İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların HPV bilgisine, serviks kanseri sağlık inancına ve tarama testi yaptırmasına etkisi
The effect of two different health education methods on women's HPV knowledge, cervical cancer health belief and screening test
- Tez No: 841517
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Kadınlar, Neoplazmlar, Papillomavirüsler, Sağlık eğitimi, Sağlık inanç modeli, Teşhis, Uterin servikal hastalıklar, Uterin servikal neoplazmlar, Women, Neoplasms, Papillomaviridae, Health education, Health belief model, Diagnosis, Uterine cervical diseases, Uterine cervical neoplasms
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, iki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların HPV bilgisine, serviks kanseri sağlık inancına ve tarama testi yaptırmasına etkisini belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, tek kör randomize kontrollü bir araştırma olarak paralel gruplar tasarımında yürütüldü. Örneklemi, Ocak-Temmuz 2023 tarihleri arasında Ankara ili, Şehit Zafer Çalışkan Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve gönüllü her grupta 42 olmak üzere 126 sağlıklı katılımcı oluşturdu. Çalışmada HPV Bilgi ölçeği, Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ve öz değerlendirme için VAS kullanıldı. Çalışmada kontrol grubu standart bakım hizmeti alırken, yüz yüze eğitim grubuna ev ziyareti yoluyla sağlık eğitimi ve broşür verildi ve telefonla bir hatırlatma görüşmesi yapıldı; çevrimiçi eğitim grubuna ise görüntülü görüşme yoluyla sağlık eğitimi ve dijital broşür verildi ve bir kez hatırlatma görüşmesi yapıldı. İki aylık izlem sonucu, üç grubun verilerinin karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans analizi ve Kruskal Wallis testi, çoklu karşılaştırmalarda Tukey ve Dunn testi, grup içi öncesi ve sonrası karşılaştırmalarında Wilcoxon testi uygulandı. Ayrıca grup ve zaman karşılaştırmalarında İki Yönlü Varyans analizi ve Robust ANOVA kullanıldı. Bulgular: Çalışmanın başlangıcında yapılan karşılaştırmalarda; grupların benzer özellikte olduğu saptandı (p>0,05). Çalışmanın sonunda, yüz yüze ve çevrimiçi eğitim grubundaki katılımcıların HPV Bilgi Ölçeği toplam ve alt boyut, VAS özdeğerlendirmesi, sağlık motivasyonu, ciddiyet, Pap Smear engel alt boyutu son test puanlarının birbirine benzer olduğu ve ciddiyet, engel algısı puanında azalma olmakla birlikte son test puanlarında anlamlı bir yükselme olduğu belirlendi (p<0,05). Gruplarda tarama yaptırma oranları karşılaştırıldığında, çevrimiçi (%31,0) ve yüz yüze eğitim gruplarının (%28,6) benzer, kontrol (%7,1) grubunun ise deney gruplarından farklı olduğu belirlendi. Sonuç: Yüz yüze ve çevrimiçi eğitim yönteminin, serviks kanseri ve taramasına yönelik bilgi düzeyinde, sağlık inancında ve taramaya katılımda etkisinin benzer olduğu, gereksinim halinde, zaman yer ve maliyet açısından çevrimiçi eğitim yönteminin de güvenli olarak sağlık eğitimlerinde alternatif olarak kullanılabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to determine the effect of health education given by two different methods on women's knowledge about HPV, cervical cancer health belief and screening test. Materials and Methods: The study was conducted in a parallel groups design as a single- blind randomized controlled trial. The sample consisted of 126 healthy participants, 42 in each volunteer group, who were registered at the Martyr Zafer Çalışkan Family Health Center in Ankara between January and July 2023, and met the inclusion criteria. HPV Knowledge scale, Cervical Cancer and pap Smear Test Health Belief Model Scale and VAS for self- assessment were used in the study. In the study, while the control group received standard care, the face-to-face education group was given health education and brochures through home visits and a reminder interview over the phone; On the other hand, the online training group was given health education and a digital brochure via video call and a reminder meeting was held once. One-way analysis of variance and Kruskal Wallis test were used to compare the data of the three groups after a two-month follow-up, Tukey and Dunn test for multiple comparisons, and Wilcoxon test for in-group comparisons before and after. In addition, two- way analysis of variance and Robust ANOVA were used in group and time comparisons. Results: In the comparisons made at the beginning of the study; groups were found to have similar characteristics (p>0.05). At the end of the study, the HPV Knowledge Scale total and sub-dimension, VAS self-assessment, health motivation, severity, pap smear disability sub- dimension post-test scores of the participants in the face-to-face and online training groups were similar to each other and although there was a decrease in the severity and disability perception score, there was a significant decrease in the post-test scores. It was determined that there was an increase (p<0.05). When screening rates were compared in the groups, it was determined that the online (31.0%) and face-to-face training groups (28.6%) were similar, while the control (7.1%) group was different from the experimental groups. Conclusion: It is evaluated that the effects of face-to-face and online education methods on the level of knowledge, health belief and participation in screening for cervical cancer and screening are similar, and online education method can be safely used as an alternative in health education if needed, in terms of time, place and cost.
Benzer Tezler
- İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların HPV bilgisine, serviks kanseri sağlık inancına ve tarama programına katılımına etkisi
The effect of health education delivered by two different methods on women's HPV knowledge, cervical cancer health beliefs, and participation in the screening program
LEYLA YAMAN ÜZÜMCÜ
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL ÖZDEMİR
- İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin kadınların meme kanseri bilgisine, sağlık inancına, mamografi öz yeterliliğine ve tarama programına katılımına etkisi
The effect of health education conducted using two different methods on women's knowledge of breast cancer, health beliefs, mammography self-efficacy and participation in screening programs
RABİA ÇAĞLAYAN
Doktora
Türkçe
2025
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL ÖZDEMİR
- İki farklı yöntemle yapılan sağlık eğitiminin 40-69 yaş grubu kadınların mamografi öz yeterliliği ile sağlık inançlarına ve taramaya katılımına etkisi
The effect of two different methods of health education on self-efficacy and health beliefs of mammography and participation in the screening program of 40-69 age group women
CEMİLE KAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL ÖZDEMİR
- Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları
Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A
NERGÜL KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ARLI
- Three articles on poverty, educational mobility and human development in Iraq
Irak'ta yoksulluk, eğitimsel hareketlilik ve insani gelişme üzerine üç makale
AHMED TAHA BILAL BILAL
