Onikiimâmiyye Şîası'nda Gulüv nitelemelerine dair anlayış farklılaşması (Hicri ilk dört asır örneği)
Divergent understandings of Ghulūw designations in Twelver Shiʿism (The case of the first four Islamic centuries)
- Tez No: 989097
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KALAYCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Şîa, İmâmiyye, gulüv, Gulât, Kum, Bağdat, Ahbârî, Usûlî, Sebeiyye, Hattâbiyye, Mansûriyye, Muğîriyye, Rec'at, Bedâ, Sehvu'n-Nebi, Shia, Imamiyya, Guluv, The Gulât, Qom, Baghdad, Akhbari, Usuli, Sabaiyya, KHattâbiyya, Mansouriyya, Mughiriyya, Raj'ah, Bada, Sahw an-Nabi
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gulüv yani aşırı ve marjinal fikir ve inanışlar insanlık tarihinde başlangıç noktası belli olmadan varolagelmiştir. Öncelikle bu gulüv fikirlerin İslâm öncesi izdüşümleri araştırılarak İslâm Mezheplerinde karşımıza çıkan gulüv fikirler ile irtibat ve iştirak noktaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Ardından İslâm geleneğinde gulüve yüklenen anlam çok farklı boyutları ile ele alınarak bunları oluşturan sebep ve sonuçlar üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Bu gulüv fikirlerden bazıları zamanla kurumsallaşarak bir fırka halini almıştır. Maḳālât türü eserlerde bu fırkaların nasıl sunulduğu ve veriler arasındaki farkların analiz edilmesi konunun daha iyi anlaşılmasında yardımcı olmaktadır. Çünkü çoğu zaman durum itikadın dışında sosyo-politik bir hal alabilmektedir. Hicri ilk üç asırda karşımıza çıkan Gulât Fırkalar ile Gulüv Ehl-i olmakla itham olunan şahıslar derinlemesine incelemeye tâbi tutulmuştur. Asıl konumuz ise İmâmiyye Fırkasına göre gulüvden maksadın ne olduğu ve Gulât Fırkalar ile İmâmiyye'nin ittifak ve iftirak noktalarıdır. Elbette Ehl-i Beyt İmamlarının konuya bakış açıları ve belli başlı şahıslar ve fırkalar hakkındaki söylem ve eylemleri önem arzetmektedir. En önemli konulardan birisi ise İmâmiyye ile bir şekilde irtibatı olan Gulât kimselerin İmâmiyye'nin yazılı mirasında yapmış oldukları tahrifattır. İmâmî âlimler bu tahrifatı tespit ve tenzihi hususunda çok fazla çaba sarfetmişlerdir. Bununla birlikte kendi içerisinde Kum/Ahbârî ve Bağdat/Usûlî ekolü olmak üzere iki kola ayrılmış ve her iki ekol, hangi inanışın gulüv sayılması gerektiği ve kimlerin gulüv ehli olduğu hususunda çok ciddi ayrılıklar yaşamışlardır.
Özet (Çeviri)
Ghuluw, referring to excessive and marginal opinions and beliefs, has existed in human history without a clear origin. First, the pre-Islamic projection of these Ghuluw ideas were investigated and the points of contact and participation with Ghuluw ideas encountered in Islamic sects were tried to be determined. Then, the meaning attributed to Ghuluw in Islamic tradition was discussed in many different dimensions and the reasons and consequences formed them were tried to be emphasized. Some of these Ghuluw ideas have become institutionalized over time and become sects. Analyzing how these sects are presented in Maqālât genre works and the differences between the data helps to understand the subject better. Because most of the time, the situation can become socio-political beyond belief. The Ghulât Sects that we encountered in the first three centuries of the Hijri calendar and the individuals accused of being the Ahlul Ghuluw were subjected to in-depth examination. Our main topic is what is the purpose of Ghuluw according to the Imamiyya Sect and the points of agreement and divergence between the Ghulat sects and the Imamiyya. Of course, perspectives of the Ahlul Bayt Imams on the subject, their discourses and actions about certain individuals and sects have importance. One of the most significant issues is the alterations made in the written heritage of Imamiyya by Ghulat people who have some connection with Imamiyya. Imami scholars have made great efforts to detect and eliminate these alterations. However, it was divided into two branches: Qum/Akhbârî and Baghdad/Usûlî school, and both schools had serious differences regarding which belief should be considered as Ghuluw and who are the people of Ghuluw.
Benzer Tezler
- İmâyiyye Şîası'nda rec'at inancı
The doctrine of raj'a (return) in Imâmiyye Shi'ism
OSMAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
DinAtatürk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ İŞCAN
- İmamiyye Şia'sında nübüvvet-imamet ilişkisi
Nubuvvet-İmamet relationship in Shia at imamiyye
ASUMAN ARDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Dinİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKSUT ÇETİN
- İsnâ aşeriyye imamlarından Muhammed El-cevâd, Ali B. Muhammed El-hâdî, Hasan El-askerî ve Muhammed El-mehdî dönemlerinde İmâmiyye Şîası
The imamiyya shia in the eras of imams of the ithna;Ashariyya Muhammed Al-jawad, Ali B. Muhammed Al-hadi;, Hasan Al-Askari; and Muhammed Al-Mahdi
YAKUP KESKİN
Doktora
Türkçe
2007
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TURAN
- Ca`fer Sadık`ın itikadi görüşleri
Ja`far as-Sadiq
SEYİT BÖĞET
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MUSTAFA AKÇAY