Geri Dön

İkinci Meşrûtiyet ile Harf İnkılâbı dönemleri arasında Türkiye'de ilerlemeci eğitim felsefesinin oluşum süreci (1908–1928)

The formation of progressive philosophy of education in Türkiye between the Second Constitutional period and the Turkish Alphabet Reform (1908–1928)

PDF İndir

  1. Tez No: 989452
  2. Yazar: ŞÜRA TEKİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEYFİ KENAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, Osmanlı Devleti'nde Kanun-i Esasi'nin 23 Temmuz 1908'de yeniden yürürlüğe girmesiyle başlayan II. Meşrutiyet dönemi ile 1 Kasım 1928'de kabul edilen Harf İnkılâbı arasındaki yirmi yıllık süreçte, ülkedeki eğitimcilerin ve düşünürlerin eğitim alanında kaleme aldıkları eserler, süreli yayınlar ve çeviriler aracılığıyla ilerlemeci (progressive) eğitim felsefesini nasıl kavramsallaştırdıklarını ve bu kavramsallaştırmaların dönemin öğretim programlarına ve eğitim felsefesine nasıl yansıdığını incelemektir. Çalışmanın temel araştırma sorusu,“Türk eğitiminin modernleşme sürecinde önde gelen eğitimci, araştırmacı ve düşünürlerin temel aldıkları eğitim felsefesi nedir?”şeklinde belirlenmiştir. Araştırma süresince 1908 ve 1928 yılları arasında eğitimcilerin yeni eğitim sistemini inşa ettikleri ilerlemeci eğitim anlayışının II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e geçiş sürecinde nasıl kavramsallaştığı, öğrenci, öğretmen, aile ve kadın eğitimi konularının bu felsefi anlayış içindeki rolleri, eski ve yeni okul karşılaştırmaları ile ilerlemeci eğitim felsefesinin 1924 ve 1926 öğretim programlarına etkisi derinlemesine analiz edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş, veri analizi olarak doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda, 1908 ve 1928 yılları arasında yayımlanan süreli yayınlar, eğitimle ilgili makaleler, kitaplar ve tercümeler incelenmiştir. İnceleme süreci, dönemin tarihsel gelişmeleri dikkate alınarak üç alt döneme ayrılmıştır: 1908 ve 1920, 1920 ve 1923 ile 1923 ve 1928 yılları arasındaki eserler analiz edilmiştir. Veriler, ilerlemeci eğitim felsefesine ilişkin kavramlar doğrultusunda dokuman analize ek olarak tematik kodlama yöntemiyle çözümlenmiştir. Kod, kategori ve temaların geçerliği alan uzmanları tarafından değerlendirilmiş; tarihsel bağlam ile analitik tutarlılık bu şekilde pekiştirilmiştir. Elde edilen veriler benzerliklerine göre gruplanarak ilerlemeci eğitim felsefesinin sekiz ana teması altında toplanmıştır: deneyim, demokratik eğitim, aktif öğrenme, problem çözme, sosyal etkileşim, bireysel gelişim, özsaygı ve öğrencinin bireysel ilgi ile ihtiyaçları. Bu doğrultuda araştırma, ilerlemeci eğitim felsefesinin Türkiye'deki erken dönem yansımalarını tarihsel ve tematik bir bakış açısıyla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma bulgularına göre, incelenen dönemde Türk eğitimcileri eğitimin temelinde deneyim, faal öğrenme, yaparak öğrenme, toplumsal iş birliği ve demokratik katılım ilkelerini vurgulamışlardır. Bu dönemde eğitim, bireysel gelişim ile toplumsal ilerleme ve kalkınmanın aracı olarak görülmüş; öğretmen, öğrenme sürecinin rehberi ve kolaylaştırıcısı olarak tanımlanmıştır. Aile ve kadın eğitimi, modernleşmenin temel bileşeni olarak değerlendirilmiş;“eski okul”dan“yeni okul”a geçişte ilerlemeci pedagojik anlayışın etkileri açığa çıkmıştır. Araştırma, Türk eğitiminde özgün bir Türk ilerlemeci eğitim felsefesinin oluşum sürecini, II. Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e uzanan tarihsel kesitte bütüncül bir bakışla ortaya koymaktadır. Sonuç olarak 1908 ve 1928 yılları arasında Türk eğitimcilerinin ilerlemeci eğitim felsefesini nasıl kavramsallaştırdıklarını, bu kavramsallaştırmanın eğitim programları dahil modern Türk eğitim sisteminin temellerine nasıl yön verdiğini ve“Türk ilerlemeci eğitim felsefesi”nin aşama ve ilkelerini sistematik biçimde ortaya koymaya çalışmıştır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to analyze how educators and intellectuals in the Ottoman Empire conceptualized progressive educational philosophy through the studies, periodicals, and translations they produced in the twenty-year period between the re-proclamation of the Kanun-i Esasi (Constitution) on July 23, 1908, marking the beginning of the Second Constitutional Era, and the enactment of the Alphabet Reform on November 1, 1928, and how these conceptualizations were reflected in the educational curricula and educational philosophy of the period. The main research question of the study is formulated as follows:“What is the underlying educational philosophy adopted by the pioneering educators, researchers, and intellectuals during the modernization process of Turkish education?”Throughout the research, an in-depth analysis was conducted of how the progressive educational approach through which educators between 1908 and 1928 endeavored to construct a new education system was conceptualized during the transition from the Second Constitutional Era to the Republic and the roles of student, teacher, family, and women's education within this philosophical framework, the comparisons drawn between old and new schools, and the influence of progressive educational philosophy on the 1924 and 1926 curricula were also examined. In this study, a qualitative research approach was utilized, and the document analysis method was employed as the data analysis. Within this scope, periodicals, articles on education, books and translations published between 1908 and 1928 were examined. The review process was divided into three sub-periods, taking into account the historical developments of the era: the analysis of works published between 1908 and 1920, between 1920 and 1923, and between 1923 and 1928. The data were analyzed through thematic coding with the document analysis based on concepts related to progressive educational philosophy. The validity of the codes, categories, and themes was reviewed by academic experts, thereby ensuring the analytical consistency and historical contextualization. The collected data were categorized based on their similarities and organized under eight principle themes of progressive education philosophy: experience, democratic education, active learning, problem-solving, social interaction, individual development, self-esteem, and students' individual interests and needs. Accordingly, the research aims to reveal the early reflections of progressive educational philosophy in Turkey from a historical and thematic perspective. Based on the study's findings, throughout the period under review, Turkish educators emphasized the principles of experiential learning, active engagement, learning by doing, social cooperation, and democratic participation as the foundation of education. Education was regarded as a means of both individual development and social progress and advancement, and the teacher was defined as a guide and facilitator in the learning process. The education of families and women was considered fundamental component of modernization, and the impact of the progressive pedagogical approach became apparent in the transition from the“old school”to the“new school.”The research presents, from a comprehensive perspective, the formation process of an original Turkish progressive educational philosophy within the historical continuum extending from the Second Constitutional Era to the early Republic. Consequently, it seeks to demonstrate how Turkish educators between 1908 and 1928 conceptualized progressive educational philosophy, how this conceptualization contributed to the foundations of the modern Turkish education system, including its curricula, and to systematically outline the process and foundational principles of what may be conceptualized as a“Turkish progressive educational philosophy.”

