Özgül öğrenme bozukluğu olan ve olmayan çocukların akıcı okuma becerileri ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkide dil becerilerinin aracı rolü
The mediating role of language skills in the relationship between reading fluency and reading comprehension in children with and without specific learning disorder
- Tez No: 989616
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE AYDIN UYSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Okuma akıcılığı, Reading fluency
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Bozuklukları Terapisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB) olan ve olmayan çocuklarda akıcı okuma ve okuduğunu anlama ilişkisinde dil becerilerinin aracı rolü incelenmiştir. Çalışma yordayıcı korelasyonel desende yürütülmüştür. Kocaeli ilinde öğrenim gören, anadili Türkçe olan ve ilkokul 2. veya 3. sınıfa devam eden, ÖÖB tanısı olan 100 ve tanısı olmayan 101 olmak üzere toplam 201 öğrenci araştırma kapsamına alınmıştır. Akıcı okuma ve okuduğunu anlama Okuma ve Yazma Değerlendirme Bataryası ile, dil becerileri ise Türkçe Okul Çağı Dil Gelişim Testi ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası ve grup içi karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t testleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki doğrudan, dolaylı ve koşullu etkileri incelemek için SPSS yazılımında PROCESS makrosunun 4.2 sürümü (Model 4 ve Model 8) kullanılarak regresyon temelli süreç analizi uygulanmıştır. Bulgular, kontrol grubunun akıcı okuma, okuduğunu anlama ve TODİL'in tüm alt boyutlarında ÖÖB grubuna göre anlamlı biçimde daha yüksek performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Ana aracılık modelleri, her iki grupta da akıcı okumanın okuduğunu anlamanın temel yordayıcısı olduğunu ve TODİL sözlü dil bileşiğinin bu ilişkide kısmi bir aracı rol üstlendiğini göstermiştir. TODİL'in diğer alt boyutları bu ilişkide çoğunlukla küçük ve tutarsız dolaylı etkiler sergilemiş ve eşlik eden bileşenler olarak işlemiştir. Araştırmadaki aracılık modelleri birlikte değerlendirildiğinde, Türkçe'de dil, akıcı okuma ve okuduğunu anlama arasındaki ilişkilerin ÖÖB olan ve olmayan çocuklarda yön açısından benzer, ancak performans düzeyi bakımından farklılık gösteren karmaşık bir yapı sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, özellikle ÖÖB olan çocukların değerlendirme ve müdahale programlarında sözlü dil becerilerinin bütüncül biçimde ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigated the mediating role of language skills in the relationship between reading fluency and reading comprehension in children with and without Specific Learning Disorder (SLD). Participants were 201 Turkish-speaking 2nd- and 3rd-grade students in Kocaeli (100 with SLD, 101 typically developing). Reading fluency and reading comprehension were assessed with the Reading and Writing Assessment Battery, and language skills with the Turkish School-Age Language Development Test (TODİL). Independent-samples t tests compared groups. Direct, indirect, and conditional effects were examined using regression-based conditional process analyses in SPSS with PROCESS v4.2 (Models 4 and 8). The control group outperformed the SLD group in reading fluency, reading comprehension, and all TODİL subscales. Across the main mediation models, reading fluency emerged as the primary predictor of reading comprehension in both groups, while the TODİL oral language composite showed a partial mediating role. Other TODİL subscales generally yielded small and inconsistent indirect effects and appeared to function as accompanying components rather than carriers of the relationship. Taken together, the models suggest a complex but directionally similar pattern of relations among language, reading fluency, and reading comprehension in Turkish for children with and without SLD, with clear group differences in performance level. The findings highlight the importance of comprehensively assessing and targeting oral language skills in evaluation and intervention, particularly for children with SLD.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Prediction of COVID 19 disease using chest X-ray images based on deep learning
Derin öğrenmeye dayalı göğüs röntgen görüntüleri kullanarak COVID 19 hastalığının tahmini
ISMAEL ABDULLAH MOHAMMED AL-RAWE
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM TEKEREK
- Özgül öğrenme bozukluğu olan çocukların otonomik deri iletkenliği göstergeleri ve empati becerilerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması: Kontrollü bir araştırma
The comparison of empathic abilities and skin conductance in child and adolescents with specific learning disorder and healthy controls: A controlled study
MESUT SARİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ÖZTÜRK
- Özgül öğrenme bozukluğu olan çocukların sakkadik göz hareketleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of children with specific learning disorders in terms of saccadic eye movements
MELİKŞAH SAFA ÜÇOK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAHİN BODUR
- Özgül öğrenme bozukluğu olan çocuklarda terapötik hemşirelik girişimlerinin benlik algısı ve ilişkili faktörler üzerine etkisi
The effect of therapeutic nursing interventions on self-concept and related factors in children with specific learning disorders
EMİNE CİNCİOĞLU