Fitness yapan bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ve bitki-bazlı beslenme hakkındaki farkındalıklarının saptanması
Determining the nutritional knowledge levels of fitness indi-viduals and their awareness about plant-based nutrition
- Tez No: 990128
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ALATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Fitness, sporcu beslenmesi, vejetaryen, vegan, beslenme bilgisi, Fitness, sports nutrition, vegetarian, vegan, nutrition knowledge, attitude
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Fitness ile ilgilenen bireylerin sporcu beslenmesi bilgi düzeyleri ile bitki bazlı (vejetaryen/vegan) beslenmeye ilişkin görüş, tutum ve bilgi düzeylerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Veriler, Türkiye genelinde sosyal medya platformları (Instagram, WhatsApp ve Facebook) üzerinden ulaşılan ve gönüllü olarak katılım sağlayan 84 fitness sporcusundan çevrim içi anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Anket formu; demografik bilgiler, Sporcu Beslenmesi Bilgi Ölçeği (SBBÖ) ve Vejetaryen/Vegan Beslenme Konusundaki Görüş, Tutum ve Bilgi Düzeyleri Ölçeği (VVBÖ) olmak üzere üç bölümden oluşmuştur. Elde edilen veriler SPSS 25.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 25,4±3,71 yıl olup, %64,3'ü normal vücut ağırlıklı, %56'sı 1-3 yıl fitness geçmişine sahiptir. Erkeklerin fitness süresi ve sıklığı kadınlara göre daha yüksektir (p<0,05). Erkeklerde“vücut geliştirme”, kadınlarda ise“sağlığı geliştirme”en yaygın fitness yapma motivasyonudur. Katılımcıların sporcu beslenmesi bilgi düzeylerinin orta seviyede (27,94±9,37) olduğu bulunmuştur. Fitness yapma geçmişi ile SBBÖ toplam puanı arasında %33,1'lik pozitif korelasyon bulunmuştur (s=0,331; p<0,01). Fitness yapma süresi ile“Ağırlık Kontrolü”puanı arasında %41,9'luk pozitif korelasyon (s=0,419; p<0,001) bulunmuştur. Araştırmada bireylerin VVBÖ toplam puanlarının ortalaması 92,35±16,80 olarak bulunmuş, erkeklerin VVBÖ puan ortalaması (98,89±16,75) kadınlara (87,67±15,36) göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,002). Bireylerin beden kütle indeksi (BKİ) ile VVBÖ puanları arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (s=0,243; p=0,026). SBBÖ puanları ile VVBÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki veya etki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Katılımcıların bitki-bazlı beslenmeye yönelik tutumları ve sporcu beslenmesi bilgisi orta düzeyde bulunmuş, özellikle sporcu beslenmesi ve takviye kullanımı konularında eksiklikler saptanmıştır. Sporcu beslenmesi bilgisi ile bitki-bazlı beslenmeye yönelik tutum ve bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir.
Özet (Çeviri)
Aim of the Study: The aim is to examine the knowledge levels of individuals interested in fitness regarding sports nutrition, as well as their opinions, attitudes, and knowledge levels about plant-based (vegetarian/vegan) nutrition. Materials and Methods: Data were collected via an online survey administered to 84 fitness athletes from across Türkiye, who voluntarily participated through social media platforms, including Instagram, WhatsApp, and Facebook. The survey comprised three sections: demographic information, the Sports Nutrition Knowledge Scale (NSKQ), and the Vegetarian/Vegan Nutrition Opinion, Attitude, and Knowledge Scale (VVNS). The obtained data were analyzed using the SPSS version 25.0. Results: The mean age of the participants was 25.4 ± 3.71 years. Among the participants, 64.3% were classified as having a normal body weight, and 56% reported having a fitness history of 1 to 3 years. Male participants demonstrated significantly greater fitness duration and frequency compared to females (p < 0.05). While“bodybuilding”was identified as the most common motivation for engaging in fitness among males,“health improvement”was the most frequently reported motivation among females. The participants' level of knowledge regarding sports nutrition was found to be at a moderate level (M = 27.94, SD = 9.37). A statistically significant positive correlation of 33.1% was found between fitness history and total scores on the NSKQ (r = 0.331; p < 0.01). Additionally, a positive correlation of 41.9% was found between the duration of fitness participation and the“Weight Control”subscale score (r = 0.419; p < 0.001). The mean total score on the VVNS was 92.35 ± 16.80, the mean score of male participants (98.89 ± 16.75) was significantly higher than that of female participants (87.67 ± 15.36) (p = 0.002), indicating a meaningful gender-based difference. A weak but statistically significant positive correlation was also found between participants' Body Mass Index (BMI) and their VVNS scores (r = 0.243; p = 0.026). However, no significant relationship or effect was observed between NSKQ scores and VVNS scores (p > 0.05). Conclusion: Participants' attitudes toward plant-based nutrition and their knowledge of sports nutrition were found to be at a moderate level. However, specific deficiencies were identified, particularly in areas related to sports nutrition and the use of dietary supplements. No statistically significant relationship or effect was observed between participants' sports nutrition knowledge and their attitudes or knowledge levels regarding plant-based nutrition.
Benzer Tezler
- Fitness merkezlerinde spor yapan bireylerin temel beslenme bilgi düzeyleri ve yeme davranışlarının incelenmesi
Investigation of basic nutrition, knowledge levels and eating behaviors of those who do sports in fitness centers
BARIŞ İSEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYHMUS KAPLAN
- Düzenli spor yapan bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ve yeme arzularının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional knowledge levels and eating desires of individuals who engage in regular sports
EDANUR SERTDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ASLI BARLA DEMİRKOZ
- Düzenli olarak fitness yapan bireylerin beslenme bilgi düzeyi, ergojenik desteğe yönelik tutumları ve ilişkili faktörler
Nutritional knowledge level, attitudes to ergogenic support and related factors of individuals who regularly do fitness
UMUT BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Eğitimi Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN ERGİN
- Fitness yapan bireylerde beslenme bilgisi ve besin takviyelerine inanç düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between nutrition knowledge and belief levels regarding dietary supplements in individuals engaged in fitness
KÜBRA NUR GÖGÜS GÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Atlas ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
- Rekreasyonel amaçlı fitness yapan bireylerin egzersiz motivasyon, beslenme değişim ve fiziksel aktivite düzeylerinin araştırılması
The investigation of the individuals interested in fitness with recreational objectives and also researching their exercise motivation, change of nutrition and physical activity levels
ÖMER ÖZER
Doktora
Türkçe
2017
SporDumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ŞENTÜRK