Benzer Tezler

  1. Tez No

    665038

    1928-1938 yılları arası Harf Devrimi'nin Türk grafik tasarımına yansımaları

    Reflections of the Alphabet Revolution between the years of 1928-1938 onto the Turkish graphic design

    ÖZLEM UYAN

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Güzel SanatlarDokuz Eylül Üniversitesi

    Grafik Ana Sanat Dalı

    DOÇ. FUAT AKDENİZLİ

  2. Tez No

    342350

    II. Meşrutiyet Dönemi garpçılık fikrinin Cumhuriyet'in düşünsel temellerine ve eğitime etkileri

    The impacts of the second constitutional period's idea of westernism on the Republican's intellectual fundamentals and education

    İRFAN DAVUT ÇAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    TarihDokuz Eylül Üniversitesi

    Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ERCAN UYANIK

  3. Tez No

    439005

    Harf inkılabı ve millet mektepleri Konya örneği (1928-1935)

    Alphabet revolution and national schools Konya example (1928-1935)

    MUHAMMET ÇAKIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Türk İnkılap TarihiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YAKUP KAYA

  4. Tez No

    756726

    Osmanlı'dan Cumhuriyet'e tarih dersi eğitimi ve müfredatı karşılaştırmalı analizi (1908-1938)

    A comparative analysis of history lesson education and curriculum from the Ottoman Empire to the Republic

    BETÜL TOKLUCU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YAŞAR BAYTAL

  5. Tez No

    1019051

    Sounding the people: Populist logic and music politics in Early Republican Türkiye (1923-1952)

    Halkı seslendirmek: Erken Cumhuriyet Türkiye'sinde popülist mantık ve müzik siyaseti (1923-1952)

    GÖKHAN PARLAKTAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Müzikİstanbul Teknik Üniversitesi

    Müzikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA BELMA OĞUL

Geri Dön