Matematik öğretiminde senaryo temelli sınav uygulamalarına ilişkin öğretmen görüş ve deneyimleri
Teachers views and experiences on scenario-based assessment practices in mathematics education
- Tez No: 990190
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF BAHADIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Matematik, Education and Training, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Millî Eğitim Bakanlığı'nın 2023 yılı düzenlemesiyle örnek senaryolara göre uygulanmaya başlayan senaryo temelli ortak yazılılarda açık uçlu soruların tasarlanması, kazanımlarla hizalanması, geçerlik güvenirlik düzenekleri, puanlama ve uygulama süreçlerinin ilköğretim matematik öğretmenlerinin görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. Bu çerçevede araştırma üç eksende yürütülmüştür: i açık uçlu soruların kazanımlarının kapsam ve bilişsel düzey bakımından temsil yeterliği, ii kapsam geçerliğinin denetlenmesi ile güvenirliğin sağlanmasına yönelik yöntem ve uygulamalar, iii uygulamanın iyileştirilmesine dönük öğretmen temelli öneriler. Senaryo temelli ortak yazılılar kapsamında yapılan araştırma nitel araştırma yöntemi içerisinde yer alan fenomenolojik araştırma deseni ile yürütülmüştür. Millî Eğitim Bakanlığı'nın 2023 tarihli düzenlemesi doğrultusunda örnek senaryoya göre hazırlanan ortak yazılılar hakkında ilköğretim matematik öğretmenlerinin görüşleri elektronik ortamda uygulanarak elde edilmiştir. Farklı okul türleri ve profillerinde görev yapan 30 ilköğretim matematik öğretmeninin, örnek senaryoya göre hazırlanan ortak yazılılara ilişkin görüşleri çevrimiçi uygulanan görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi, nitel araştırma ilkelerine uygun olarak betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle gerçekleştirilmiş ve bulgularda sunulmuştur. Öğretmen geri bildirimleri sonucunda elde edilen bulgular, soru kazanım uyumunun sahada yaygın biçimde benimsendiğini; ancak özellikle yönerge ve dil açıklığı ve bilişsel talep düzeyi konusunda süregelen belirsizliklerin bulunduğunu göstermektedir. Kapsam geçerliğini desteklemek için soru kazanım kontrolü ve zümre değerlendirmesi öne çıkarken; güvenirliği güçlendirmek amacıyla rubrik ve ortak cevap anahtarı, çift (kör) puanlama ve örnek yanıtlar üzerinden ortak puanlama uygulamalarının tercih edildiği görülmektedir. Uygulama bağlamında senaryo çeşitliliği, örnek yanıt derlemeleri ile kısa ve açık rapor düzeni gereksinimi belirginleşmektedir. Çalışmanın sonucunda, senaryo temelli ortak yazılıların ortak bir uygulama çerçevesi sunduğu görülmektedir. Ölçme niteliğinin ise açık yönergeler, bağlama duyarlı esneklik ve üst düzey bilişsel talebi görünür kılan rubrik destekleri ile anlamlı biçimde yükseldiğini düşündürmektedir. Bu doğrultuda; aynı kazanım için kısa, orta ve uzun metinli senaryo çeşitlerinin üretilmesi ve temsilî öğrenci yanıtlarına dayalı puanlama şablonlarının paylaşılması, soru kazanım uyumuna dayalı kısa rapor düzeninin kullanılması ve uygulama öncesi hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to evaluate, based on the views of elementary mathematics teachers, the design of open-ended questions, their alignment with learning outcomes, the mechanisms used to ensure validity and reliability, and the scoring/implementation processes within scenario-based common written examinations introduced with sample scenarios under the Ministry of National Education's 2023 regulation. The research was conducted along three axes: the extent to which open-ended questions represent the targeted outcomes in terms of scope and cognitive demand; the methods and practices employed to monitor content validity and to ensure reliability; and teacher-informed suggestions for improving implementation. Situated within a qualitative paradigm, the study adopted a phenomenological design. Teachers' views regarding common examinations prepared according to the 2023 regulation were obtained electronically. Written responses were obtained from 30 elementary mathematics teachers working in schools with diverse types and profiles. Data were analyzed in line with qualitative research principles using descriptive and content analysis, and the findings are presented accordingly. Teacher feedback indicates that question outcome alignment is widely adopted in practice; however, persistent ambiguities remain regarding the clarity of instructions/language and the level of cognitive demand. To support content validity, question–outcome checks and departmental (zümre) review are foregrounded; to strengthen reliability, rubrics/common answer keys, dual (blind) scoring, and joint scoring based on exemplar responses are preferred. With respect to implementation, needs emerge for scenario variety, curated sets of exemplar responses, and a brief, transparent reporting scheme. Overall, scenario-based common examinations provide a shared implementation framework, and measurement quality improves meaningfully when supported by clear instructions, context-sensitive flexibility, and rubric-based mechanisms that make higher-order cognitive demand visible. Accordingly, it is recommended to develop short/medium/long scenario variants for the same outcome, to share scoring templates based on representative student responses, to employ a concise report format grounded in question–outcome alignment, and to expand pre implementation in-service training.
Benzer Tezler
- Cebir öğretiminde senaryo tabanlı öğrenme yönteminin öğrencilerin beceri temelli sorulardaki başarısına etkisi ve öğretim yöntemine dair öğrenci görüşlerinin incelenmesi
The effect of scenario-based learning in algebra teaching on students in success in skill-based questions and an examination of student opinions on the teaching method
CEREN ERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA ALTINTAŞ
DOÇ. DR. ŞÜKRÜ İLGÜN
- Matematik öğretmen adaylarının öğretimsel vizyonları ile uygulamalarının uyumunun senaryo tamamlama ve öğretmenlik uygulaması yoluyla incelenmesi
Examining the compatibility of prospective mathematics teachers' instructional visions and their practices through scenario completion and teaching practice
YASEMİN ATASU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN OSMANOĞLU
DOÇ. DR. DİLEK GİRİT YILDIZ
- 5. sınıf elektrik ünite sinin öğretiminde kullanılan STEM etkinliklerine dayalı senaryo tabanlı öğrenme yaklaşımının (STÖY) öğrencilerin akademik başarı, STEM disiplinlerine dayalı meslek seçmeye olan ilgisi ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına olan etkisi
Examining the effect of using scenario based teaching method based on STEM activities on students' achievement, career choice and their motivation
MERVE KARCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDAT UÇAR
- Yeryüzünde hareket ünitesinde işbirlikli öğrenme gruplarında probleme dayalı öğrenme uygulaması ve değerlendirilmesi
An assessment and implementation of problem based learning in cooperative learning groups in the unit of motion on the earth
AHMET KUMAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Fizik ve Fizik MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ZEKİ SAKA
- Matematik öğretmen adaylarının senaryo temelli öğretim hakkındaki görüşleri
The opinions of mathematics teacher candidates about scenario-based learni̇ng
ÖZGE PATAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELAMİ ERCAN