Hentbolcularda egzersiz bağımlılığı ve yeme bozukluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between exercise addiction and eating disorders in handball players
- Tez No: 989385
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ SAMAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki hentbol sporcularının egzersiz bağımlılığı ve yeme bozukluğunun bazı demografik özelliklere göre incelenmesidir. Çalışmaya 14 ile 25 yaş arasındaki 167 erkek 235 kadın toplam 402 gönüllü sporcu katılmıştır. Yapılan çalışmada Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EBÖ), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (EDE-Q-13) ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 20.0 istatistiksel veri analizi paket programı kullanılarak yapılomıştır. Analizler yapılırken bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA) ve Pearson korelasyon ve Regresyon tekniği kullanılmıştır. Bu araştırmanın bulguları, egzersiz bağımlılığı ve yeme bozukluğu davranışlarının cinsiyet, millilik, sigara kullanımı, eğitim durumu gibi çeşitli demografik ve davranışsal değişkenlere göre farklılaştığını göstermiştir. Egzersiz bağımlılığı açısından erkek sporcuların aşırı odaklanma ve duygu değişimi ile toplam bağımlılık puanlarının kadınlardan anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Milli sporcular tüm alt boyutlarda daha yüksek bağımlılık düzeyine sahiptir; sigara kullanmayan öğrencilerde ise egzersiz bağımlılığı puanları daha yüksek bulunmuştur. Eğitim düzeyinde yalnızca ön lisans grubunun lise grubuna göre bazı alt boyutlarda daha yüksek puan aldığı tespit edilmiştir. Buna karşın BKI değişkeni egzersiz bağımlılığı üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Korelasyon sonuçları yaş, spor yılı ve egzersiz süresi arttıkça egzersiz bağımlılığına ilişkin tüm alt boyutlarda düşük ve orta düzeyde pozitif ilişkilerin bulunduğunu göstermektedir. Yeme bozukluğu bulgularında, yalnızca“arınma”alt boyutunun hem cinsiyete hem milliliğe göre farklılaştığı, diğer alt boyutlarda anlamlı bir cinsiyet veya millilik etkisi bulunmadığı görülmüştür. BKI değişkeni ise yeme bozukluğu açısından en güçlü farklılıkları ortaya koymuş; fazla kilolu sporcuların kısıtlı yeme, beden memnuniyetsizliği, beden şekli endişesi, tıkınırcasına yeme, arınma ve toplam yeme bozukluğu puanlarında zayıf ve normal kilolu öğrencilere göre anlamlı derecede daha yüksek puanlara sahip olduğu belirlenmiştir. Yaş değişkeni bazı alt boyutlarda (kısıtlı yeme, arınma, toplam yeme bozukluğu) düşük düzeyde pozitif ilişki göstermiştir. Öğün sayısı bazı alt boyutlarla (beden şekli endişesi, beden memnuniyetsizliği, tıkınırcasına yeme, toplam yeme bozukluğu) pozitif ilişkili bulunmuştur. Egzersiz bağımlılığı ile yeme bozukluğu arasındaki ilişkiler incelendiğinde tüm alt boyutlarda pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuş; özellikle bireysel-sosyal ihtiyaçların ertelenmesi, tolerans gelişimi ve tutku ile tıkınırcasına yeme ve toplam yeme bozukluğu değişkenleri arasında düşük–orta düzeyde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda egzersiz bağımlılığının yeme bozukluğunu anlamlı düzeyde pozitif yönde yordadığı belirlenmiştir (β = .248). Bu durum egzersiz bağımlılığı düzeyi yükseldikçe yeme bozukluğu belirtilerinin de artma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, sporcu davranışları değerlendirilirken hem psikolojik hem de fizyolojik göstergelerin birlikte ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, hentbolcuların yeme bozukluğu ve egzersiz bağımlılığı için hedeflenmiş eğitim programlarının uygulanması ve bilimsel bilgiye erişimlerinin artırılmasının gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to evaluate the relationship between exercise addiction, eating disorders, and demographic characteristics of male and female handball players competing in the star, youth, and adult categories in Turkey. A total of 402 voluntary athletes, including 167 males and 235 females aged between 14 and 25, participated in the study. The Exercise Addiction Scale (EAS) was used to measure exercise addiction, the Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q-13) was used to assess eating disorder levels, and a demographic data form was also administered. The data obtained in the study were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 20.0 statistical analysis software. During analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation, and regression techniques were employed. When the relationship between gender and exercise addiction was examined, a significantly higher level was found among female participants. A low positive correlation was found between exercise addiction and age, years of sports participation, and income level. Statistically significant differences were observed in relation to BMI, national team status, smoking habits, and educational level. A moderate to low positive correlation was found between exercise duration and exercise addiction. A low and insignificant positive correlation was found between meal frequency and exercise addiction. On the other hand, when the relationship between eating disorders and demographic characteristics was examined, a statistically significant relationship was found only in the purging subscale in relation to gender; no significant relationships were found in other subscales. When national team status and educational level were compared with eating disorders, it was found that national athletes had significantly higher mean scores than non-national athletes. No significant relationship was found between smoking, income level, and eating disorders. Statistically significant differences were found between BMI and eating disorders. A low positive significant relationship was found in the restricted eating and purging subscales in relation to age, but no significant relationships were found in the other subscales. A low positive correlation was found in the binge eating subscale with years of sports participation, while no significant relationships were found in the other subscales. A low positive correlation was found in the restricted eating subscale with exercise duration, but no significant correlations were found in the other subscales. A low and insignificant positive correlation was found between meal frequency and eating disorders. These findings emphasize the necessity of implementing targeted educational programs and increasing access to scientific knowledge for handball players regarding eating disorders and exercise addiction.
Benzer Tezler
- Elit liglerde oynayan hentbolcuların psikolojik sağlamlık, zihinsel dayanıklılık, kaygı durumları arasındaki ilişki
The impact of psychological resilience levels of handball players in professional leagues on mental toughness and anxiety states
YALÇIN DALAY
Doktora
Türkçe
2024
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞATAY DERECELİ
- 15-19 yaş kadın hentbolcularda kalça kuvvet egzersiz eğitiminin sıçrama mesafesi, kalça kas kuvveti ve atış performansı üzerine etkisi
Effects of hip strength exercise training on jump distance, hip muscle strength and throwing performance in 15–19-year-old female handball players
ZÜMRE HEDİYE TAŞÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul ÜniversitesiSpor Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERTAÇ YAKAL
- Hentbolcularda üst ekstremiteye uygulanan pliyometrik egzersizin atış hızı ve izokinetik kas kuvvetine etkisi
Effects of upper extremity plyometrics on throwing velocity and isokinetic strength in team handball players
CELAL GENÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
SporDokuz Eylül ÜniversitesiSpor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. CEM ŞEREF BEDİZ
- Hentbolcularda kor stabilizasyon ile performans arasındaki ilişki
Relationship between core stabilization and performance in handball players
HASAN GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAbant İzzet Baysal ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE ÖZENGİN
PROF. DR. NECMİYE ÜN YILDIRIM
- Adölesan hentbolcularda zihinsel ve fiziksel yorgunluk görevlerinin kesme hareketi değerlendirme puanına etkisi
The effect of mental and physical fatigue tasks on cutting movement assessment score in adolescent handball players
AHMET SAİD UYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
SporSüleyman Demirel ÜniversitesiSpor Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM ÇETİN