prices expand the tax base of consumption taxes and thereby increase public revenues, the simultaneous rise in expenditures means that this increase represents a temporary reflection of price movements rather than a lasting fiscal strengthening. The choice of the 2013–2023 period for this study is based on the fact that exchange rate shocks after 2018, the pandemic, and persistent inflationary pressures clearly reveal their effects on public finance. In this context, the relationship between inflation and indirect tax revenues during the specified period has been examined within the framework of the Vector Autoregression (VAR) model using monthly data. Causal directions were identified through the Granger causality test, while short- and medium-term impacts of shocks were evaluated by means of impulse-response analyses. Accordingly, the study seeks to determine whether the effect of inflation on indirect tax revenues is structural or temporary, and the findings provide insights into how fiscal policies should be designed in inflationary periods.
Benzer Tezler
- Enflasyonun gelir üzerinden alınan vergilere etkisi (Türkiye için bir inceleme)
Başlık çevirisi yok
SULTAN ULUSOY
- Dolaylı ve dolaysız vergilerin enflasyona ve ekonomik büyümeye etkileri: Türkiye örneği
The effects of direct and indirect taxes on inflation and economic growth:in Turkey
OYA KURT
- İhracatı teşvik politikaları ve Türkiye'de tekstil ve hazır giyim sektörünün ihracata yönelik teşviğine dair politika önerileri
Başlık çevirisi yok
HASAN PARILTI
- Enflasyonla mücadelede istikrar politikaları
Başlık çevirisi yok
BİLGİN ORHAN ÖRGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
EkonomiMarmara Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ZEKAYİ ORHAN
- Les Effets d'inflation sur les etats financiers des entreprises
Enflasyonun şirketlerin finansal yapılarına olan etkileri ve bunlardan arındırma yöntemleri
HASAN ÖZGÜR ULUDAĞ
