İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların HPV bilgisine, serviks kanseri sağlık inancına ve tarama programına katılımına etkisi
The effect of health education delivered by two different methods on women's HPV knowledge, cervical cancer health beliefs, and participation in the screening program
- Tez No: 989634
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERPİL ÖZDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Motivasyonel Görüşme, Serviks kanseri, Serviks Kanseri Taraması, Sağlık Eğitimi, Pap Smear Testi, Motivational interviewing, Cervical Cancer, Cervical Cancer Screening, Health Education, Papanicolaou Smear Test
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, iki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların HPV bilgisine, serviks kanseri sağlık inancına ve tarama programına katılma etkisini belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, tek kör randomize kontrollü bir araştırma olarak paralel gruplar tasarımında yürütüldü. Örneklemi, Mayıs-Eylül 2025 tarihleri arasında Ankara ili, İncirli Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan her grupta 30 olmak üzere toplam 90 sağlıklı katılımcı oluşturdu. Verilerin toplanmasında“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“HPV Bilgi Ölçeği”ve“Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği”kullanıldı. Çalışmada motivasyonel görüşme grubuna ev ziyareti ile üç oturum motivasyonel görüşme temelli sağlık eğitimi yapıldı. Sağlık eğitimi grubuna ev ziyareti yoluyla bir kez sağlık eğitimi, iki kez telefon ile hatırlatıcı eğitim yapıldı. Kontrol grubu standart bakım hizmeti aldı. Çalışmada, üç ve üzeri gruba göre normal dağılan verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü ANOVA kullanıldı. Üç ve üzeri gruplara göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırılması Kruskal Wallis testi ile incelendi ve çoklu karşılaştırmalar Dunn testi ile incelendi. Grup ve zamana göre normal dağılmayan verilerin karşılaştırmalar Robust ANOVA testi ile incelendi. Çoklu karşılaştırmalar Holm düzeltmeli Robust t testi ile incelendi. Bulgular: Çalışmanın sonunda, HPV bilgi düzeyi ile Pap smear yarar ve motivasyon inancı açısından motivasyonel görüşme temelli sağlık eğitiminin sağlık eğitimine göre daha etkili olduğu belirlendi (p<0,05). Gruplara göre HPV DNA testi yaptırma oranlarının motivasyonel görüşme temelli sağlık eğitimi (%83,5) ve sağlık eğitimi (%60) gruplarında benzer oldukları belirlendi (p<0,05). Sonuç: Motivasyonel görüşme temelli sağlık eğitiminin serviks kanseri sağlık inancı motivasyonu ve tarama programına katılımı arttırmada etkisinin, sağlık eğitimine göre daha fazla olduğu, tarama testi yaptırıp yaptırmama konusunda kararsızlık yaşayan bireylerde motivasyonel görüşme temelli sağlık eğitimi yaklaşımının kullanılabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to determine the effect of health education delivered through two different methods on women's HPV knowledge, cervical cancer health beliefs, and participation in the screening program. Materials and Methods: The study was conducted as a single-blind, randomized controlled trial using a parallel-group design. The sample consisted of 90 healthy participants (30 in each group) who met the inclusion criteria and were registered at the Incirli Family Health Center in Ankara between May and September 2025. Data were collected using the“Descriptive Information Form”, the“HPV Knowledge Scale,”and the“Health Belief Model Scale for Cervical Cancer and Pap Smear Test.”In the study, the motivational interviewing group received motivational interview–based health education through three home visit sessions. The health education group received one home visit for health education and two follow-up reminder sessions by phone. The control group received standard care services. For data analysis, one-way ANOVA was used to compare normally distributed data across three or more groups. Non-normally distributed data were analyzed using the Kruskal–Wallis test, and multiple comparisons were performed using Dunn's test. Comparisons of non-normally distributed data by group and time were analyzed with the Robust ANOVA test, and multiple comparisons were examined using the Robust t-test with Holm correction. Results: At the end of the study, motivational interview–based health education was found to be more effective than standard health education in improving HPV knowledge levels and beliefs regarding the benefits and motivation for Pap smear testing (p<0.05). The rates of undergoing HPV DNA testing were found to be similar in the motivational interview–based health education group (83.5%) and the health education group (60%) (p<0.05). Conclusion: It was concluded that motivational interview–based health education was more effective than standard health education in increasing cervical cancer health belief motivation and participation in the screening program. The motivational interview–based health education approach may be considered particularly useful for individuals who are ambivalent about undergoing screening tests.
Benzer Tezler
- İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların HPV bilgisine, serviks kanseri sağlık inancına ve tarama testi yaptırmasına etkisi
The effect of two different health education methods on women's HPV knowledge, cervical cancer health belief and screening test
MERVE GÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
- İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların meme kanseri bilgisine, sağlık inancına, mamografi öz yeterliliğine ve tarama programına katılımına etkisi
The effect of health education conducted using two different methods on women's knowledge of breast cancer, health beliefs, mammography self-efficacy and participation in screening programs
RABİA ÇAĞLAYAN
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL ÖZDEMİR
- İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin 40-69 yaş grubu kadınların mamografi öz yeterliliği ile sağlık inançlarına ve taramaya katılımına etkisi
The effect of two different methods of health education on self-efficacy and health beliefs of mammography and participation in the screening program of 40-69 age group women
CEMİLE KAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
- Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları
Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A
NERGÜL KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ARLI
- Three articles on poverty, educational mobility and human development in Iraq
Irak'ta yoksulluk, eğitimsel hareketlilik ve insani gelişme üzerine üç makale
AHMED TAHA BILAL BILAL
