“Postdramatik perspektiften mekâna özgü tiyatroda mekân dışı pratikler”Türkiye ve Avrupa'dan örneklerle yaratıcı reji yaklaşımları
Off–site directing practies in site–spesific theatre from a postdramatic perspective: Creative directorial approaches with examples from Turkey and Europe
- Tez No: 989672
- Danışmanlar: DR. SÜNDÜZ HAŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Postdramatik tiyatro, Mekâna özgü tiyatro, Yaratıcı reji, Mekân kuramı, Postdramatic theatre, Site-specific theatre, Creative directing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Sahne Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez 21. yüzyıl tiyatrosunda deneyim merkezli ve çok disiplinli bir yönelim kazanan sahneleme anlayışlarını, postdramatik tiyatro bağlamında gelişen mekâna özgü sahneleme pratiklerini yönetmenin yaratıcı reji perspektifi üzerinden incelemektedir. Çalışmada; postdramatik yapıların mekâna özgü tiyatro ile nasıl birleştiğini, mekânın anlam üretim sürecine katkısını, yaratıcı reji stratejilerinin nasıl şekillendiğini ve sahne-seyirci ilişkisinin nasıl yeniden tanımlandığı kavramsal çerçeve ve örnekler üzerinden irdelemektedir. Bu tezde Türkiye ve Avrupa'dan ele alınan dört çağdaş oyun, mekânla kurdukları yaratıcı ilişki üzerinden analiz edilmiştir. Bu analiz; Robert Irwin'in mekâna özgü kategorileri ve Henri Lefebvre'nin mekânın üretimi kuramı doğrultusunda ele alınmıştır. Tez, mekânın yalnızca bir sunum zemini değil, dramaturgi ve deneyimsel bir kurucu unsur olarak işlev kazandığını ortaya koymaktadır. Bu tez, Türkiye'de ve Avrupa'da postdramatik tiyatronun yönetmenlik pratiğine etkisini ortaya koyarak, mekâna özgü tiyatroda yaratıcı reji anlayışının kuramsal ve pratik düzeyde nasıl şekillendiğini kapsamlı bir biçimde incelemekte; tiyatro sanatına, yönetmenlik disiplinine ve akademik literatüre özgün katkılar sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines staging approaches that have become experience-centered and multidisciplinary in 21st-century theatre. It focuses on site-specific staging practices that have developed in the context of postdramatic theatre, through the lens of the director's creative approach to staging. The study explores how postdramatic structures integrate with site-specific theatre, how space contributes to the process of meaning-making, how creative directing strategies are shaped, and how the stage–audience relationship is redefined. These aspects are examined through conceptual frameworks and examples. In this thesis, four contemporary plays from Turkey and Europe are analyzed, focusing on the creative relationships they establish with space. The analysis is guided by Robert Irwin's site-specific categories and Henri Lefebvre's theory of the production of space. The thesis demonstrates that space functions not merely as a presentation ground but also as a dramaturgical and experiential constitutive element. The study proposes considering the director's creative role in postdramatic theatre in conjunction with the aesthetic, cultural, and intuitive strategies involved in the spatial relationship. By revealing the influence of postdramatic theatre on directing practice in Turkey and Europe, this thesis comprehensively examines how the concept of creative directing in site-specific theatre is shaped at both theoretical and practical levels. It offers original contributions to the art of theatre, the discipline of directing, and the academic literature.
Benzer Tezler
- "History repeats itself': Formal measures to capture the cycles of abuse and exploitation in contemporary British post-colonial drama
'Tarih tekerrürden ibarettir': Sömürgecilik sonrası çağdaş İngiliz tiyatrosunda zulüm ve sömürü döngülerini yansıtan biçimsel stratejiler
SİNEM BEGÜM KARAKUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YİĞİT SÜMBÜL
- 20.yy sonrası Avrupa-Amerika ve Türkiye'de yönetmen odaklı avangart tiyatronun postdramatik örnekler üzerinden değerlendirilmesi
An evaluation of director-focused avant-garde theater in Europe-America and Turkey after 20th century over postdramatic examples
YASİN ÇETİN
Doktora
Türkçe
2022
Sahne ve Görüntü SanatlarıIşık ÜniversitesiSanat Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. TUFAN KARABULUT
- Shakespeare'in Macbeth eserindeki kadın karakterlerinin feminist teori üzerinden eleştirel bir incelemesi
Critical examination of female characters in Shakespeare's Macbeth on feminist theory
AYŞE ÖZKÖYLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERİH TANGÜN
- The construction of race and gender in Olga Neuwirth's American Lulu (2006-2012)
Olga Neuwirth'in American Lulu (2006-2012) eserinde ırk ve toplumsal cinsiyet inşası
ZEYNEP BÜŞRA ELDEM
Doktora
İngilizce
2025
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
- Postdramatik tiyatro: Estetik bir rejim olarak postdramatik ve çağdaş Alman tiyatrosu
Postdramatic theatre: Postdramatic as an aesthetic regime and contemporary German theatre
EMRE YALÇIN
Doktora
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SEMİH ÇELENK