Ergenlerde esrar kullanım bozukluğunun üst-bilişler, bilişsel esneklik, emosyonel disregülasyon ve depresyon-anksiyete belirtileri ile ilişkisi
The relationship between cannabis use disorder in adolescents and metacognitions, cognitive flexibility, emotional dysregulation, and depressive–anxiety symptoms
- Tez No: 989895
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MASUM ÖZTÜRK, DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SUBAŞI TURGUT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Esrar, ergenler tarafından en sık kullanılan maddeler arasında yer almakta ve esrar genç bireylerde kötüye kullanım ve bağımlılık gelişimi ile en sık ilişkili yasa dışı maddedir. Esrar kullanım bozukluğunun (EKB) ortaya çıkmasında sürdürülmesinde bireysel, çevresel, psikolojik ve genetik çeşitli faktörler rol oynamaktadır. Bu faktörlerden biri de çeşitli bağımlılık davranışları ile ilişkili olduğu saptanan üst bilişsel inançlar rol oynayabilir. Literatürde EKB ile üst bilişler arasındaki ilişkiyi inceleyen kısıtlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Araştırmamızda EKB tanısı olan ergenlerde depresyon, anksiyete, stres, üst bilişler, bilişsel esneklik ve emosyonel disregülasyon düzeylerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmamızın bir diğer amacı EKB'si olan ergenlerde bağımlılık şiddetinin bu parametrelerle olan ilişkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmamıza 12-18 yaş aralığında yer alan EKB tanısı olan toplam 69 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 83 kontrol grubu dahil edildi. Olgulara Sosyodemografik veri formu, Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ), Üstbiliş Ölçeği-Çocuk ve Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE), Bilişsel Esneklik Ölçeği (BEÖ), Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği (DASS-21), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Formu (DDGÖ-16) uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmamızda EKB'si olan hastalarda kontrol grubuna göre ÜBÖ-ÇE ölçeği toplam skoru (p= 0.033), ÜBÖ-ÇE formu alt boyutu olan batıl inanç, ceza ve sorumluluk düzeyleri (p= 0.001) ve DASS-21 skoru (p <0.001) anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Bununla birlikte bilişsel esneklik düzeyleri kontrol grubunda EKB grubuna göre daha yüksekti (p = 0.004). EKB grubunda daha yüksek düzeyde Olumsuz üstbilişsel inançlar (p=0.014) ve daha yüksek düzeyde DASS-21 skoru (p=0.007) esrar kullanım şiddeti ile pozitif ilişkili saptanmıştır (p <0.001, F=7.512, R2=0.365). Sonuç: Bulgularımız EKB'si olan ergenlerde üstbilişsel inançların önemini vurgulamaktadır. Batıl inanç, ceza ve sorumluluk inançlarının ve üst biliş ölçeği toplam skorunun EKB'si olan bireylerde kontrol grubuna göre daha yüksek saptanması üstbilişin esrar kullanımı ile ilişkili olabileceğini düşündürmüştür. Üstbiliş ölçeğinin alt boyutlarından olan olumsuz üstbilişsel inançların ve depresyon, anksiyete, stres faktörlerinin esrar kullanım şiddetini predikte ettiği gösterilmiştir. Bu sonuçlar EKB'si olan ergenlerde tedavi sürecinde üstbilişlerin ve eşlik eden duygusal semptomların ele alınmasının önemini ve tedavi sürecinde sadece madde kullanımının azaltılması değil bu durumların da ele alınmasına yönelik girişimlerin önemini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Cannabis is among the most commonly used substances by adolescents and is the most frequently associated illicit drug with misuse and dependence among young individuals. The development and maintenance of Cannabis Use Disorder (CUD) involve various individual, environmental, psychological, and genetic factors. One potential factor is metacognitive beliefs, which have been found to be associated with various addictive behaviors. However, studies examining the relationship between CUD and metacognitive beliefs are limited in the literature. The present study aimed to compare levels of depression, anxiety, stress, metacognitive beliefs, cognitive flexibility, and emotional dysregulation between adolescents diagnosed with CUD and a control group. Another aim of this study was to investigate the relationship between the severity of cannabis dependence and these parameters in adolescents with CUD. Method: The study included 69 patients aged 12–18 years diagnosed with CUD and 83 age- and sex-matched healthy controls. Participants were assessed using the Sociodemographic Data Form, Addiction Profile Index (BAPI), Metacognitions Questionnaire–Child and Adolescent Form (MCQ-CA), Cognitive Flexibility Scale (CFS), Depression Anxiety Stress Scale–21 (DASS-21), and Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16). Results: Adolescents with CUD had significantly higher total MCQ-CA scores (p = 0.033), as well as higher levels in the MCQ-CA subdimension of superstition, punishment, and responsibility beliefs (p = 0.001) and DASS-21 scores (p <0.001) compared to the control group. Cognitive flexibility levels were significantly higher in the control group than in the CUD group (p = 0.004). In the CUD group, higher levels of negative metacognitive beliefs (p = 0.014) and higher DASS-21 scores (p = 0.007) were positively correlated with the severity of cannabis use (p <0.001, F = 7.512, R² = 0.365). Conclusion: Our findings highlight the importance of metacognitive beliefs in adolescents with CUD. The higher total scores on the metacognition scale and the subdimension of superstition, punishment, and responsibility beliefs among adolescents with CUD compared to controls suggest that metacognition may be associated with cannabis use. Negative metacognitive beliefs and depression, anxiety, and stress factors were shown to predict the severity of cannabis use. These results emphasize the importance of addressing metacognitive beliefs and comorbid emotional symptoms during treatment for adolescents with CUD. Interventions should therefore focus not only on reducing substance use but also on these associated psychological factors.
Benzer Tezler
- Esrar bağımlılığı tanısı alan 14-18 yaş arası olguların sosyal bilişsel becerilerinin değerlendirilmesi ve klinik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the social cognitive abilities in adolescent heavy cannabis-users
JOANNA MARİA KIYAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'nun tarama ve teşhisinde hızlı, duyarlı ve güvenilir bir tanı aracı olarak makine öğrenimi yöntemlerinin kullanılması
Using machine learning methods as a fast, sensitive and reliable diagnostic tool for screening and diagnosis of attention deficit hyperactivity disorder
ESRA ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ÇÖP
- Diyabeti olan erişkin bireylerde eşlik eden tiroid fonksiyon bozukluğusıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence of thyroid dysfunction in adults with di̇abetes
ESRA VURAL DUYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Madde kullanım bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu eş tanılı madde kullanım bozukluğu olgularının kognitif işlevler ve beyin görüntüleme açısından değerlendirilmesi
Assesment of cognitif functions and brain imaging in patients with substance use disorders and attention deficit hyperactivity disorder
ZEHRA ÇAKMAK ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
- İlk atak psikoz tanısıyla yatarak tedavi gören çocuk ve ergen hastalarda madde kullanım bozukluğu eş tanısının klinik bulgularla ilişkisinin araştırılması
Investigation on the relationship between clinical findings of substence use disorder in children and adolescents with inpatients first episode psychosis
TUĞBA ESEROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZHAN YALÇIN