Zygmunt Bauman'ın holokost yorumu bağlamında modernitenin yıkıcı potansiyelinin güncel tezahürü: İsrail'in Filistin'deki işgal ve soykırımı
The contemporary manifestation of modernity's destructive potential in the context of Zygmunt Bauman's interpretation of the holocaust: Israel's occupation and genocide in Palestine
- Tez No: 989496
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ENES BATAL KESKİN, PROF. DR. MEHMET ULUKÜTÜK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Zygmunt Bauman'ın Modernite ve Holokost (1989) eserinde geliştirdiği kuramsal yaklaşımı temel alarak modernitenin rasyonel, bürokratik ve teknik aklının yıkıcı potansiyelini Filistin bağlamında analiz etmektedir. Bauman'a göre Holokost, irrasyonel bir tarihsel sapma değil; modernliğin düzen, verimlilik, sınıflandırma ve kontrol ilkelerinin insansızlaştırıcı biçimlerde uygulanmasının doğrudan sonucudur. Bu tez, söz konusu kuramsal çerçeveyi 1948 Nekba'dan günümüze İsrail'in Filistin'de yürüttüğü işgal, etnik temizlik ve sistematik şiddet pratikleriyle ilişkilendiren özgün bir katkı sunmaktadır. Araştırma, Holokost ile Filistin'de yaşanan süreçler arasında tarihsel, yapısal ve ideolojik benzerlikler bulunduğu hipotezine dayanmaktadır. Bu doğrultuda Nazizm'in ulusalcı modern mantığının ürettiği tecrit, gettolaştırma, nüfus mühendisliği, bürokratik şiddet ve sivillerin hedef alınmasını rasyonelleştiren mekanizmalar; İsrail'in Batı Şeria'daki kontrol noktaları, ayrım duvarı, yerleşimci politikaları ve özellikle Gazze'ye yönelik çok katmanlı kuşatma rejimiyle karşılaştırılmıştır. Araştırmacının Almanya ve Polonya'daki Holokost mekânlarına gerçekleştirdiği saha ziyaretleri, mekânsal tecrit ve şiddetin modern teknik akıl tarafından nasıl organize edildiğine dair analizi güçlendirmiştir. Elde edilen bulgular, hem Nazizm'in hem Siyonizmin modern ulus-devlet rasyonalitesini temel aldığını;“öteki”nin tasfiyesini teknik, hukuki ve bürokratik araçlarla meşrulaştırdığını göstermektedir. Gazze'de uygulanan yakma, aç bırakma, susuz bırakma ve zorunlu yerinden etme politikaları, modernitenin araçsal aklının güncel ve ölümcül bir tezahürü olarak ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak çalışma, Filistin'de yaşananların yerel bir çatışma değil, modern aklın ürettiği küresel bir şiddet düzeninin devamı olduğunu ortaya koymakta; Bauman'ın teorisini bu trajediyi anlamada güçlü bir analitik araç olarak konumlandırmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study analyzes the destructive potential of modernity by applying Zygmunt Bauman's theoretical framework in Modernity and the Holocaust (1989) to the case of Palestine. According to Bauman, the Holocaust was not an irrational historical deviation but a direct outcome of modernity's principles of order, efficiency, classification, and control when implemented in dehumanizing ways. This dissertation offers an original contribution by relating this theoretical perspective to Israel's occupation, ethnic cleansing, and systematic violence against the Palestinian people from the 1948 Nakba to the present. The research is based on the hypothesis that there are historical, structural, and ideological parallels between the Holocaust and the processes unfolding in Palestine. Accordingly, the mechanisms of segregation, ghettoization, population engineering, bureaucratic violence, and the rationalization of harm that characterized Nazizm's nationalist-modern logic are compared to Israel's regime of control in the West Bank—checkpoints, the separation wall, settlement expansion—as well as the multilayered siege imposed on Gaza. Field visits conducted by the researcher to Holocaust sites in Germany and Poland further strengthened the analysis by illustrating how spatial segregation and violence were organized through modern technical rationality. The findings indicate that both Nazizm and Zionism are grounded in the rationality of the modern nation-state and legitimize the elimination of the“other”through technical, legal, and bureaucratic means. Practices such as burning, starvation, deprivation of water, and forced displacement in Gaza emerge as contemporary and lethal manifestations of modernity's instrumental reason. Ultimately, the study demonstrates that the events in Palestine are not a local conflict but a continuation of a global regime of rationalized violence produced by modernity itself, positioning Bauman's theory as a powerful analytical tool for understanding this ongoing tragedy.
Benzer Tezler
- Zygmunt Bauman'ın“bireyselleşmiş toplum”kavramsallaştırması ışığında bireyselleşmiş din ve dindarlık
Individual religion and religiousness in the light of conceptualization of“individualized society”of Zygmunt Bauman
RUKİYE KARDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
DinHarran ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SALİH AYDEMİR
- Zygmunt Bauman'ın modern ahlak felsefesi eleştirisi
Zygmunt Bauman's critique of modern moral philosophy
BETÜL NUR SAMSA
- Zygmunt Bauman'ın akışkan modernite yaklaşımının iletişim olgusuna yansıması
Reflection of Zygmunt Bauman's fluid modernity approach to communication phenomenon
MEVLÜT ALTINTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gazetecilikİstanbul ÜniversitesiGenel Gazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEYDA ILGAZ BÜYÜKBAYKAL
- Zygmunt Bauman'ın yabancı kavramı perspektifinden Türkiye- Avrupa Birliği ilişkileri
Turkey-European Union relations from the perspective of Zygmunt Bauman's stranger
ÖMER ACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Siyasal BilimlerAfyon Kocatepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET AYHAN KOYUNCU
- Zygmunt Bauman'ın düşüncesinde göç olgusu: Felsefi-sosyolojik bir yaklaşım
The migration phenomenon in Zygmunt Bauman's thought: A philosophical-sociological approach
İBRAHİM OĞULCAN ERAYMAN
Doktora
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerBursa Uludağ ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ YAŞAR SARIBAY