Geri Dön

Orıgenes'in Peri Arkhōn eseri bağlamında Logos anlayışı

The concept of the Logos in the context of Origen's Peri Archōn

PDF İndir

  1. Tez No: 989431
  2. Yazar: FATMA CERRAH
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL TAŞPINAR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, erken dönem Hıristiyan teolojisinin ilk sistematik eseri olarak kabul edilen Peri Arkhōn'u merkeze alarak, Origenes'in teolojik düşüncesini Logos doktrini etrafında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel tezi, Peri Arkhōn'un çoğu zaman iddia edildiği gibi bir sapkınlıklar derlemesi olmadığı; aksine üçüncü yüzyılda ortaya çıkan teolojik krizlere karşı geliştirilmiş, felsefi açıdan sofistike ve kendi içinde tutarlı bir kurtuluş sistemi sunma girişimi olduğudur. Bu sistemin kurucu ilkesi, faili ve nihai amacı Logos'tur. Tez, bu argümanı temellendirmek amacıyla Peri Arkhōn'un kendi iç sistematiğini esas alan analitik bir yöntem izlemektedir. Birinci, ikinci ve üçüncü bölümler, Origenes'in entelektüel dünyasını, tarihsel bağlamını ve teolojik problem alanlarını ortaya koyarak çalışmanın ana inceleme bölümleri için kavramsal bir zemin hazırlamaktadır. Dördüncü bölümde, Peri Arkhōn'da“ilk ilkeler”(arkhai) olarak tanımlanan Baba Tanrı, Oğul (Logos) ve Kutsal Ruh'un ontolojik statüsü ele alınmaktadır. Bu bağlamda, Origenes'in Logos'u Baba Tanrı'dan ayrı bir hypostasis olarak tanımlamasının arkasındaki anti-modalist polemik ile Logos'u yaratılmamış fakat doğurulmuş olarak konumlandırmasının anti-Gnostik arka planı analiz edilmektedir. Bu ontolojik konumlandırmanın, Logos'un ilahi ekonomi içindeki sonraki işlevleri için zorunlu bir temel oluşturduğu gösterilmektedir. Beşinci bölüm, Logos'un yaratılıştan nihai kurtuluşa uzanan ekonomi içindeki rolünü incelemektedir. Arkhē'de özgür iradeleriyle düşüş yaşayan akıllı varlıkları telos'a yöneltmek üzere Logos'un kozmik bir hekim ve öğretmen olarak işlev gördüğü ortaya konulmaktadır. Peri Arkhōn'un en tartışmalı öğretisi olan apokatastasis, bu pedagojik sürecin, yani ilahi paideia'nın kaçınılmaz teleolojik sonucu olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca Logos'un, ikinci bedeni olarak Kutsal Kitap'ta gizlendiği tezi savunulmakta; Origenes'in beden, ruh ve tin ayrımına dayanan üç katmanlı yorum yöntemi, Peri Arkhōn'da geliştirilen kurtuluş pedagojisinin bireysel ruh düzeyindeki uygulaması olarak analiz edilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine Origenes' theological thought through the doctrine of the Logos, taking Peri Archōn, regarded as the first systematic work of early Christian theology, as its central focus. The main argument of the study is that Peri Archōn is not, as is often claimed, a collection of heretical opinions, but rather an attempt to articulate a philosophically sophisticated and internally coherent system of salvation developed in response to the theological crises of the third century. The founding principle, operative agent, and ultimate goal of this system is the Logos. In order to substantiate this argument, the thesis adopts an analytical method that follows the internal systematic structure of Peri Archōn. The first, second, and third chapters provide a conceptual framework for the main analytical sections by outlining Origenes' intellectual world, historical context, and theological problematics. The fourth chapter examines the ontological status of God the Father, the Son (the Logos), and the Holy Spirit, identified in Peri Archōn as the“first principles”(archai). In this context, the study analyzes the anti-modalist polemic underlying Origenes' insistence on defining the Logos as a hypostasis distinct from God the Father, as well as the anti-Gnostic background of his position that the Logos is uncreated yet begotten. It is shown that this ontological configuration constitutes a necessary foundation for the subsequent functions of the Logos within the divine economy. The fifth chapter investigates the role of the Logos within the economy extending from creation to final salvation. It is demonstrated that the Logos functions as a cosmic physician and teacher, guiding rational beings who fell through the exercise of free will at the archē toward their ultimate end (telos). The most controversial doctrine of Peri Archōn, apokatastasis, is interpreted as the inevitable teleological outcome of this pedagogical process, namely divine paideia. In addition, the thesis argues that the Logos is hidden within Scripture as his second body, and analyzes Origenes' threefold interpretive method—based on the distinction between body, soul, and spirit—as the application of the salvific pedagogy articulated in Peri Archōn at the level of the individual soul.

Geri Dön