Geri Dön

Finansal göstergelerin tüketici güveni üzerindeki etkilerinin incelenmesi: Türkiye örneği

Examining the impact of financial indicators on confidence: The case of Türkiye

  1. Tez No: 990043
  2. Yazar: MUSTAFA ALBAYRAK
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA ÖZEKİN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ekonometri, Econometrics
  6. Anahtar Kelimeler: Tüketici Güven Endeksi, Consumer Confidence Index
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasının amacı, Türkiye'de tüketici güven endeksi (TGE) ile tüketici kredisi faiz oranı (TKFO), mevduat faiz oranı (MVFO) ve reel efektif döviz kuru (REDK) arasındaki uzun dönemli ilişkileri ve nedensellik bağlarını incelemektir. Çalışmada 2014:01–2024:12 dönemine ait aylık veriler kullanılmış, serilerin durağanlık özellikleri klasik birim kök testleri ile birlikte yapısal kırılmaları dikkate alan testler aracılığıyla analiz edilmiştir. Bai–Perron çoklu kırılma testi sonucunda üç önemli kırılma dönemi belirlenmiş; bu nedenle Carrion-i Silvestre (2009) çoklu kırılmalı birim kök testi temel alınarak serilerin bütünleşme dereceleri değerlendirilmiştir. Seriler arasında eşbütünleşme ilişkisinin varlığı Maki (2012) çoklu kırılmalı eşbütünleşme testi ile sınanmış ve uzun dönemli bir ilişkinin mevcut olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Uzun dönem katsayıları FMOLS, DOLS ve CCR tahmin yöntemleri ile elde edilmiş; sonuçlar TKFO'nun TGE üzerinde negatif, MVFO ve REDK'nin ise pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkiler yarattığını göstermiştir. Ayrıca Toda–Yamamoto nedensellik analizi, değişkenler arasında çift yönlü güçlü nedensellik bağları bulunduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, Türkiye'de tüketici güveninin finansal göstergelerle güçlü ve çok boyutlu bir etkileşim içinde olduğunu göstermekte ve literatürdeki mevcut bulgularla büyük ölçüde uyumlu olmakla birlikte, özellikle REDK'nin TGE üzerindeki pozitif yönlü etkisine ilişkin sonuçlarıyla özgün katkı sunmaktadır. Çalışmanın bulguları, tüketici güveninin finansal piyasalardaki dalgalanmalar ve ekonomik beklentiler açısından politika yapıcılar için önemli bir gösterge olduğunu vurgulamaktadır.

Özet (Çeviri)

The main purpose of this thesis is to investigate the long-run relationships and causal linkages between the Consumer Confidence Index (CCI) and consumer loan interest rate (CLIR), deposit interest rate (DİR), and real effective exchange rate (REER) in Turkey. The study employs monthly data covering the period 2014:01–2024:12. The stationarity properties of the series are examined by conventional unit root tests as well as tests that account for structural breaks. The Bai–Perron multiple structural break test identifies three significant break dates, leading to the application of the Carrion-i Silvestre (2009) unit root test with multiple breaks. The existence of a long-run relationship is assessed using the Maki (2012) cointegration test with multiple breaks, which confirms cointegration among the variables. Long-run coefficients are estimated through FMOLS, DOLS, and CCR approaches. The results indicate that TKFO has a negative and statistically significant effect on the CCI, while MVFO and REER exert positive and significant effects. Furthermore, the Toda–Yamamoto causality analysis reveals strong bidirectional causality relationships among the variables. These findings suggest that consumer confidence in Turkey is strongly and multidimensionally linked with financial indicators. While largely consistent with the existing literature, the positive long-run effect of REER on consumer confidence provides an original contribution. The results highlight the importance of consumer confidence as a key indicator for policymakers in monitoring financial market fluctuations and shaping economic expectations.

Benzer Tezler

  1. Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia

    Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi

    ABDURAHMAN HUSSEN YIMER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU

  2. Finansal halkla ilişkiler bağlamında kurumsal reklamlar: Ulaşım sektöründe kurumsal reklamların analizi

    Corporate advertising in the context of financial public relations: An analysis of corporate advertising in the transportation sector

    MÜHRİBAN ÖZÇELİK İNAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İletişim BilimleriDoğuş Üniversitesi

    İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İLKNUR DOĞU ÖZTÜRK

  3. Essays on the relationship between investor sentiment and stock returns

    Yatırımcı duyarlılığı ile hisse senedi getirileri arasındaki ilişkiye dair çalışmalar

    GÜLGÜN FİGEN ERKAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    MaliyeYeditepe Üniversitesi

    Finansal İktisat Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMA DUBE

  4. Dış ticaret ve finansal gelişmeye etki eden faktörlerin analizi Türkiye örneği

    Analysis of factors affecting foreign trade and financial development: The case of Turkey

    SİBEL İZOL SÖNMEZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İşletmeMersin Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. İLHAN EGE

  5. Analysis of the effects of macroeconomic and financial indicators on S&P500 sub-sectors: Pre COVID-19 and COVID-19 periods

    Makroekonomik ve finansal göstergelerin S&P500 alt sektörlerine etkilerinin analizi: COVID-19 öncesi ve COVID-19 dönemleri

    GÜLŞAH SAĞLAM

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Ekonomiİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Finansal Ekonomi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERDA SELİN ÖZTÜRK