Montreal bilişsel değerlendirme testi (MoCA)'nın ergen popülasyonunda Türkçe geçerlik güvenirliğinin incelenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 989615
- Danışmanlar: PROF. DR. TEZAN BİLDİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Psikiyatri, Child Health and Diseases, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel işlevler, Erken ergenlik, Geç ergenlik, Neurobilişsel işlevler, Psikiyatrik durum derecelendirme ölçekleri, Yapısal geçerlik, Yönetici işlevler, Çapraz geçerlik, Cognitive functions, Early puberty, Late adolescence, Neurocognitive functions, Psychiatric status rating scales, Construct validty, Executive functions, Cross validity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, nöropsikolojik değerlendirmede yaygın olarak kullanılan Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği'nin (MoCA) 11–18 yaş aralığındaki Türk ergen örneklemindeki psikometrik özelliklerini incelemek, geçerlik ve güvenilirliğini ortaya koymak ve yaşa özgü normatif verileri belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımlı bu araştırmada normatif analizler için İzmir ilinden toplum temelli sağlıklı ergen örneklemi (n=400; ort. yaş=14,5±2,3) kullanılmıştır.. Veri toplama araçları Demografik Bilgi Formu, MoCA, Stroop Testi (TBAG formu), Davranışsal Yürütücü İşlev Envanteri-2 (BRIEF-2) ve Güçler ve Güçlükler Anketi'dir (SDQ). Güvenirlik Cronbach alfa, McDonald's omega ve test–tekrar test (ICC) ile; yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle incelenmiştir. Yaşa duyarlı normatif değerlendirme için GAMLSS tabanlı modelleme uygulanmış ve klinik kullanım için operasyonel eşikler tanımlanmıştır. Bilinen gruplar geçerliliği klinik alt örneklem ile sağlıklı kontrollerin karşılaştırılmasıyla test edilmiştir. Bulgular: MoCA toplam puanı için iç tutarlılık yüksek bulunmuştur (Cronbach α=0,78; McDonald ω=0,80) ve test–tekrar test güvenirliği güçlüdür (ICC=0,83). Faktör analizi sonuçları ölçeğin üç faktörlü yapısını desteklemiştir (Dikkat/Yürütücü İşlevler, Bellek, Dil/Soyutlama; CFI=0,96). MoCA puanları Stroop ve BRIEF-2 ile anlamlı ilişkiler göstererek yakınsak geçerliği desteklerken, SDQ toplam güçlük puanından bağımsız seyretmiştir. Normatif modelleme MoCA puanlarının yaşla birlikte arttığını göstermiş; operasyonel eşikler yaş dönemlerine göre 11–12 yaş: 24, 13–14 yaş: 25, 15–16 yaş: 26, 17–18 yaş: 26 puan düzeylerinde yoğunlaşmıştır. Sonuç: MoCA, 11–18 yaş arası Türk ergenlerde bilişsel işlevlerin taranmasında geçerli ve güvenilir bir araçtır. Normatif yorumlamada sabit tek bir kesme puanı yerine yaşa duyarlı normatif yaklaşım ve operasyonel eşiklerin kullanılması klinik karar süreçlerini güçlendirebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to examine the psychometric properties, validity, and reliability of the Montreal Cognitive Assessment (MoCA) in a Turkish adolescent sample aged 11–18 years, and to establish age-specific normative data. Materials and Methods: In this cross-sectional study, normative analyses were conducted using a community-based sample of healthy adolescents (n=400; mean age=14.5±2.3 years) from İzmir, Turkey. Measures included a Demographic Information Form, MoCA, Stroop Test (TBAG form), Behavior Rating Inventory of Executive Function-2 (BRIEF-2), and the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ). Reliability was assessed using Cronbach's alpha, McDonald's omega, and test–retest intraclass correlation coefficients (ICC). Construct validity was examined via exploratory and confirmatory factor analyses. Age-sensitive normative modeling was performed using a GAMLSS framework to derive clinically applicable operational thresholds. Results: The MoCA demonstrated high internal consistency (Cronbach's alpha=0.78; McDonald's omega=0.80) and strong test–retest reliability (ICC=0.83). Factor analyses supported a three-factor structure (Attention/Executive Functions, Memory, and Language/Abstraction; CFI=0.96). MoCA scores correlated significantly with Stroop and BRIEF-2 measures (convergent validity) while remaining independent of SDQ total difficulties (divergent validity). Normative modeling indicated an age-related increase in MoCA performance, with operational thresholds clustering around 24 (ages 11–12), 25 (13–14), 26 (15–16), and 26 (17–18). In known-groups analyses, adolescents with ADHD/SLD scored significantly lower than healthy controls. Conclusion: The MoCA is a valid and reliable tool for screening cognitive functioning in Turkish adolescents aged 11–18. Age-sensitive normative interpretation and operational thresholds may enhance clinical applicability compared with a single fixed cutoff.
Benzer Tezler
- Koronavirüs enfeksiyonu geçiren tip 2 diyabetli hastalarda hastalık ve hospitalizasyonun kognitif fonksiyonlara etkisi
The effect of disease and hospitalization on cognitive functions of the patients with type 2 diabetes who had a coronovirus infection
YUSUF EMRE AKBULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERAY AKBAŞ
- Robotik yardımlı laparoskopik cerrahiyapılan hastalarda intraoperatifgelişebilecek nöronal hasarın S100 beta,GFAP ve NSE biyobelirteçleri iledeğerlendirilmesi
Evaluation of intraoperative neuronal damage using S100beta, GFAP and NSE biomarkers in patients undergoing robotic-assisted laparoscopic surgery
HAVAŞ DABLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Anestezi ve ReanimasyonAkdeniz ÜniversitesiAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER ÖNGÜÇ AYCAN
- Nöropsikiyatrik klinik yaklaşım ile demans ya da hafif bilişsel bozukluk tanısı düşünülen hastalarda tanısal değerlendirme amacıyla kranial 18-FDG PET/BT ile incelenmesi
Assessment with cranial 18-FDG PET/BT for diagnostic evaluation in patients with dementia or mild cognitive impairment with A neuropsychiatric clinical approach
LÜTFİYE ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
- Multipl skleroz hastalarında kognisyonun sanal gerçeklik ve talamus hacmi ile değerlendirilmesi
Cognition evaluation in patients with Multiple Sclerosis with virtual reality and the volume of thalamus
SANİYE KARABUDAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA MATUR
PROF. DR. AZİZE ESRA GÜRSOY
- Lokal ileri evredeki meme kanseri hastalarında bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi ve biyomarker ilişkisi
Evaluation of cognitive functions and biomarker association in patients with locally advanced breast cancer
BESTEGÜL AYNAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Onkolojiİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP GÜLSÜM GÜÇ